| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > ZUS i kadry > Zatrudnianie i zwalnianie > Ugoda z pracownikiem

Ugoda z pracownikiem

W sporach między stronami stosunku pracy dotyczącymi zwolnień lub wynagrodzeń najlepszym dla obu stron rozwiązaniem jest ugoda. Jest to umowa, która reguluje roszczenia stron za pomocą wzajemnych ustępstw.

Jak jednak rozstrzygnąć sytuację, w której doszło już do uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu? Również w takim wypadku jest możliwe uchylenie się od skutków ugody z ograniczeniami wynikającymi z art. 918 k.c. Można w tym celu wystosować pismo do pracownika i następnie wystąpić do sądu z powództwem o zapłatę (lub inne świadczenie) albo wystąpić z powództwem o ustalenie nieważności ugody w trybie art. 189 k.p.c. Wynika to z faktu, że (odmiennie niż wyrok) ugoda nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Jest to procesowa instytucja, która nie pozwala na wytoczenie ponownie powództwa o to samo. Powaga rzeczy osądzonej wyklucza nie tylko wytoczenie ponownego powództwa pomiędzy tymi samymi stronami o to samo roszczenie, ale sprzeciwia się również wszczęciu w tym zakresie postępowania pojednawczego (art. 184 k.p.c.). Z inną sytuacją mamy jednak w wypadku sporu ugodzonego - możliwe jest zatem wytoczenie powództwa, które ma doprowadzić do wzruszenia ustaleń i odwrócenia niekorzystnych konsekwencji. W przypadku ponownego wytoczenia powództwa ze stosunku prawnego będącego przedmiotem ugody, pozwany może jednak podnieść zarzut „rzeczy ugodzonej”, prowadzący do oddalenia powództwa po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, a nie „rzeczy osądzonej”, powodujący odrzucenie pozwu. Oczywiście oddalenie powództwa nie nastąpi, jeśli powód skutecznie powoła się na omówione wady oświadczenia woli lub inne okoliczności. Innymi słowy pozwany ma możliwość podjęcia merytorycznej obrony w procesie. Jak wskazał SN w uchwale z 11 września 1991 r. (sygn. akt III CZP 80/91, niepublikowana): „prawomocne umorzenie postępowania na skutek zawarcia ugody sądowej nie stoi na przeszkodzie dochodzeniu w odrębnym procesie ustalenia jej nieważności lub bezskuteczności także wtedy, gdy postanowienie o umorzeniu stało się prawomocne w wyniku oddalenia zażalenia powołującego zarzuty naruszenia art. 203 § 4 w związku z art. 223 § 2 k.p.c.”. Warto też wskazać na fakt, że gdy ugoda obejmuje wszystkie wzajemne roszczenia stron, w razie wątpliwości należy przyjąć, że nie dotyczy ona tych roszczeń, które powstały dopiero po jej zawarciu.

Orzecznictwo

Ugoda zawarta przed geodetą ma zgodnie z postanowieniami art. 31 ust. 4 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn.zm.) moc ugody sądowej. Ma ona w istocie postać umowy, do której stosuje się poza przepisami art. 917 i 918 k.c. ogólne przepisy prawa cywilnego dotyczące zawarcia umowy, w tym odnoszące się do wad oświadczenia woli. Nie jest to więc ugoda administracyjna w rozumieniu art. 114-122 k.p.a. A skoro tak - to nie podlega (bo nie może podlegać) ona kontroli ani w decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego, ani w wyniku zaskarżenia tej decyzji do sądu administracyjnego. Nawet zatem gdyby ugoda zawarta przed geodetą była wadliwa, to nie miałoby to wpływu na zgodność z prawem decyzji umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe, ponieważ uchylenie się od skutków prawnych takiej ugody jest możliwe tylko w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Tylko ten sąd może też się wypowiedzieć, czy ugoda jest prawnie skutecznie zawarta czy nie.

Wyrok NSA z 16 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 376/06, niepublikowany

Fakt korzystania przez pozwanego ze zwolnienia lekarskiego w dniu zawarcia ugody sam przez się nie jest równoznaczny z przytoczeniem podstawy z art. 82 k.c., w postaci stanu wyłączającego świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dla oceny stanu świadomości pozwanego w momencie zawierania ugody nie bez znaczenia jest fakt, że korzystał on z pomocy adwokata.

Postanowienie SN z 4 kwietnia 1985 r. sygn. akt II CZ 41/85, niepublikowane

Co można uzyskać w praktyce

W praktyce ugoda zawierana w sprawach pracowniczych - np. o ugodę lub o odszkodowanie - jest dużo szybciej i sprawniej wykonywana przez strony (w porównaniu z wyrokiem sądowym). Z praktyki sądowej wynika, że możliwy do osiągnięcia kompromis kształtuje się na poziomie od 60 do 80 proc. wysokości pierwotnego roszczenia. Od tego należy oczywiście odliczyć koszty sądowe, które znoszą się wzajemnie, jak również wszelkie świadczenia uboczne (kary umowne, odsetki), których ugoda po prostu nie uwzględnia. Biorąc pod uwagę wskazane uwarunkowania, można przyjąć, że ugoda, w której pracodawca uzyskuje 70 proc. pierwotnego roszczenia, jest dobrym rozwiązaniem i nie należy się przed nią zbytnio wzdragać, chyba że mamy na celu zmiękczenie drugiej strony w negocjacjach. Zawsze istnieje jednak ryzyko zerwania rozmów i kontynuowania procesu - taka decyzja zależy jednak oczywiście od stopnia skomplikowania sprawy i od podstaw materialnoprawnych powództwa.

Egzekucja na podstawie ugody

Ugoda zawarta prawomocnie przed sądem jest tytułem egzekucyjnym, który po opatrzeniu go klauzulą wykonalności (postępowanie w tej sprawie trwa maksymalnie trzy dni) stanowi tytuł wykonawczy, co umożliwia wszczęcie komorniczej egzekucji. Klauzula wykonalności to pieczęć na odwrocie dokumentu ugodowego (odpisu protokołu), stwierdzająca, że każdy, kogo ugoda dotyczy, powinien poddać się jej postanowieniom. Taki dokument to już tytuł wykonawczy, który może stać się podstawą egzekucji. Jeśli dłużnik nie uiści należności, to następnym krokiem jest złożenie we właściwej kancelarii komorniczej wniosku o wszczęcie egzekucji wraz z oryginałem tytułu wykonawczego.

Podstawową sprawą jest dlatego prawidłowe sformułowanie takiego wniosku. Co prawda, jak stanowi art. 760 k.p.c., wniosek może być złożony ustnie do protokołu, to jednak w praktyce (nawet w sprawach pracowniczych, które ze swej istoty są mniej sformalizowane) przestrzegana jest forma pisemna. We wniosku należy wskazać świadczenie, które ma być spełnione i sposób egzekucji, a także dołączyć oryginał tytułu wykonawczego. Trzeba dokładnie wskazać, jakiego świadczenia oczekujemy - nie wystarcza przy tym sama treść wyroku, bo wierzyciel może np. żądać części należności. W wypadku niejasnej treści wniosek może zostać zwrócony w ramach postępowania naprawczego na mocy art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z art. 130 k.p.c. W takiej sytuacji nie wywołuje on żadnych skutków związanych z jego wniesieniem. Na zarządzenie o zwrocie pisma przysługuje skarga na czynności komornika. W uzasadnieniu należy podać wysokość należności głównej i odsetek (wysokość i datę początkową). Ponadto należy wskazać sposób egzekucji - najlepiej w tytule wniosku - np. z ruchomości, z wynagrodzenia za pracę, z nieruchomości itp. Nie trzeba z kolei podawać rodzaju egzekucji (egzekucja świadczeń pieniężnych, niepieniężnych itp.). Wniosek, który podaje sam rodzaj, a nie sposób egzekucji, zostanie zwrócony w celu uzupełnienia braków. Wreszcie trzeba dokładnie oznaczyć składniki mienia dłużnika, z których ma być ściągane roszczenie. Trzeba zatem zadać sobie sporo trudu i poszukać tego majątku - przy egzekucji z nieruchomości podać numer księgi wieczystej, sąd i opisać nieruchomość. Szczęśliwie przy ruchomościach egzekucja będzie prowadzona z wszystkich rzeczy w posiadaniu dłużnika - stąd nie trzeba ich wymieniać, co zresztą byłoby nierealne. Jeśli wierzyciel nie może wskazać przedmiotów służących do zaspokojenia, komornik wezwie dłużnika do złożenia wyjaśnień.

PRZYKŁADY

1. Podczas rozprawy przeciw pracownikowi (odpowiedzialność odszkodowawcza względem spółki cywilnej) jeden ze wspólników cofnął pozew, a po rozprawie zawarł ugodę, zrzekając się 5643 zł. Spotkało się to ze zdecydowanym sprzeciwem nieobecnych wspólników. W zasadzie trzeba przyjąć, że opisana sytuacja nie była przekroczeniem zwykłego zarządu spółką i wspólnik miał do niej prawo. Będzie zatem odpowiedzialny wobec swoich kolegów tylko wewnętrznie. Naturalnie wszystko zależy od realiów konkretnej sytuacji - w przypadku wysokich kwot (zwłaszcza w zestawieniu z rozmiarem przedsiębiorstwa) uzasadniony mógłby okazać się wniosek przeciwny - o przekroczeniu upoważnienia. Ugoda oraz oświadczenie o zrzeczeniu się roszczenia podpisane tylko przez jednego wspólnika zawsze podlega ocenie z punktu widzenia art. 865 § 2 i 866 k.c.

Adam Malinowski

radca prawny

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Anna Maziarz

Adwokat w UK (solicitor)

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »