Świadczenie urlopowe przysługuje nauczycielowi bezwzględnie (niezależnie od jego sytuacji socjalnej, co jest wyjątkiem od podstawowej zasady dotyczącej wydatkowania środków z zfśs - przyznawania świadczeń zgodnie z kryteriami socjalnymi). Jest wypłacane do końca wakacji, po przepracowaniu roku szkolnego (proporcjonalnie w razie przepracowania jego części, co jest kolejną odmiennością od powszechnych reguł dotyczących wypłacania świadczeń urlopowych, których wysokość nie może być różnicowana ze względu na staż pracy, a jedynie wymiar czasu pracy).

Zasady dotyczące wypłaty świadczenia urlopowego dla nauczycieli

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Pytania i odpowiedzi

(?) Czy w każdym zakładzie pracy tworzącym zfśs muszą być wypłacane dofinansowania do wypoczynku?

Nie. To pracodawca w uzgodnieniu ze związkami zawodowymi (przedstawicielem załogi) wybiera cele i rodzaje działalności socjalnej, które będą u niego realizowane. Artykuł 2 pkt 1 ustawy o zfśs wskazuje wszystkie możliwe cele działalności socjalnej w rozumieniu przepisów tej ustawy. Na poziomie zakładu powinno zaś być ustalone, czy wszystkie cele wskazane w ustawie będą realizowane. Jest więc możliwe, aby w ogóle nie prowadzić działalności polegającej na rzecz różnych form wypoczynku, a skupić się na pozostałych (działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, udzielaniu pomocy materialnej - rzeczowej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe).

(?) Czy pracownik, któremu wypłacono świadczenie urlopowe, a który nie wykorzystał 14 dni nieprzerwanego wypoczynku ze względu na chorobę, powinien je zwrócić?

Pracodawca może zażądać w tej sytuacji zwrotu świadczenia urlopowego. Należy jednak rozważyć, czy takie działanie jest opłacalne z uwagi na konieczność zapewnienia pracownikowi innego minimum 14-dniowego wypoczynku do końca roku. Nie ma przeszkód do zażądania od pracownika zwrotu świadczenia urlopowego jako nienależnego w sytuacji wcześniejszego pobrania przez pracownika urlopu w takim wymiarze, że skorzystanie z 14 dni kalendarzowych nieprzerwanego wypoczynku jest niemożliwe. Nawet gdy zakład pracy zdecyduje się nie dochodzić od pracownika zwrotu wypłaconego mu wcześniej świadczenia urlopowego, to jeżeli pracownik nie korzystał z 14 dni kalendarzowych nieprzerwanego urlopu wypoczynkowego, nie będzie to świadczenie urlopowe przyznane zgodnie z przepisami. W konsekwencji będzie ono oskładkowane.

Zagrożenie

Od kwoty świadczenia urlopowego wypłaconego przed urlopem pracownikowi, który z uwagi na chorobę lub inną przyczynę (np. odwołanie z urlopu) nie wykorzystał minimum 2 tygodni wypoczynku, pracodawca nalicza składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Skorzystanie przez pracownika z 2-tygodniowego wypoczynku w dalszej części roku, umożliwia wykorzystanie zwolnienia składkowego z tytułu wypłaconego świadczenia urlopowego w innym terminie.

W niektórych okolicznościach, zwłaszcza przy odwołaniu pracownika z urlopu, pracodawca nie powinien "odbierać" wypłaconego wcześniej pracownikowi świadczenia z uwagi na zasady współżycia społecznego. Niedochodzenie od pracownika zwrotu świadczenia pozostaje jednak bez wpływu na konieczność oskładkowania tego przychodu.

• art. 8, art. 162, art. 167 Kodeksu pracy,

• art. 53 ust. 1a Karty Nauczyciela,

• art. 2 pkt 1, pkt 5, art. 3, art. 8 ust. 1-2 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 1996 r. nr 70, poz. 335 ze zm.),

• art. 58 § 2, art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego,

• § 2 ust. 1 pkt 19, pkt 21 rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU nr 161, poz. 1106 ze zm.),

• art. 27 ust. 1-2 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (DzU z 2001 r. nr 79, poz. 854 ze zm.).

Arkadiusz Mika

specjalista w zakresie prawa pracy