| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Aktualności > Można odzyskać podatek

Można odzyskać podatek

Wyrok Trybunału otworzył drogę do zwrotu niesłusznie pobranego podatku. Przegrane dotychczas spory z fiskusem mogą być na nowo rozpatrywane. Podatnicy, którzy zapłacili podatek, teraz mogą żądać zwrotu nadpłaty z odsetkami.


Wszyscy poszkodowani, którzy zawarli ugodę sądową i musieli w 2003 roku zapłacić podatek, teraz mogą domagać się jego zwrotu. Umożliwia to wyrok, jaki w ubiegłym tygodniu wydał Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt SF 51/06). Zdaniem Trybunału przepis, który uniemożliwiał skorzystanie ze zwolnienia odszkodowania otrzymanego w wyniku ugody sądowej, naruszał konstytucję.


Sporny przepis dotyczył roku 2003. Z brzmienia ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) wynikało, że odszkodowania uzyskane w wyniku umów i ugód nie mogły korzystać ze zwolnienia od podatku. Natomiast inne odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku sądowego do wysokości określonej w tym wyroku co do zasady nie podlegały opodatkowaniu.


Od 1 stycznia 2004 r. sytuacja się wyjaśniła. Zwolnieniem objęto także odszkodowania otrzymane na podstawie ugody sądowej.


Pstryczek dla ustawodawcy


Zdaniem Trybunału doszło do rażącej niespójności systemu prawnego w zakresie procedury cywilnej i prawa podatkowego. Niespójność ta doprowadziła do nadużycia zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Ustawodawca z jednej strony zachęca do zakończenia postępowania sądowego ugodą, bez potrzeby wydawania orzeczenia przez sąd. Z drugiej zaś, na gruncie prawa podatkowego nałożył na osobę, która zaakceptowała ugodowe załatwienie sprawy, swego rodzaju sankcję finansową w postaci obowiązku zapłacenia podatku od uzyskanego odszkodowania. Dodatkowo doszło do nierówności obywateli tylko ze względu na sposób załatwienia sprawy.


Zdaniem Karoliny Tetlak, prawnika z Kancelarii Weil, Gotshal & Manges, znaczenie tego wyroku wyraża się przede wszystkim w uznaniu przez Trybunał prymatu zasady równości ponad fiskalnymi interesami państwa, realizowanymi w sposób różnicujący sytuacje podatników.


System musi być spójny


- Wyrok jest czytelnym sygnałem dla ustawodawcy, że regulacje wprowadzane w sposób przypadkowy, bez poszanowania zasad wyrażonych w konstytucji, nie mogą funkcjonować w polskim porządku prawnym - wyjaśnia nasza rozmówczyni.


Dodaje, że Trybunał uznał, że potrzeby finansowe państwa i konieczność reperowania dziur budżetowych nie mogą być usprawiedliwieniem dla nakładania na obywateli podatków z pogwałceniem zasady równości i praworządności.


Również Michał Stolarek, radca prawny z Kancelarii Stolarek & Grabalski, uważa, że stanowisko TK w sprawie odszkodowań będzie miało bardzo istotne znaczenie.


- Trybunał po raz kolejny wytknął ustawodawcy błędy w stanowieniu prawa, zwłaszcza w zakresie dbałości o spójność całego systemu prawa - podkreśla ekspert.


Ustawodawca szybko wycofał się i naprawił swój błąd. Zapewne jednak w wielu przypadkach bardziej świadomych podatkowego zagrożenia poszkodowanych doprowadził do tego, że nie zgodzili się oni na ugodę sądową.


- Postępowanie było dłuższe i bardziej kosztowne tylko dlatego, że podatnik ze względu na bzdurny przepis chciał uzyskać pozytywny dla siebie skutek podatkowy - dodaje mecenas Stolarek.


Orzeczenie wydane przez TK ma konkretny wymiar finansowy. Poszkodowani mają prawo ubiegania się o zwrot niesłusznie zapłaconych pieniędzy i to nie tylko w sprawach, gdzie nie kwestionowano podatku. Prawo do zwrotu podatku mają także ci podatnicy, którzy przegrali w sporze z fiskusem.


Będą wnioski


Podatnicy, którzy zapłacili podatek bez wchodzenia w spór co do zasadności jego pobrania, powinni teraz złożyć wniosek o zwrot nadpłaty do właściwego urzędu skarbowego wraz ze skorygowaną deklaracją. We wniosku należy określić wysokość nienależnie wpłaconej kwoty.


Ale, jak wyjaśnia Mariusz Marecki, doradca podatkowy, dyrektor w dziale doradztwa podatkowego PricewaterhouseCoopers, wyrok TK ma istotne znaczenie, dla tych, których sprawy dotyczące opodatkowania odszkodowania na podstawie ugody sądowej są w toku i tych, którzy przegrali swoje sprawy.


- Podatnicy, którzy mają sprawę sporną na tym tle w toku, powinni dla dochowania staranności podnieść sprawę orzeczenia w piśmie procesowym do organu podatkowego lub sądu, przed którym toczy się sprawa - podkreśla Mariusz Marecki.


Wyjaśnia, że jeśli ktoś sprawę przegrał, może wystąpić o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok Trybunału. Wniosek o wznowienie postępowania składa się do organu podatkowego, który wydał decyzję w ostatniej instancji, w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału.


- Jeżeli sprawa została zakończona prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, skargę o wznowienie wnosi się do sądu, który ostatnio orzekał w sprawie, także w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału - dodaje nasz rozmówca.


Brak konsekwencji


W uzasadnieniu do wyroku Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę na niekonsekwencję ustawodawcy, który, zmieniając przepisy postępowania cywilnego, zwiększa możliwości ugodowego załatwienia sporów. Świadczy o tym nie tylko możliwość zawarcia ugody sądowej, ale także wprowadzenie pod koniec ubiegłego roku do procedury cywilnej mediacji. Błąd w ustawie podatkowej był kosztowny nie tylko dla podatników. Gdyby sytuacja się przeciągała, mógłby wpłynąć na koszty postępowań sądowych.


Jak podkreślił TK, zgodnie z art. 6 kodeksu postępowania cywilnego, sąd powinien przeciwdziałać przewlekaniu postępowania i dążyć do tego, aby rozstrzygnięcie nastąpiło na pierwszym posiedzeniu, jeżeli jest to możliwe bez szkody dla wyjaśnienia sprawy.


Ugoda sądowa pozwala zaoszczędzić czas i pieniądze. Polega na tym, że strony sporu czynią wzajemne ustępstwa odnośnie do roszczeń, jakie wynikają z istniejącego między nimi stosunku prawnego. W ten sposób mogą uchylić spór, który istnieje między nimi lub taki, który mógłby powstać dopiero w przyszłości, bądź też zapewniają sobie wykonanie roszczeń wynikających z istniejącego między nimi stosunku prawnego.


Kliknij aby zobaczyć ilustrację.


Aleksandra Tarka
Współpraca Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Green Drive

To kampania społeczna realizowana przez Fundację Trans.org (www.trans.org). Głównym celem akcji jest pokazanie firmom transportowym w Europie najlepszych sposobów na zmniejszenie wydatków na paliwo.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »