Wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Takie rozwiązanie wynika z art. 115 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, który stosuje się również odpowiednio z mocy art. 31 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych do odpowiedzialności za należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Odpowiedzialność ta dotyczy również byłego wspólnika za zaległości składkowe z tytułu zobowiązań.

Odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej oraz spółek osobowych za zaległości z tytułu składek nie jest niezależna od wysokości wkładów poszczególnych wspólników.

Do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne (art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Można zatem przyjąć, że do składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych stosuje się również zasady określone w art. 115 Ordynacji podatkowej (choć wzbudza to kontrowersje).

Wspólnik odpowiadający za zaległe składki z okresu, kiedy był wspólnikiem, odpowiada również za związane z nimi odsetki za zwłokę (wyrok NSA z 13 grudnia 2005 r., FSK 2232/04, niepubl.). Obowiązek zapłaty odsetek związany jest bowiem z istnieniem zaległości. Skoro więc ciąży na nim (jako osobie trzeciej odpowiedzialnej za składki) obowiązek zapłaty zaległości i to także wtedy, gdy jest już byłym wspólnikiem, to tym samym ciąży na nim również obowiązek zapłaty odsetek jako należności ubocznej, związanej z tym zobowiązaniem, i to także za okres, kiedy nie pozostaje on w spółce.

Podstawa odpowiedzialności

Egzekucja zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności za składki osoby trzeciej może być wszczęta dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna (art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej). Stąd też, stosując ten artykuł odpowiednio do zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, należy stwierdzić, że podstawową przesłanką powstania odpowiedzialności wspólnika spółki cywilnej lub spółki osobowej prawa handlowego za nieuiszczone składki jest bezskuteczność egzekucji wobec spółki.