| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > ZUS i kadry > Wynagrodzenia > Nowe zasiłki macierzyńskie i opiekuńcze od 2016 roku

Nowe zasiłki macierzyńskie i opiekuńcze od 2016 roku

Od 2 stycznia, 22 lutego i 1 marca 2016 roku wchodzą w życie nowe przepisy dotyczące przyznawania prawa i wymiaru zasiłków: macierzyńskiego oraz urlopów macierzyńskich, ojcowskich i rodzicielskich. Przedstawiamy wyjaśnienia ekspertów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w tym zakresie.

Łączenie korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu

24. Część urlopu rodzicielskiego, o którą urlop ten zostanie proporcjonalnie wydłużony, wydłuża tę część urlopu rodzicielskiego, podczas której pracownik łączył korzystanie z urlopu z wykonywaniem pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy u pracodawcy udzielającego urlopu. Wydłużenie urlopu rodzicielskiego nie stanowi jego odrębnej części. W przypadku łączenia przez pracownika korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, wymiar urlopu rodzicielskiego ulega wydłużeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy wykonywanej przez pracownika w trakcie korzystania z urlopu lub jego części.

25. W przypadku, o którym mowa w pkt. 24, całkowity wymiar urlopu rodzicielskiego nie może przekroczyć:

1) 64 tygodni - w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie lub przyjęcia jednego dziecka na wychowanie;

2) 68 tygodni - w przypadku urodzenia przy jednym porodzie dwojga lub więcej dzieci lub równoczesnego przyjęcia na wychowanie więcej niż jednego dziecka.

26. Okres, o który urlop rodzicielski ulega wydłużeniu, stanowi iloczyn liczby tygodni, przez jaką pracownik łączy korzystanie z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu i wymiaru czasu pracy wykonywanej przez pracownika w trakcie korzystania z urlopu rodzicielskiego.

Przykład 5:

Pracownica, zatrudniona na 1/2 etatu, w terminie 21 dni po porodzie wystąpiła z wnioskiem o udzielenie jej urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze (32 tygodni). Przez cały okres urlopu rodzicielskiego łączy ona wykonywanie pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu w wymiarze 1/4 etatu. Pracownica w trakcie wydłużonego urlopu nie będzie wykonywała pracy u pracodawcy, który udzielił tego urlopu. Udzielony pracownicy urlop rodzicielski ulega wydłużeniu o 8 tygodni (32 tygodnie x 1/4). Przez 32 tygodnie pracownicy przysługuje zasiłek macierzyński w kwocie zmniejszonej o połowę (1/4 : 1/2 = 1/2), natomiast przez okres 8 tygodni, o które ulega wydłużeniu urlop rodzicielski, pracownicy przysługuje zasiłek w pełnej miesięcznej kwocie (gdyż podczas wydłużonego urlopu rodzicielskiego nie wykonuje ona pracy).

27. W przypadku, gdy część urlopu rodzicielskiego powstała w wyniku wydłużenia wymiaru tego urlopu nie odpowiada wielokrotności tygodnia, jest ona udzielana w dniach. Przy udzielaniu urlopu niepełny dzień pomija się.

Przykład 6:

Pracownica wykonywała pracę u pracodawcy w wymiarze 1/3 etatu, przez okres 2 tygodni urlopu rodzicielskiego. Urlop rodzicielski ulega wydłużeniu o 4 dni (14 dni x 1/3 = 4,6 dni).

28. Część urlopu rodzicielskiego, o którą urlop ten zostanie proporcjonalnie wydłużony, wydłuża tę część urlopu rodzicielskiego, podczas której pracownik łączył korzystanie z urlopu z wykonywaniem pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy u pracodawcy udzielającego urlopu. Wydłużenie urlopu rodzicielskiego nie stanowi jego odrębnej części.

Przykład 7: 

Pracownica w dniu 21 marca 2016 r. urodziła dziecko i wystąpiła o udzielenie urlopu macierzyńskiego od 21 marca do 7 sierpnia 2016 r. oraz urlopu rodzicielskiego na okres 6 tygodni od 8 sierpnia do 18 września 2016 r.

Przez cały okres udzielonego urlopu rodzicielskiego pracownica wykonuje pracę w wymiarze 1/2 etatu u pracodawcy udzielającego tego urlopu. Na 21 dni przed zakończeniem pierwszej części urlopu rodzicielskiego pracownica wystąpiła o drugą część urlopu rodzicielskiego w wymiarze 8 tygodni. W związku z wykonywaniem pracy w czasie pierwszej części urlopu rodzicielskiego ta część urlopu ulega wydłużeniu. Ponieważ pracownica nie zamierza wykonywać pracy w czasie wydłużonej części urlopu rodzicielskiego, okres, o który pierwsza część urlopu rodzicielskiego ulega wydłużeniu wynosi 3 tygodnie (6 tygodni x 1/2).

Zatem pierwsza część urlopu rodzicielskiego ulega wydłużeniu do 9 października 2016 r.

Kolejnej części urlopu rodzicielskiego pracodawca udzielił pracownicy od 10 października do 4 grudnia 2016 r. (8 tygodni). Przez okres 3 tygodni (21 dni) pracownica łączyła korzystanie z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu, w wymiarze 1/2 etatu. W związku z wykonywaniem pracy w czasie drugiej części urlopu rodzicielskiego ta część urlopu ulega wydłużeniu. Ponieważ pracownica nie zamierza wykonywać pracy w czasie wydłużonej części urlopu rodzicielskiego, okres, o który druga część urlopu rodzicielskiego ulega wydłużeniu wynosi 10 dni (21 dni x 1/2 = 10,5 dni), tj. do 14 grudnia 2016 r. Przy obliczeniu okresu wydłużenia urlopu rodzicielskiego niepełny dzień zostaje pominięty.

Przykład 8:

Pracownica przebywała na urlopie macierzyńskim oraz pobierała zasiłek macierzyński za  okres tego urlopu od 4 stycznia do 22 maja 2016 r. Na jej wniosek udzielono jej urlopu rodzicielskiego w wymiarze 6 tygodni  od 23 maja 2016 r. do 3 lipca 2016 r. Pracownica łączy urlop rodzicielski z wykonywaniem pracy w wymiarze 1/2 etatu u pracodawcy udzielającego tego urlopu. W czasie wydłużonego urlopu rodzicielskiego nie zamierza wykonywać pracy. Urlop rodzicielski ulega wydłużeniu o 3 tygodnie (6 tygodni  x 1/2), tj. na okres od 4 lipca 2016 r. do 24 lipca 2016 r.  Pracownik ojciec dziecka korzysta z urlopu rodzicielskiego od 23 maja 2016 r. do 17 lipca 2016 r. (8 tygodni), a następnie od 18 lipca 2016 r. do 11 września 2016 r. (8 tygodni). Pracownica wystąpiła o udzielenie kolejnej (czwartej)  części urlopu rodzicielskiego w wymiarze 10 tygodni od 25 lipca do 2 października 2016 r.

29. W przypadku gdy pracownik zamierza łączyć korzystanie z części urlopu rodzicielskiego powstałej w wyniku proporcjonalnego wydłużenia tego urlopu, z wykonywaniem pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy, wymiar tej części urlopu oblicza się dzieląc długość części urlopu powstałej w wyniku proporcjonalnego wydłużenia, obliczonej zgodnie z zasadami przedstawionymi w pkt. 26 i 27, przez różnicę liczby 1iwymiaru czasu pracy, w jakim pracownik zamierza łączyć korzystanie z tej części urlopu z wykonywaniem pracy. W przypadku gdy część urlopu rodzicielskiego powstała w wyniku wydłużenia wymiaru tego urlopu nie odpowiada wielokrotności tygodnia, jest ona udzielana w dniach. Przy udzielaniu urlopu niepełny dzień pomija się.

Przykład 9:

Pracownica w dniu 2 marca 2016 r. urodziła dziecko i wystąpiła o udzielenie urlopu macierzyńskiego od 2 marca do 19 lipca 2016 r. oraz urlopu rodzicielskiego na okres 6 tygodni od 20 lipca do 30 sierpnia 2016 r. 

Pracownica przez cały okres udzielonego urlopu rodzicielskiego łączy korzystanie z urlopu z wykonywaniem pracy w wymiarze 1/2 etatu. W związku z tym, ta część urlopu rodzicielskiego ulega wydłużeniu. Pracownica w okresie wydłużonego urlopu rodzicielskiego nadal zamierza wykonywać pracę w wymiarze 1/2 etatu. Pierwsza część urlopu rodzicielskiego ulega wydłużeniu o 6 tygodni [6 tygodni x 1/2 : (1 - 1/2)].

Zatem pierwsza część urlopu rodzicielskiego ulega wydłużeniu do 11 października 2016 r.

Kolejnej części urlopu rodzicielskiego pracodawca udziela pracownicy od 12 października do 6 grudnia 2016 r. (8 tygodni). Pracownica przez okres 3 tygodni (21 dni) urlopu rodzicielskiego łączy korzystanie z urlopu z wykonywaniem pracy u pracodawcy w wymiarze 1/2 etatu. W okresie wydłużonej części urlopu pracownica nie będzie wykonywać pracy u swojego pracodawcy. W związku z tym, druga część urlopu rodzicielskiego ulega wydłużeniu o 10 dni, tj. do 16 grudnia 2016 r. [(21 dni x 1/2 = 10,5 dni]. Przy obliczeniu okresu wydłużenia urlopu rodzicielskiego niepełny dzień zostaje pominięty.

Przykład 10:

Pracownik, któremu udzielono urlopu rodzicielskiego w wymiarze 16 tygodni (112 dni), tj. od 4 lipca 2016 r. do 23 października 2016 r., wykonywał przez cały okres urlopu rodzicielskiego pracę u pracodawcy udzielającego tego urlopu w wymiarze 1/3 etatu. Pracownik  zamierza łączyć korzystanie z wydłużonej części urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy w wymiarze 1/3 etatu. Urlop rodzicielski ulega zatem wydłużeniu o 55 dni, tj. na okres od 24 października do 18 grudnia 2016 r. [112 x  1/3 = 37; 37: (1 - 1/3) = 55].

Zasiłek macierzyński za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu rodzicielskiego w przypadku urodzenia dziecka w trakcie urlopu wychowawczego

30 .Pracownicy, która urodziła dziecko w trakcie urlopu wychowawczego, przysługuje zasiłek macierzyński za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, nawet jeżeli ostatni dzień okresu zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego przypada później niż ostatni dzień urlopu wychowawczego. W przypadku gdy zasiłek macierzyński przysługujący za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze wykracza poza udzielony urlop wychowawczy, za okres od następnego dnia po zakończeniu urlopu wychowawczego pracownica ma prawo do części urlopu rodzicielskiego w wymiarze różnicy między pełnym wymiarem urlopu rodzicielskiego, a okresem wypłaconego zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego urlopu, przypadającym w czasie korzystania z urlopu wychowawczego.

Przykład 11:

Pracownicy został udzielony urlop wychowawczy z tytułu urodzenia pierwszego dziecka, w okresie od 2 stycznia 2014 r. do 30 czerwca2016 r. W dniu 6 stycznia 2016 r. pracownica urodziła drugie dziecko. Pracownica w dniu 18 stycznia 2016 r. złożyła wniosek o wypłatę zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze. Zasiłek macierzyński przysługuje pracownicy:
- od 6 stycznia 2016 r. do 24 maja 2016 r. - za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego,
- od 25 maja 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. - za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego,
- od 1 lipca 2016 r. do 3 stycznia 2017 r. za okres udzielonego urlopu rodzicielskiego.

Zasiłek macierzyński przysługujący przez okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu ojcowskiego

31. Od 2 stycznia 2016 r. urlop ojcowski przysługuje w wymiarze do 2 tygodni, nie dłużej jednak niż:

1) do ukończenia przez dziecko 24 miesiąca życia albo

2) do upływu 24 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie dziecka i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia.

32. Urlop ojcowski oraz zasiłek macierzyński za okres tego urlopu może zostać wykorzystany jednorazowo albo w nie więcej niż 2częściach, z których kolejna nie musi przypadać bezpośrednio po poprzedniej części urlopu ojcowskiego. Każda z części urlopu ojcowskiego nie może być krótsza niż tydzień.

33. Zasady przedstawione w pkt. 31 i 32 mają odpowiednio zastosowanie do ubezpieczonych niebędących pracownikami.

II. Wysokość zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego

34. W związku ze zmianą wymiaru urlopu rodzicielskiego wynikającą z likwidacji dodatkowego urlopu macierzyńskiego i dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego ulega zmianie wysokość zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego.

35. Miesięczny zasiłek macierzyński za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu rodzicielskiego wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku za okres, o który wydłużono urlop rodzicielski, tj. do:

1) 6 tygodni urlopu rodzicielskiego - w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie oraz w przypadku przyjęcia na wychowanie jednego dziecka;

2) 8 tygodni urlopu rodzicielskiego - w przypadku urodzenia przy jednym porodzie dwojga lub więcej dzieci oraz w przypadku równoczesnego przyjęcia na wychowanie dwojga lub więcej dzieci;

3) 3 tygodni urlopu rodzicielskiego - w przypadku przyjęcia na wychowanie dziecka, w przypadku gdy ubezpieczony ma prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w minimalnym wymiarze wynoszącym 9 tygodni.

Przykład 12:

Pracownica w dniu 15 maja 2016 r. urodziła dziecko i wystąpiła o udzielenie urlopu macierzyńskiego od 15 maja do 1 października 2016 r. Wystąpiła także o urlop rodzicielski w wymiarze 8 tygodni, oświadczając, że ojciec dziecka nie będzie w tym samym czasie korzystał z urlopu rodzicielskiego.

Zasiłek macierzyński przysługuje pracownicy w wysokości:
- 100% podstawy wymiaru za okres urlopu macierzyńskiego od 15 maja do 1października2016 r. i urlopu rodzicielskiego od 2 października do 12 listopada 2016 r. (6 tygodni), oraz
- 60% podstawy wymiaru za okres od 13 listopada do 26 listopada 2016 r. (2 tygodnie).

Ojciec dziecka wystąpił o udzielenie urlopu rodzicielskiego na okres kolejnych 8 tygodni, tj. od 27 listopada 2016 r. do 21 stycznia 2017 r. Za ten okres pracownik ma prawo do zasiłku macierzyńskiego w wysokości 60% podstawy wymiaru. 

36. W przypadku gdy oboje rodzice dziecka mają prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego od tego samego dnia, okres pobierania zasiłku w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku dzieli się proporcjonalnie między rodziców. W przypadku gdy o zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego oboje rodzice dziecka wystąpią, ale nie od tego samego dnia, zasiłek w wysokości 100% podstawy wymiaru przysługuje temu z rodziców, który rozpoczął pobieranie tego zasiłku jako pierwszy.

37. Zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego przysługujący po upływie okresów wymienionych w pkt. 35 i 36, wynosi 60% podstawy wymiaru zasiłku.

Przykład 13:

Pracownica urodziła  dziecko w dniu 4 stycznia 2016 r. W dniu 27 stycznia 2016 r., tj. po upływie 21 dni od porodu, wystąpiła z wnioskiem o udzielenie urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze. Zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru przysługuje jej za okres urlopu macierzyńskiego od 4 stycznia 2016 r. do 22 maja 2016 r. (20 tygodni) oraz za okres pierwszych 6 tygodni urlopu rodzicielskiego od 23 maja 2016 r. do 3 lipca 2016 r. Za pozostały okres 26 tygodni urlopu rodzicielskiego od 4 lipca 2016 r. do 1 stycznia 2017 r. zasiłek macierzyński przysługuje w wysokości 60% podstawy wymiaru.

Przykład 14:

Pracownica, która urodziła jedno dziecko przebywa na urlopie macierzyńskim od 18 sierpnia 2015 r. do 4 stycznia 2016 r. Pracownica wystąpiła o udzielenie urlopu rodzicielskiego w wymiarze 22 tygodni i wypłacenie zasiłku macierzyńskiego za okres tego urlopu od 5 stycznia 2016 r. do 6 czerwca 2016 r. Pracownik - ojciec dziecka wystąpił o udzielenie urlopu rodzicielskiego i wypłacenie zasiłku macierzyńskiego za okres od dnia 12 stycznia 2016 r. do 21 marca 2016 r. (10 tygodni).  Pracownicy przez okres pierwszych 6 tygodni urlopu rodzicielskiego, tj. od 5 stycznia do  15 lutego 2016 r. przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru, a za dalszy okres urlopu rodzicielskiego - w wysokości 60% podstawy wymiaru, natomiast pracownikowi za cały okres urlopu rodzicielskiego przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 60% podstawy wymiaru.

Przykład 15:

Pracownica z tytułu urodzenia dziecka  przebywa na urlopie macierzyńskim od 18 sierpnia 2015 r. do 4 stycznia 2016 r. Wystąpiła o udzielenie urlopu rodzicielskiego w wymiarze 6 tygodni i wypłacenie zasiłku macierzyńskiego za okres tego urlopu od 5 stycznia 2016 r. do 15 lutego 2016 r. (6 tygodni). Pracownik - ojciec dziecka wystąpił o udzielenie urlopu rodzicielskiego w wymiarze 8 tygodni i wypłacenie zasiłku macierzyńskiego za ten okres od dnia 5 stycznia 2016 r. do 29 lutego 2016 r. Zasiłek macierzyński przysługuje każdemu z rodziców dziecka w wysokości 100% podstawy wymiaru za okres pierwszych 3 tygodni urlopu rodzicielskiego, tj. od 5 stycznia 2016 r. do 25 stycznia 2016 r. oraz  w wysokości 60% podstawy wymiaru odpowiednio za pozostałe okresy, tj. matce od 26 stycznia 2016 r. do 15 lutego 2016 r., a ojcu od 26 stycznia 2016 r.  do 29 lutego 2016 r.

Przykład 16:

Pracownica, która w dniu 4 stycznia 2016 r. przyjęła na wychowanie 9-miesięczne dziecko, wróciła do pracy po wykorzystaniu 20 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego od 4 stycznia do 22 maja 2016 r. oraz urlopu rodzicielskiego za okres 3 tygodni od 23 maja do 12 czerwca 2016 r. Od 13 czerwca 2016 r. pracownica wraca do pracy. Pracownicy przez okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego i pierwszej części urlopu rodzicielskiego przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru. Po roku od powrotu do pracy pracownica występuje o urlop rodzicielski w wymiarze 16 tygodni od dnia 23 maja 2017 r. do 11 września 2017 r. Zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego będzie jej przysługiwał za okres od 23 maja 2017 r. do 12 czerwca 2017 r. w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku, natomiast za okres od 13 czerwca 2017 r. do 11 września 2017 r., w wysokości 60% podstawy wymiaru zasiłku, pod warunkiem że uprawniony ojciec dziecka nie wykorzystał do tego czasu urlopu  rodzicielskiego i zasiłku macierzyńskiego za okres tego urlopu.

38. W przypadku złożenia przez ubezpieczonego w terminie, o którym mowa w pkt. 14, tj. nie później niż 21 dni po porodzie lub przyjęciu dziecka/dzieci na wychowanie, wniosku o udzielenie bezpośrednio po urlopie macierzyńskim urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze albo bezpośrednio po okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego albo urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego wniosku o zasiłek macierzyński za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, zasiłek macierzyński za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego wynosi 80% podstawy wymiaru.

39. Zasiłek macierzyński za okres wydłużenia urlopu rodzicielskiego wynikającego z łączenia przez pracownika urlopu rodzicielskiego z pracą u pracodawcy udzielającego tego urlopu, przysługuje w takiej wysokości, w jakiej pracownik otrzymywał zasiłek macierzyński w okresie wykonywania pracy i otrzymywania zasiłku macierzyńskiego w kwocie obniżonej.

Przykład 17:

Pracownica, która w terminie do 21 dni po porodzie wystąpiła z wnioskiem o udzielenie urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, wykonuje przez cały okres urlopu rodzicielskiego pracę u pracodawcy udzielającego tego urlopu, w wymiarze 1/2 etatu i pracę zamierza wykonywać także w wydłużonej części urlopu rodzicielskiego. Urlop rodzicielski ulega wydłużeniu o 32 tygodnie, będzie trwał zatem 64 tygodnie [32 + (32 x 1/2) : (1 -  1/2) = 64]. Przez cały okres urlopu rodzicielskiego pracownica ma prawo do zasiłku macierzyńskiego w wysokości 80% podstawy wymiaru, w kwocie zmniejszonej o połowę (1/2 : 1).

Przykład 18:

Pracownica zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy korzysta z tytułu urodzenia dziecka z:
- urlopu macierzyńskiego - od 5 marca 2016 r. do 22 lipca 2016 r.,
- urlopu rodzicielskiego - od 23 lipca 2016 r. do 16 września 2016 r. (8 tygodni).

Zasiłek macierzyński przysługuje za okres:
- urlopu macierzyńskiego od 5 marca 2016 r. do 22 lipca 2016 r. - w wysokości 100% podstawy wymiaru,
- urlopu rodzicielskiego od 23 lipca 2016 r. do 2 września 2016 r. (6 tygodni) - w wysokości 100% podstawy wymiaru,
- urlopu rodzicielskiego od 3 do 16 września 2016 r. (2 tygodnie) - w wysokości 60% podstawy wymiaru.

W okresie urlopu rodzicielskiego pracownica łączyła korzystanie z urlopu z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu w wymiarze 1/2 etatu.

Zasiłek macierzyński w okresie urlopu rodzicielskiego pracownica otrzymała w wysokości pomniejszonej proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy podjętej w czasie tego urlopu.

Pracownica nie będzie wykonywać pracy w czasie wydłużonego urlopu rodzicielskiego. Udzielony pracownicy urlop rodzicielski ulega wydłużeniu o 4 tygodnie (8 tygodni x 1/2).  Pracodawca przedłużył urlop rodzicielski na okres od 3 września  2016 r. do 30 września  2016 r. W tym okresie pracownica ma prawo do zasiłku macierzyńskiego w pełnej kwocie w wysokości:
- 100% podstawy wymiaru za okres 3 tygodni (6 tygodni x 1/2),
- 60% podstawy wymiaru za okres 1 tygodnia (2 tygodnie x 1/2).

Przykład 19:

Pracownica, która wykonuje pracę w wymiarze 0,75 etatu, urodziła dziecko w dniu 21 marca 2016 r. i korzysta z tego tytułu z urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego od 21 marca 2016 r. do 7 sierpnia 2016 r. Podstawa wymiaru przysługującego jej zasiłku macierzyńskiego wyniosła 2802 zł. Pracownica wystąpiła do pracodawcy z wnioskiem o udzielenie urlopu rodzicielskiego w wymiarze 8 tygodni oraz o wyrażenie zgody na podjęcie w tym okresie pracy w wymiarze 0,5 etatu. Pracodawca udzielił pracownicy urlopu rodzicielskiego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, tj. od 8 sierpnia  2016 r. do 2 października  2016 r.  oraz uwzględnił jej wniosek dotyczący pracy w czasie tego urlopu. W okresie wydłużonego urlopu rodzicielskiego pracownica będzie wykonywać pracę w wymiarze 0,25 etatu.

Zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego przysługuje pracownicy w kwocie zmniejszonej proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy wykonywanej w czasie urlopu rodzicielskiego, tj. pomniejszonej o 0,6667 (0,5 : 0,75):

- od 8 sierpnia 2016 r. do 18 września 2016r. (6 tygodni) w wysokości 100% podstawy wymiaru w kwocie 1307,46 zł; kwota ta została obliczona następująco:
2802 zł : 30 x 100% = 93,40 zł - jest to pełna dzienna kwota zasiłku macierzyńskiego w wysokości 100%,
93,40 zł × 0,6667 = 62,27 zł - jest to dzienna kwota pomniejszenia zasiłku macierzyńskiego,
93,40 zł - 62,27 zł = 31,13 zł - jest to dzienna stawka zasiłku macierzyńskiego po pomniejszeniu,
31,13 zł × 42 = 1307,46 zł;

- od 19 września 2016 r. do 2 października 2016 r. (2 tygodnie) w wysokości 60% podstawy wymiaru w kwocie 261,52 z; kwota ta została obliczona następująco:
2802 zł : 30  x 60% = 56,04 zł - jest to pełna dzienna kwota zasiłku macierzyńskiego w wysokości 60%,
56,04 zł × 0,6667 = 37,36 zł - jest to dzienna kwota pomniejszenia zasiłku macierzyńskiego,
56,04 zł - 37,36 zł = 18,68 zł - jest to dzienna stawka zasiłku macierzyńskiego po pomniejszeniu,
18,68 zł × 14 = 261,52 zł.

Okres wydłużenia urlopu rodzicielskiego jest obliczany odrębnie dla okresu, w którym zasiłek przysługiwał w wysokości 100% podstawy wymiaru i odrębnie dla okresu, w którym zasiłek przysługiwał w wysokości 60% podstawy wymiaru. Urlop rodzicielski zostanie wydłużony łącznie o 37 dni (28 + 9). Okres ten został ustalony następująco:
6 tygodni x 0,5  : (1 - 0,25) = 4 tygodnie (28 dni),
14 dni x 0,5 :  (1 - 0,25) = 9,33.

Pracodawca przedłużył pierwszą część urlopu rodzicielskiego na okres od 19 września  2016 r. do 8 listopada  2016 r. (37 dni).

Za ten okres pracownica ma prawo do zasiłku macierzyńskiego w kwocie zmniejszonej proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy wykonywanej w czasie przedłużonej części urlopu rodzicielskiego, tj. pomniejszonej o (0,25 : 0,75 = 0,3333):

- od 19 września 2016 r. do 30 października 2016 r. (6 tygodni) w wysokości 100% podstawy wymiaru w kwocie 1743,56 zł; kwota ta została obliczona następująco:
93,40 zł × 0,3333 = 31,13zł - jest to dzienna kwota pomniejszenia zasiłku macierzyńskiego,
93,40 zł - 31,13 zł = 62,27 zł - jest to dzienna stawka zasiłku macierzyńskiego po pomniejszeniu,
62,27 zł x 28 dni = 1743,56 zł;

- od 31 października 2016 r. do 8 listopada 2016 r. (9 dni) w wysokości 60% podstawy wymiaru w kwocie 336,24 zł; kwota ta została obliczona następująco:
56,04 zł × 0,3333 = 18,68 zł - jest to dzienna kwota pomniejszenia zasiłku macierzyńskiego,
56,04 zł - 18,68 zł = 37,36 zł - jest to dzienna stawka zasiłku macierzyńskiego po pomniejszeniu,
37,36  zł x 9  dni = 336,24 zł.

40. W przypadku złożenia przez osobę ubezpieczoną niebędącą pracownikiem wniosku o wypłacenie zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, w terminie o którym mowa w pkt. 14, zasiłek macierzyński za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego wynosi 80% podstawy wymiaru.

41. W przypadku rezygnacji z zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze albo za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego, w którym zasiłek macierzyński przysługuje w wysokości 60% podstawy wymiaru (tj. co najmniej 26 tygodni), przysługuje jednorazowe wyrównanie pobranego zasiłku macierzyńskiego do 100% podstawy wymiaru.

Przykład 20:

Pracownica, która urodziła dziecko w dniu 2 marca 2016 r., wystąpiła w dniu 10 marca 2016 r. o udzielenie jej bezpośrednio po urlopie macierzyńskim urlopu rodzicielskiego w wymiarze 32 tygodni od 20 lipca 2016 r. do 28 lutego 2017 r. Zasiłek macierzyński przysługuje jej w wysokości 80% podstawy wymiaru. W dniu 28 czerwca 2016 r. pracownica składa pisemny wniosek w sprawie rezygnacji z całości urlopu rodzicielskiego, oświadczając że z urlopu rodzicielskiego będzie korzystał pracownik ojciec dziecka. Pracownik ojciec dziecka występuje o udzielenie urlopu rodzicielskiego w wymiarze 32 tygodni od 20 lipca 2016 r. do 28 lutego 2017 r. Zasiłek macierzyński przysługuje pracownikowi w wysokości 80% podstawy wymiaru. Pracownik w dniu 19 sierpnia 2016 r. składa pisemny wniosek w sprawie rezygnacji z części urlopu rodzicielskiego przypadającej po 6 tygodniach, tj. od 31 sierpnia 2016 r., dołączając do wniosku pisemne oświadczenie, że matka dziecka nie będzie korzystała z pozostałej części urlopu rodzicielskiego. Pracownikowi przysługuje wyrównanie wypłaconego zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego od 20 do 31 lipca 2016 r. Zasiłek macierzyński za okres od 1 do 30 sierpnia 2016 r., które jeszcze nie został pracownikowi wypłacony, przysługuje w wysokości 100% podstawy wymiaru.

Wyrównanie wypłaconego zasiłku macierzyńskiego za okres od 2 marca 2016 r. do 19 lipca  2016 r. przysługuje także pracownicy matce dziecka. Wypłata wyrównania zasiłku macierzyńskiego matce dziecka nastąpi po złożeniu przez nią wniosku w tej sprawie i udokumentowaniu faktu rezygnacji z urlopu rodzicielskiego w wymiarze 26 tygodni przez ojca dziecka.

Przykład 21:

Pracownica, która urodziła dziecko w dniu 20 stycznia 2016 r., wystąpiła w dniu 31 stycznia 2016 r. o udzielenie jej bezpośrednio po urlopie macierzyńskim trwającym od 20 stycznia 2016 r. do 7 czerwca 2016 r. urlopu rodzicielskiego w wymiarze 32 tygodni od 8 czerwca 2016 r. do 17 stycznia 2017 r. Zasiłek macierzyński przysługuje jej w wysokości 80% podstawy wymiaru. W dniu 5 czerwca 2016 r.  pracownica składa pisemny wniosek w sprawie rezygnacji z całości urlopu rodzicielskiego, oświadczając że z urlopu rodzicielskiego będzie korzystał pracownik ojciec dziecka. Pracownik ojciec dziecka występuje o udzielenie urlopu rodzicielskiego  od 8 czerwca 2016 r. do 17 stycznia 2017 r.  Zasiłek macierzyński przysługuje pracownikowi w wysokości 80% podstawy wymiaru. Pracownik w dniu 1 lipca 2016 r. składa pisemny wniosek w sprawie rezygnacji od 3 sierpnia 2016 r., tj. po wykorzystaniu 8 tygodni urlopu rodzicielskiego, z pozostałej części urlopu rodzicielskiego wynoszącej 24 tygodnie, dołączając do wniosku pisemne oświadczenie, że matka dziecka nie będzie korzystała z tej części urlopu rodzicielskiego. W związku z tym, że pracownik zrezygnował z części urlopu rodzicielskiego wynoszącej mniej niż 26 tygodni, pracownikowi nie przysługuje wyrównanie wypłaconego zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego.

Wyrównanie wypłaconego zasiłku macierzyńskiego za okres od 20 stycznia 2016 r. do 7 czerwca 2016 r. nie przysługuje także pracownicy matce dziecka.

III. Zasiłek opiekuńczy przysługujący ubezpieczonemu - ojcu dziecka w przypadku gdy ubezpieczona matka porzuciła dziecko

42. W przypadku gdy ubezpieczona - matka dziecka - porzuciła dziecko przed upływem 8 tygodni po porodzie, ubezpieczonemu - ojcu dziecka - przysługuje w okresie pobierania przez ubezpieczoną matkę dziecka zasiłku macierzyńskiego, zasiłek opiekuńczy w dodatkowym wymiarze do 8 tygodni życia dziecka. Zasiłek ten przysługuje ubezpieczonemu - ojcu dziecka albo ubezpieczonemu - innemu członkowi najbliższej rodziny, który przerwie zatrudnienie lub inną działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Przykład 22:

Ubezpieczona, która urodziła dziecko w dniu 4 stycznia 2016 r. porzuciła je 10 stycznia 2016 r. Za okres pierwszych 8 tygodni po porodzie, tj. od 4 stycznia 2016 r. do 28 lutego 2016 r. przysługuje jej zasiłek macierzyński. Ubezpieczony - ojciec dziecka podlegający ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej wystąpił o wypłatę zasiłku opiekuńczego od tej daty. Ubezpieczony jest uprawniony do zasiłku opiekuńczego w dodatkowym wymiarze od 10 stycznia 2016 r. do 28 lutego 2016 r. Ubezpieczony wystąpił o wypłatę zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego od 29 lutego 2016 r. do 22 maja 2016 r. oraz za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze od 23 maja 2016 r. do 1 stycznia 2017 r.

IV. Zasady obowiązujące w okresie przejściowym

43. Pracownik korzystający w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. z dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub ich części zachowuje prawo do urlopu dodatkowego lub jego części i zasiłku macierzyńskiego za okres tego urlopu, w wymiarze wynikającym z przepisów dotychczasowych.

44. W przypadku gdy urodzenie dziecka miało miejsce przed wejściem w życie ustawy a pracownica wystąpiła z wnioskiem o udzielenie urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze po 1stycznia 2016 r. ale w terminie 21 dni po porodzie, ma prawo do zasiłku macierzyńskiego w wysokości 80% podstawy wymiaru za okres tych urlopów. Zasada ta ma odpowiednio zastosowanie do zasiłku macierzyńskiego z tytułu przyjęcia dziecka na wychowanie.

Przykład 23:

Pracownica, która urodziła dziecko 14 grudnia 2015 r., wystąpiła w dniu 4 stycznia 2016 r. z wnioskiem o udzielenie jej urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze. Pomimo faktu, że 28 grudnia 2015 r. minął 14 - dniowy dotychczasowy termin, w opisanym powyżej przypadku został zachowany nowy termin (21 po porodzie) do złożenia wniosku o zasiłek, uprawniający do zasiłku macierzyńskiego w wysokości 80% podstawy wymiaru za cały okres urlopu macierzyńskiego od 14 grudnia 2015 r. do 1 maja 2016 r. i urlopu rodzicielskiego od 2 maja 2016 r. do 11 grudnia 2016 r.

45. Pracownik korzystający w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. z dodatkowego urlopu macierzyńskiego albo dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub ich części, nabywa prawo do urlopu rodzicielskiego i zasiłku macierzyńskiego za okres tego urlopu w wymiarze odpowiadającym różnicy między wymiarem tego urlopu określonym w znowelizowanych przepisach, a wymiarem udzielonego dodatkowego urlopu macierzyńskiego albo dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub jego części na podstawie dotychczasowych przepisów. W takim przypadku urlopu rodzicielskiego udziela się pracownikowi na jego pisemny wniosek, złożony przed zakończeniem korzystania z udzielonego dodatkowego urlopu macierzyńskiego albo dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub ich części.

Przykład 24:

Pracownica urodziła dziecko w dniu 27 lipca 2015 r. Do 13 grudnia 2015 r. wykorzystała urlop macierzyński i zasiłek za okres tego urlopu. Następnie udzielono jej dodatkowego urlopu macierzyńskiego  w wymiarze 6 tygodni od 14 grudnia 2015 r. do 24 stycznia 2016 r. i wypłacono zasiłek macierzyński za ten okres. Pracownica w dniu 31 grudnia 2015 r. wystąpiła z wnioskiem o udzielenie urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze. Urlop rodzicielski przysługuje jej w wymiarze 26 tygodni (32 tygodnie - 6 tygodni), od 25 stycznia 2016 r. do 24 lipca 2016 r.

46. Pracownik korzystający w dniu wejścia w życie ustawy z części urlopu rodzicielskiego może złożyć wniosek o kolejną część urlopu w terminie wynikającym z przepisów dotychczasowych, tj. nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z tej części urlopu.

47. Pracownik korzystający w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. z urlopu rodzicielskiego lub jego części może także złożyć pisemny wniosek o łączenie korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu w terminie wynikającym z przepisów dotychczasowych, tj. co najmniej na 14 dni przed podjęciem pracy.

48. Pracownik łączący w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. korzystanie z urlopu rodzicielskiego i pobieranie zasiłku za ten okres z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu, ma prawo do urlopu rodzicielskiego w wymiarze wydłużonym, przy czym wymiar wydłużonego urlopu obliczany jest na podstawie okresu wykonywania pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu, przypadający po dniu wejścia w życie ustawy.

Przykład 25:

Pracownica zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, której od 4 grudnia 2015 r. do 2 czerwca 2016 r., udzielono urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze 26 tygodni łączy korzystanie z urlopu z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu w wymiarze 1/2 etatu. Pracownica ma prawo do wydłużonego urlopu rodzicielskiego w związku z wykonywaniem pracy od 2 stycznia 2016 r. do 2 czerwca 2016 r. (153 dni). Pracownica nie zamierza wykonywać pracy w czasie wydłużonego urlopu rodzicielskiego.  Urlop rodzicielski przysługujący pracownicy ulegnie zatem wydłużeniu o 76 dni  (153 x 1/2  = 76,5), tj. na okres od 3 czerwca 2016 r. do 17 sierpnia 2016 r.

49. Pracownik korzystający w dniu 2 stycznia 2016 r. z urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego, może wykorzystać część urlopu w wymiarze do 16 tygodni w terminie nieprzypadającym bezpośrednio po poprzedniej części tego urlopu albo nieprzypadającym bezpośrednio po wykorzystaniu zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający części tego urlopu.

50. Pracownik, który przed dniem 2 stycznia 2016 r. zrezygnował z korzystania z urlopu rodzicielskiego i pobierania zasiłku macierzyńskiego za ten okres, nie ma prawa do wykorzystania po 1 stycznia 2016 r. części urlopu rodzicielskiego w wymiarze do 16 tygodni i zasiłku macierzyńskiego za ten okres w terminie nieprzypadającym bezpośrednio po poprzedniej części tego urlopu albo nieprzypadającym bezpośrednio po wykorzystaniu zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający części tego urlopu, jeżeli w dniu 2 stycznia 2016 r. drugi z rodziców dziecka także nie korzysta z urlopu rodzicielskiego bądź nie pobiera zasiłku macierzyńskiego za ten okres.

51. Jeżeli matka dziecka urodzonego w 2015 r. nieposiadająca tytułu do objęcia ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa, podjęła po 1 stycznia 2016 r. zatrudnienie w wymiarze co najmniej połowy pełnego wymiaru czasu pracy, pracownik ojciec dziecka ma prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej od dnia podjęcia zatrudnienia przez matkę dziecka. Pracownik ojciec dziecka ma w takim przypadku także prawo do urlopu rodzicielskiego, w tym do wykorzystania części urlopu rodzicielskiego w wymiarze do 16 tygodni, w terminie późniejszym w okresie zatrudnienia matki dziecka.

52. Zasady przedstawione w pkt. 43 - 45 stosuje się odpowiednio do ubezpieczonych niebędących pracownikami, osób pobierających zasiłek macierzyński w okresie urlopu wychowawczego oraz osób pobierających zasiłek macierzyński po ustaniu tytułu ubezpieczenia, a do ubezpieczonych niebędących pracownikami dodatkowo także zasady przedstawione w pkt. 49 - 51.

53. Ubezpieczony pobierający w dniu 2 stycznia 2016 r. zasiłek macierzyński za okres odpowiadający części urlopu rodzicielskiego, może złożyć wniosek o zasiłek macierzyński za okres odpowiadający pozostałej części urlopu rodzicielskiego w terminie wynikającym z przepisów dotychczasowych, tj. nie później niż przed rozpoczęciem pobierania zasiłku macierzyńskiego za ten okres.

Departament Zasiłków ZUS

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Anna Kopciowska

Coach, Trener Biznesu, Rozwoju Osobistego i Motywacji

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »