| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > ZUS i kadry > Wynagrodzenia > Akcje fantomowe jako sposób wynagradzania pracowników

Akcje fantomowe jako sposób wynagradzania pracowników

Nowe systemy wynagradzania, motywowania oraz budowania lojalności pracowników budzą powszechne zainteresowanie ze strony przedsiębiorców. Jednym z takich instrumentów jest zyskująca na popularności na polskim rynku akcja fantomowa. Jej istotę oraz możliwości zastosowania omawia Paweł Dyrduł, prawnik z kancelarii KG Legal Kiełtyka Gładkowski Sp.p z siedzibą w Krakowie.

Wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej

Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z ponoszeniem kosztów, z których najpowszechniejszymi są wynagrodzenia pracowników. Mając na uwadze wzrost przedmiotowych kosztów, a także wzrost stawek podatkowych, przedsiębiorcy podejmują różne działania mające na celu zmniejszenie rozmiarów kosztów. Krótko mówiąc, przedsiębiorcy szukają oszczędności w obrębie wynagrodzeń. Jednakże, bojąc się utraty wykwalifikowanej kadry pracowniczej, bądź spadku efektywności ich pracy, zarządy spółek nie decydują się na obniżanie wynagrodzeń. Z pomocą w realizacji ich celów – oszczędności oraz utrzymania pracowników – przychodzi instrument finansowy o nazwie akcja fantomowa.

Nagradzanie pracowników – dawniej

Początkowo instrumentem, który miał na celu motywowanie pracowników, głównie kadry managerskiej, były typowe akcje. Jednakże, jak pokazała praktyka, nagradzanie kadry kierowniczej tego typu instrumentem nie spełniało swej roli. Nowi posiadacze akcji decydowali się na sprzedaż posiadanych papierów wartościowym na rynku wtórnym. Dochodziło wówczas do niekorzystnego z punktu widzenia przedsiębiorstwa rozproszenia akcjonariatu. Stąd, spółki decydują się na porzucanie tego typu systemu motywowania pracowników.

Polecamy: Monitor prawa pracy i ubezpieczeń

Akcja fantomowa jako sposób wynagradzania

Akcje fantomowe jest to sposób wynagradzania i motywowania pracowników. Stosunek prawny pomiędzy spółką a posiadaczem akcji fantomowej rozpoczyna się w momencie zawarcia pomiędzy stronami umowy nienazwanej o przedmiotowy instrument. Akcji fantomowej nie można przyrównać do akcji rozumianej sensu stricte. Akcja fantomowa nie daje jej posiadaczowi żadnych praw udziałowych w stosunku do spółki. Oznacza to, iż beneficjent takiego instrumentu finansowego nie jest postrzegany jako udziałowiec (wspólnik) emitenta oraz nie ma on prawa głosu.

Realizacja prawa posiadacza akcji fantomowej opiera się na otrzymaniu w określonym momencie w przyszłości środków pieniężnych. Stąd, akcję fantomową można zestawić na równi z premią gotówkową, ponieważ beneficjent w obu przypadkach otrzymuje świadczenie w formie gotówkowej. Warto jednak nadmienić, iż otrzymana „premia” na podstawie posiadanych akcji fantomowych jest zazwyczaj znacznie wyższa od tradycyjnej premii gotówkowej. Odroczenie płatności (które może być krótko-, średnio- lub długoterminowe) sprzyja budowaniu systemu lojalnościowego wśród najbardziej pożądanych przez pracodawcę pracowników.

Prawo do otrzymania świadczenia przewidzianego na podstawie posiadania akcji fantomowej jest prawem warunkowym. Oznacza to, iż jego realizacja – a więc otrzymanie świadczenia – może nastąpić tylko i wyłącznie wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione dwie przesłanki. Pierwszą z nich jest upływ terminu na jaki została wyemitowana akcja fantomowa, a drugą jest osiągnięcie pewnej minimalnej, określonej w umowie wartości danego wskaźnika finansowego np. EBITDA. Realizacja to nic innego jak wykup tych akcji przez spółkę – emitenta za cenę, którą osiągnęły w momencie realizacji.

Konstrukcja akcji fantomowej

Konstrukcja akcji fantomowej nie przysparza problemów, aby zakwalifikować ją jako pochodny instrument finansowy. Spełnia ona wszystkie podstawowe kryteria jakie są wymagane do takiej kwalifikacji, a określone są one w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz.U. Nr 149, poz. 1674). Są nimi następujące cechy:

  • wartość zależy od zmiany wartości instrumentu bazowego;
  • nabycie nie powoduje kosztów początkowych lub są one niskie;
  • rozliczenie nastąpi w przyszłości.

Przyczyny emisji akcji fantomowych

Akcje fantomowe z upływem czasu będą się cieszyć coraz większą popularnością wśród przedsiębiorców jako system motywacji i budowania lojalności wśród pracowników – zwłaszcza managerów. Wykorzystywane są one także z wielu innych powodów, to jest:

  • spółka nie może nagrodzić pracowników w sposób konwencjonalny (np. za pomocą akcji sensu stricte) co wynika z ograniczeń wynikających z prawnej formy prowadzenia działalności gospodarczej (akcje fantomowe mogą emitować de facto wszystkie spółki – kapitałowe oraz osobowe);
  • władze spółki mają zamiar podzielenia wartości ekonomicznej kapitału własnego, lecz nie samego kapitału;
  • przedsiębiorstwo chce zapewnić pracownikom dodatkowe możliwości, zachęty do działania;
  • inne plany motywacyjne są zbyt kosztowne.

Serwis Kadry

Zalety akcji fantomowych

Analizując akcje fantomowe od strony ich posiadaczy na pierwszy plan wysuwa się ich zaleta jaką są dodatkowe środki pieniężne otrzymywane od pracodawcy. Jednakże głębsza analiza instrumentu pozwala na przywołanie kolejnej ich zalety. Są nią mianowicie aspekty podatkowe.

Zagłębiając się w tekst ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz uważnie go studiując można dojść do wniosku, iż realizację praw z akcji fantomowych, a więc kolokwialnie mówiąc – otrzymanie premii gotówkowej, należy uznać za przychód pochodzący z kapitałów pieniężnych. Konsekwencją tego będzie opodatkowanie go tylko stawką 19%. Jest to korzystne dla podatników, którzy przekraczają drugi próg podatkowy. Oprócz tego, dochody uzyskane z tytułu realizacji praw z posiadania akcji fantomowej nie podlegają obowiązkowym obciążeniom z tytułu składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Sadkowski i Wspólnicy

Sadkowski i Wspólnicy Spółka Komandytowo- Akcyjna - to kancelaria prawna z dwunastoletnim doświadczeniem na rynku.  Ponad siedemdziesięcioosobowy zespół kancelarii tworzą doświadczeni radcy prawni, adwokaci i doradcy podatkowi.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od ksiegowosc.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK