Fakturowanie w KSeF a usługi zwolnione z VAT. Ważna interpretacja Dyrektora KIS

• Stan faktyczny sprawy: Pośrednictwo finansowe a wyzwania KSeF
• Analiza prawna i kluczowe przepisy ustawy o VAT i rozporządzeń wykonawczych
• Tezy Dyrektora KIS: KSeF jest wtórny wobec obowiązku fakturowania
• Co to oznacza w praktyce dla przedsiębiorców?
• Czy usługi zwolnione z VAT zawsze są poza KSeF?

Stan faktyczny sprawy: Pośrednictwo finansowe a wyzwania KSeF

Sprawa dotyczyła zarejestrowanej czynnej podatniczki VAT, prowadzącej działalność w zakresie pośrednictwa finansowego oraz ubezpieczeniowego. Wnioskodawczyni współpracuje z dużym pośrednikiem finansowym na podstawie umowy agencyjnej, wspierając klientów w wyborze i zawieraniu umów kredytowych, pożyczkowych czy ubezpieczeniowych, za co otrzymuje wynagrodzenie prowizyjne. Świadczone przez nią usługi pośrednictwa są zwolnione od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37–41 ustawy o VAT.

Kontrahent podatniczki (Pośrednik) akceptuje dokumentowanie usług w różnej formie i nie wymaga od niej wystawiania faktur. Podatniczka powzięła jednak wątpliwość, czy w związku z wprowadzeniem powszechnego obowiązku korzystania z KSeF nie powstanie po jej stronie automatyczny obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych za te usługi, nawet jeśli nabywca o nie nie wnioskuje.

Podatniczka uważa, że w związku ze świadczeniem usług pośrednictwa finansowego nie będzie miała obowiązku wystawienia faktury, zgodnie z art. 106b ust. 2 ustawy VAT. Ale na żądanie klienta (zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty) będzie miała obowiązek wystawić fakturę dokumentującą otrzymane odsetki z tytułu świadczenia usług zwolnionych od podatku.
Zdaniem podatniczkii jeżeli nie zaistnieje obowiązek wystawienia faktury dokumentującej sprzedaż usług korzystających ze zwolnienia od podatku VAT, nie powstaje również obowiązek wystawienia faktury ustrukturyzowanej przy użyciu KSeF. Obowiązek taki powstanie wyłącznie w przypadku zgłoszenia przez nabywcę usług żądania wystawienia faktury w terminie określonym w art. 106b ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT.

Na poparcie swojej tezy przytoczyła interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 23 stycznia 2026 r. nr 0112-KDIL1-2.4012.738.2025.2.AW, gdzie organ podatkowy wskazał, że „Mając na uwadze okoliczności sprawy należy wskazać, że w odniesieniu do otrzymanych odsetek z tytułu świadczenia usług udzielania pożyczki, stanowiących czynności zwolnione od podatku VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy, nie będzie Pani zobowiązana do wystawienia faktury. Wyjątkiem będzie sytuacja określona w art. 106b ust. 3 pkt 2 ustawy, jeżeli nabywca usługi wyrazi żądanie jej wystawienia w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym odpowiednio Pani wykonała usługę bądź otrzymała całość lub część zapłaty. W konsekwencji, w związku z otrzymaniem odsetek nie będzie miała Pani obowiązku wystawienia faktury, zgodnie z art. 106b ust. 2 ustawy. Jednakże na żądanie pożyczkobiorcy będzie Pani zobowiązana wystawić fakturę dokumentującą otrzymane odsetki z tytułu świadczenia usług zwolnionych od podatku, ale tylko jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty”.

Analiza prawna i kluczowe przepisy ustawy o VAT i rozporządzeń wykonawczych

Oceniając stanowisko podatniczki, Dyrektor KIS przeanalizował relacje zachodzące między ogólnymi zasadami fakturowania a przepisami dotyczącymi e-fakturowania. W szczególności podkreślił:

Ogólny obowiązek fakturowania wynikający z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, zgodnie z ktorym co do zasady podatnik VAT ma obowiązek wystawiać faktury dokumentujące sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika VAT.

Wyłączenie fakturowania dla sprzedaży zwolnionej wynikające z art. 106b ust. 2 ustawy o VAT. Chodzi o to, że podatnik nie ma obowiązku wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9, art. 113a ust. 1 ustawy o VAT lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy o VAT.

Obowiązek wystawienia faktury na żądanie klienta wynikający z art. 106b ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT. W myśl tego przepisu obowiązek dokumentowania sprzedaży zwolnionej powstaje wyłącznie na żądanie nabywcy, o ile zostało ono zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym wykonano usługę bądź otrzymano zapłatę.

Obowiązek fakturowania w KSeF wynikający z art. 106ga ust. 1 ustawy o VAT. Przepis ten nakłada na podatników obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur.

Wyłączenia z obowiązkowego KSeF wynikające z § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie przypadków, w których nie ma obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1740), które weszło w życie 1 lutego 2026 r. Przepisy wykonawcze precyzują, że obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych nie ma w przypadku usług zwolnionych na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 i 37–41 ustawy o VAT, o ile są one udokumentowane fakturami o węższym zakresie danych niż określony w art. 106e ustawy o VAT, wystawionymi zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 106o ustawy o VAT.

Tezy Dyrektora KIS: KSeF jest wtórny wobec obowiązku fakturowania

Dyrektor KIS uznał stanowisko wnioskodawczyni za w pełni prawidłowe. W uzasadnieniu organ sformułował kluczowe tezy prawne dotyczące funkcjonowania e-fakturowania.

Przede wszystkim podkreślił, że przepisy dot. KSeF nie kreują nowego obowiązku fakturowania: Organ podatkowy podkreślił, że „regulacje dotyczące faktur ustrukturyzowanych nie kreują samoistnego obowiązku dokumentowania czynności fakturą, lecz określają wyłącznie formę wystawienia faktury w sytuacji, gdy obowiązek jej wystawienia wynika z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług”.

Zdaniem Dyrektora KIS przepisy dotyczące KSeF mają charakter techniczny i odnoszą się do sposobu dokumentowania transakcji, a nie do samego zakresu czynności podlegających obowiązkowi fakturowania. „Obowiązek korzystania z KSeF jest wtórny wobec obowiązku wystawienia faktury jako takiej i może powstać wyłącznie wówczas, gdy na podatniku ciąży obowiązek udokumentowania sprzedaży fakturą na podstawie art. 106b ustawy”.

Wskazał też na warunkowy charakter fakturowania sprzedaży zwolnionej. Bowiem obowiązek wystawienia faktury przy sprzedaży zwolnionej powstaje tylko wtedy, gdy kontrahent zgłosi stosowne żądanie w ciągu 3 miesięcy licząc od końca miesiąca, w którym wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.

W konsekwencji Dyrektor KIS podsumował, że w przypadku braku żądania ze strony nabywcy, podatnik nie ma obowiązku wystawiania jakiejkolwiek faktury (papierowej, elektronicznej czy ustrukturyzowanej w KSeF).

Rozstrzygnięcie Dyrektora KIS wpisuje się w całościowy model interpretacji KSeF 2.0 przedstawiony w podręcznikach Ministerstwa Finansów. Podręczniki Ministerstwa Finansów wyraźnie zaznaczają, że katalog wyłączeń z KSeF uwzględnia specyfikę poszczególnych transakcji. Należą do nich m.in. usługi zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 oraz 37–41 ustawy o VAT.

Co to oznacza w praktyce dla przedsiębiorców?

Ta ważna interpretacja Dyrektora KIS potwierdza, że podatnicy wykonujący czynności zwolnione z VAT (np. pośrednicy finansowi, ubezpieczeniowi, pożyczkodawcy) nie muszą fakturować swoich uslug KSeF, jeśli ich kliencinie żądają faktur. Jeśli nabywca zgłosi żądanie wystawienia faktury w terminie 3 miesięcy, sprzedawca ma obowiązek taką fakturę wystawić. W przypadku wystawiania faktur zwolnionych o węższym zakresie danych (na podstawie § 3 pkt 2 rozporządzenia MF w sprawie wystawiania faktur), podatnik nie ma obowiązku stosowania KSeF i może wystawić fakturę poza systemem. Jeśli jednak faktura zawiera pełen zakres danych z art. 106e ustawy, wówczas – w przypadku powstania obowiązku fakturowania – właściwą formą będzie faktura ustrukturyzowana w KSeF.

Czy usługi zwolnione z VAT zawsze są poza KSeF?

Nie, usługi zwolnione z VAT nie zawsze muszą być poza KSeF. To, czy dana transakcja trafi do KSeF, zależy od tego, czy powstaje obowiązek wystawienia faktury oraz od zakresu danych zawartych w tym dokumencie.

Co do zasady, podatnik nie ma obowiązku wystawiania faktury przy sprzedaży usług zwolnionych od podatku (na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT). Regulacje dotyczące KSeF mają charakter techniczny i proceduralny – określają formę wystawienia faktury, ale nie kreują samoistnego obowiązku fakturowania tam, gdzie ustawa go nie wymaga. Jeżeli zatem nie ma obowiązku wystawienia faktury, nie powstaje również obowiązek korzystania z KSeF.

Jeżeli nabywca usługi zgłosi żądanie wystawienia faktury w terminie 3 miesięcy (licząc od końca miesiąca, w którym wykonano usługę lub otrzymano zapłatę), sprzedawca jest zobowiązany do jej wystawienia (art. 106b ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT). W takiej sytuacji ścieżki fakturowania zależą od rodzaju usługi i zakresu danych na fakturze:

1) Obowiązek wystawienia faktury w KSeF (pełny zakres danych): Jeśli wystawiana faktura dokumentująca sprzedaż zwolnioną zawiera pełen zakres danych wynikający z art. 106e ustawy o VAT, wówczas właściwą formą jej wystawienia staje się faktura ustrukturyzowana w KSeF.

2) Brak obowiązku fakturowania w KSeF (węższy zakres danych): W przypadku świadczenia usług zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 i 37–41 ustawy o VAT (m.in. usługi pośrednictwa finansowego, kredytowego, ubezpieczeniowego czy udzielania pożyczek), jeśli są one udokumentowane fakturami o węższym zakresie danych (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie wystawiania faktur), podatnik nie ma obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych w KSeF (§ 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie wyłączeń z KSeF).