| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > ZUS i kadry > Składki > Podważenie podlegania ubezpieczeniom przez ZUS - postępowanie i konsekwencje

Podważenie podlegania ubezpieczeniom przez ZUS - postępowanie i konsekwencje

Podważenie podlegania ubezpieczeniom przez ZUS ma na celu wykazanie pozorności zawartej umowy, w celu skorzystania z zasiłku. Postępowanie tego rodzaju występuje najczęściej w przypadku umów o pracę, gdzie istnieją podejrzenia, że umowa została zawarta właśnie na potrzeby skorzystania z zasiłku. Przeprowadzane przez ZUS kontrole nie skupiają się jedynie na stwierdzeniu pozorności zawartej umowy, bo np. przy umowie o dzieło mogą dotyczyć przedmiotu zawartej umowy. Zakres kontroli obejmuje także osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą.

Podważenie podlegania ubezpieczeniom ZUS w przypadku umowy o pracę

Z tytułu zawartej umowy o pracę pracodawca jest objęty obowiązkiem opłacania za pracownika wszystkich składek społecznych, a także składki zdrowotnej. Obowiązki te regulują ustawy, odpowiednio ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Zgłoszenie do ubezpieczeń następuje pierwszego dnia podjętego zatrudnienia i ustaje od dnia następnego po ostatnim dniu pracy.

- Dla ZUS, w kontekście ustalenia prawidłowości podlegania ubezpieczeniom, kluczowe jest nie to, czy umowa o pracę została zawarta np. w następstwie podpisania dokumentu umowy, a to, czy strony zawierające taką umowę, miały zamiar pracę świadczyć (obowiązek pracownika) i ją wynagradzać (obowiązek pracodawcy) - tłumaczy Magdalena Drzewińska, ekspert wFirma.pl. Szczegóły dotyczące definicji stosunku pracy, która pomaga odróżnić zatrudnienie pozorne od faktycznego, wynikają z art. 22 Kodeksu pracy, gdzie przez nawiązanie stosunku pracy rozumie się zobowiązanie pracownika do wykonania określonego rodzaju pracy na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie określonym przez pracodawcę - dodaje. 

Jeżeli w trakcie postępowania ZUS stwierdzi, że wyżej wymienione warunki zawarcia umowy o pracę nie zostały spełnione, może zakwestionować podleganie ubezpieczeniom. Zawarta umowa potraktowana zostaje jako umowa pozorna, bądź zawarta w celu obejścia prawa. O pozorności umowy o pracę szerzej mówi art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego: “Nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności.” O umowach zawartych w celu obejścia prawa mówi art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego, który brzmi: “Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.”

Najczęstsze przypadki kontrolowane przez ZUS

W następstwie uznania przez ZUS umowy o pracę za pozorną, zawartą w celu nabycia praw do ubezpieczeń społecznych, zatrudniony może zostać wyłączony z ubezpieczeń pracowniczych i stracić prawa m.in. do świadczeń chorobowych. W nawiązaniu do powyższego szczególną uwagę Zakład Ubezpieczeń Społecznych przywiązuje do zatrudnienia kobiet w ciąży. Podejrzenia budzi fakt podjęcia pracy bezpośrednio przed terminem porodu, lub udania się pracownicy na zwolnienie lekarskie, z powodu choroby w ciąży.

Warto zwrócić uwagę, że sam fakt podjęcia pracy przez kobietę ciężarną nie jest interpretowany jako chęć wyłudzenia świadczeń chorobowych. Uwagę ZUS przykuwa, np. podwyższenie wynagrodzenia pracownicy, która przedłożyła zaświadczenie lekarskie potwierdzające fakt przebywania w ciąży. Takie działanie może zostać przez ZUS odczytane jako mające na celu podwyższenie podstawy zasiłku chorobowego, a w późniejszym terminie zasiłku macierzyńskiego, wypłacanego przez Zakład.

- Zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych osoby, której brakuje okresu zatrudnienia w celu nabycia świadczeń emerytalno-rentowych, również może budzić podejrzliwość Zakładu. Stwierdzone naruszenia prowadzić mogą nawet do konieczności zwrotu przez pracownika wypłaconych zasiłków, wraz z odsetkami - twierdzi ekspert.

Polecamy: E-składka. Jedno konto ZUS od 2018 r.

Kolejnym przypadkiem kontrolowanym przez organ rentowy jest zawieranie umowy z pracownikiem, który po podjęciu pracy udaje się na urlop wychowawczy, bądź zwolnienie lekarskie. W obu przypadkach może dojść do podejrzeń, że celem zawarcia umowy nie było świadczenie pracy, czego konsekwencją może być podważenie zasadności zgłoszenia pracownika do ubezpieczeń społecznych. W tym zakresie szczególnie często kontrolowane są firmy zatrudniające członków rodziny, gdyż Zakład tam najczęściej identyfikuje zawarte umowy w celu wyłącznie skorzystania z ubezpieczeń, a nie faktycznego świadczenia pracy.

Postępowanie w przypadku podważenia przez ZUS podlegania ubezpieczeniom

W toku kontroli prowadzonej przez ZUS pracodawca ma możliwość dowiedzenia, że zawarcie umowy o pracę miało na celu świadczenie pracy, oraz tego, że praca faktycznie została wykonana. Może on w związku z powyższym przedstawić dowody potwierdzające te fakty. Takimi dowodami są między innymi zeznania świadków, podpisane listy obecności, efekty pracy pracownika, np. stworzone dokumenty, wysłane maile. Kolejnym sposobem potwierdzenia wykonywania pracy mogą być nagrania monitoringu. Jeżeli kontrola prowadzona przez ZUS zakończy się wydaniem decyzji o niepodleganiu przez pracownika ubezpieczeniom społecznym, pracodawca i pracownik mają miesiąc na złożenie odwołania do właściwego sądu za pośrednictwem ZUS. W toku postępowania sądowego badana jest dokumentacja pracownicza, ale także lekarska, jeżeli podważenie zasadności podlegania ubezpieczeniom dotyczy próby wyłudzenia zasiłku.

Zobacz także: Kadry

reklama

Polecamy artykuły

Data publikacji:

Ekspert:

wfirma.pl

wFirma.pl jest platformą księgowości on­line udostępniającą, poza księgowością i doradztwem nowoczesne narzędzia informatyczne, niezbędne do zarządzania firmą.

Zdjęcia

Podważenie podlegania ubezpieczeniom przez ZUS - postępowanie i konsekwencje /Fotolia
Podważenie podlegania ubezpieczeniom przez ZUS - postępowanie i konsekwencje /Fotolia

Koszty podatkowe – wyłączenia i ograniczenia (PDF)14.90 zł

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontrolny

Eksperci portalu infor.pl

taxonline.pl

Serwis podatkowy PwC

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od ksiegowosc.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK