Zmiana kwoty minimalnego wynagrodzenia nakłada na pracodawców określone obowiązki. Dotyczą one m.in. ustalania kwot wolnych od potrąceń dla pełnoetatowców, niepełnoetatowców, pracowników w pierwszym roku pracy oraz w przypadku wynagrodzeń wypłacanych na przełomie roku.

Kwoty wolne od potrąceń dla pełnoetatowców

Podstawą do dokonywania potrąceń jest wartość brutto minimalnej płacy po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne finansowanych przez pracownika, zaliczki na podatek dochodowy (art. 87¹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy) oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (stanowisko Departamentu Prawa Pracy MPiPS z 16 października 2007 r.).

Natomiast podstawą wymiaru kwot wolnych od potrąceń jest zawsze wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę - tj. w 2011 r. kwota 1386 zł.

Wysokość kwoty wolnej od potrąceń różni się w zależności od:

• rodzaju dokonywanego potrącenia - np. alimenty, należności niealimentacyjne,

• charakteru potrącenia - potrącenia dzielimy na obowiązkowe (ustawowe), których pracodawca dokonuje bez akceptacji pracownika, oraz dobrowolne - możliwe wyłącznie za pisemną zgodą pracownika,

• kosztów uzyskania przychodu stosowanych do pracownika - pracownikowi przysługują zwykłe koszty uzyskania przychodów (w 2010 r. i 2011 r. - 111,25 zł) lub podwyższone (w 2010 r. i 2011 r. - 139,06 zł), jeżeli jego miejsce zamieszkania znajduje się poza miejscowością, w której świadczy pracę,

• złożenia przez pracownika oświadczenia na formularzu PIT-2 - oświadczenie to pracownik składa pracodawcy przed pierwszą wypłatą wynagrodzenia w roku podatkowym. Złożenie oświadczenia skutkuje comiesięcznym stosowaniem przez płatnika do celów obliczania zaliczki na podatek od wynagrodzenia pracownika kwoty zmniejszającej podatek, tzw. ulgi podatkowej (w 2010 r. i 2011 r. - 46,33 zł).

Pracownik składa pracodawcy PIT-2, jeżeli:

• nie otrzymuje emerytury lub renty za pośrednictwem płatnika,

• nie osiąga dochodów z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną,

• nie osiąga dochodów z działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach ogólnych, z najmu lub dzierżawy,

• nie otrzymuje świadczeń pieniężnych od organu zatrudnienia albo z biura terenowego FGŚP,

• wskaże ten zakład pracy jako właściwy do stosowania tego zmniejszenia podatku, tzw. ulgi (art. 32 ust. 3 updof).

Złożenie oświadczenia PIT-2 jest czynnością jednorazową, jeśli stan faktyczny wynikający z oświadczenia złożonego przez pracownika w latach poprzednich nie uległ zmianie. Jeżeli natomiast pracownik powiadomi pracodawcę o zmianie tego stanu, pracodawca nie dokonuje zmniejszenia zaliczki.

Kwoty wolne od potrąceń w 2011 r. dla osób zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

* KUP - koszty uzyskania przychodu.

Potrącenia ustawowe

Przy potrąceniach ustawowych pracodawca nie wymaga od pracownika zgody na ich dokonanie. Jednak powinien pamiętać o kwotach wolnych obowiązujących przy potrącaniu tych należności, określonych w art. 87¹ § 1 Kodeksu pracy, wynoszących przy potrącaniu:

• sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie innych należności niż świadczenia alimentacyjne - 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę,

• zaliczek pieniężnych - 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę,

• kar pieniężnych - 90% minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Kwoty wolne od potrąceń obowiązkowych w 2011 r.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

*KUP - koszty uzyskania przychodu,

**MWn - minimalne wynagrodzenie netto (do wypłaty).