Nowelizacja (Dz.U. Nr 142 poz. 829) poszerzyła listę podmiotów, które kontroluje PIP pod względem legalności zatrudnienia np. o agencje zatrudnienia, doradztwa personalnego, poradnictwa zawodowego oraz pracy tymczasowej. PIP może kontrolować wszystkie przedsiębiorstwa w stosunku do wszystkich osób i podmiotów wykonujących pracę lub zlecenie na rzecz pracodawcy, nawet jeśli osoba wykonująca zlecenie prowadzi własną działalność gospodarczą.

W celu efektywnego wykorzystania zasobów kadrowych poszerzono katalog pracowników PIP, którzy na podstawie osobnego upoważnienia mogą wspierać, w trakcie czynności kontrolnych, inspektorów pracy. Wprowadzono mianowicie możliwość udziału w kontrolach, wspólnie z właściwymi inspektorami pracy, pracowników merytorycznych nieposiadających uprawnień kontrolnych, a także kandydatów na podinspektorów pracy. Praktycznie więc każdy urzędnik PIP zza biurka może towarzyszyć inspektorowi przy kontroli u pracodawców i przedsiębiorców, co ma pozwolić na wykorzystanie w trakcie kontroli zasobu wiedzy i doświadczenia pracowników merytorycznych, który jest porównywalny z inspektorskim, w miejsce angażowanych dotychczas zespołów inspektorów pracy.

Inspektorzy pracy uzyskali nowe narzędzie: możliwość wydawania w czasie kontroli ustnych poleceń. Przewidziano ponadto "taryfę ulgową" dla pracodawców rozpoczynających działalność - w razie wykrycia u nich drobnych naruszeń niestwarzających zagrożenia dla życia albo zdrowia pracowników popełnienia oraz niedokonanych umyślnie - inspektor pracy może odstąpić od stosowania środków prawnych, poprzestając na ustnym pouczeniu o sposobach zgodnego z wymogami prawa zorganizowania pracy i odebraniu od podmiotu kontrolowanego oświadczenia o terminie usunięcia ujawnionych w toku kontroli uchybień.

W przypadku niektórych naruszeń, co do których dotychczas inspekcja mogła tylko wnioskować do sądu o ukaranie pracownika, inspektor otrzymał możliwość bezpośredniego karania mandatem.

Po zmianach, Inspekcja pracy może nakazać przeprowadzenie badań i pomiarów czynników szkodliwych i uciążliwych w środowisku pracy, żeby stwierdzić, czy dana praca nie jest wykonywana w szczególnych warunkach. Koszty takich badań pokryć ma pracodawca.

oprac. Anna Jeleńska, konsultant podatkowy

Zespół Doradców Podatkowych Jacek Czernecki Spółka z o. o.