| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Aktualności > Można się starać o wykreślenie starej hipoteki

Można się starać o wykreślenie starej hipoteki

Wiele budynków i mieszkań ma w księgach wieczystych wpisane hipoteki, które zabezpieczają należności podatkowe sprzed kilkudziesięciu lat. Utrudnia to obrót nimi. Ministerstwo Finansów podkreśla, że można starać się o ich wykreślenie.

Problem starych hipotek dotyczy m.in. osób obciążonych po wojnie podatkiem od wzbogacenia wojennego. Podatek ten wprowadził w 1945 r. dekret Krajowej Rady Narodowej – dekret ten do dzisiaj nie został formalnie uchylony. Również do dzisiaj nieruchomości osób, które powinny go zapłacić, obciążone są hipotekami zabezpieczającymi spłatę tego podatku, ujawnionymi w księgach wieczystych.

Choć hipoteki – po denominacji – opiewają z reguły jedynie na kilkadziesiąt groszy, to tak naprawdę nie wiadomo, jaka jest kwota należności podatkowych. Powoduje to np. trudności z ich sprzedażą, gdyż właściciele oraz potencjalni nabywcy nie wiedzą, ile są warte te nieruchomości i ile powinni za nie zapłacić. – Czy w ogóle istnieją jeszcze podstawy do pobierania takich podatków jak ten z 1945 r., a jeśli tak, to czy pobiera się go w kwocie nominalnej czy się go waloryzuje i nalicza odsetki? – pytają właściciele.

Znamy już stanowisko Ministerstwa Finansów w tych sprawach – zawiera je odpowiedź na interpelację jednego z posłów. Z art. 70 par. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60) wynika, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu, ale po upływie terminu przedawnienia mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki. Takie rozwiązanie obowiązuje w polskim prawie od wielu lat (przewidywał je m.in. dekret o zobowiązaniach podatkowych z 1946 r.). Natomiast dobrowolne wykonanie tego zobowiązania nie jest obwarowane żadnymi ograniczeniami.

W przypadku podatku od wzbogacenia wojennego jako wierzyciel hipoteczny w księdze wieczystej figuruje najczęściej „Skarb Państwa – Wydział Finansowy Powiatowej Rady Narodowej” lub inne organy, które już nie istnieją. Nie wiadomo więc, kto powinien załatwiać te sprawy – czy urzędy czy może starostowie reprezentujący Skarb Państwa. Wiceminister Jarosław Neneman uważa, że sprawy związane z podatkiem z 1945 r. należą do organów skarbowych – one są właściwe do poboru tego podatku oraz dokonania wszelkich czynności umożliwiających wykreślenie z księgi wieczystej hipoteki zabezpieczającej jego spłatę. J. Neneman obiecuje interweniować, jeśli urzędnicy skarbowi będą decydować, że to nie do nich należą kwestie związane z hipotekami z 1945 r.

Pozostaje kwestia kwot zobowiązań oraz odsetek. – Zabezpieczone hipoteką wierzytelności pieniężne z tytułu tego podatku wyrażone są w oznaczonej sumie pieniężnej, która nie podlega waloryzacji ani oprocentowaniu, bowiem żadne przepisy takiej waloryzacji czy oprocentowania nie przewidują – podkreśla wiceminister Jarosław Neneman. Inaczej jest z odsetkami. Do 1990 r. zasadą było pobieranie odsetek za zwłokę od nieuiszczonego w terminie podatku do dnia dokonania jego zapłaty włącznie. Jednak od 1990 r. odsetki za zwłokę zaczęto pobierać od zaległości zabezpieczonych hipoteką tylko do dnia, w którym nastąpiło przedawnienie ściągania zabezpieczonych należności z innego poza nieruchomością majątku podatnika. Tak też jest teraz, gdyż – zgodnie z rozporządzeniem z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, dokonywania zaokrągleń oraz zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz.U. nr 240, poz. 2063) – odsetki za zwłokę od zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką są naliczane do dnia upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (włącznie z tym dniem).

Pozostaje do rozstrzygnięcia kwestia, czy można odstąpić od poboru tego podatku z uwagi na znaczny upływ czasu i nieznaczne kwoty. Wiceminister J. Neneman tłumaczy, że nie, gdyż brak do tego podstaw prawnych. Organy podatkowe mogą jednak umorzyć zaległość podatkową z urzędu, jeżeli jej kwota nie przekracza pięciokrotnej wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (obecnie jest to trochę ponad 40 zł).

Michał Kosiarski
reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Magdalena Sikora

Aplikant radcowski

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »