| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Obrót gospodarczy > Działalność gospodarcza > Umowa o świadczenie usług

Umowa o świadczenie usług

Zarówno pojęcie usług, jak i pojęcie umowy o świadczenie usług, nie zostało bezpośrednio zdefiniowane w kodeksie cywilnym. W konsekwencji, umowy tej nie można zliczyć od umów nazwanych. W praktyce często jednak zachodzi konieczność jej sporządzenia, gdyż zakłada ona wykonanie określonych prac przez jedną stronę umowy na rzecz drugiej. W niniejszym artykule autor postara się przybliżyć jej problematykę wskazując między innymi na elementy odróżniające ją od umowy o dzieło.

Powracając w tym miejscu do oceny charakteru umowy, należy wskazać, iż ma ona również istotne znaczenie z punktu widzenia tego, czy jest to umowa o dzieło, czy też umowa o świadczenie usług. Kwalifikacja prawna określonej umowy przesądza bowiem o objęciu wykonawcy obowiązkowym ubezpieczeniem (emerytalnym i rentowym oraz wypadkowym na mocy art. 12 ust. 1). W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych umowa o świadczenie usług jest samoistnym tytułem takiego ubezpieczenia, natomiast umowa o dzieło tylko w wyjątkowych przypadkach (zob. Umowa o dzieło w orzecznictwie sądowym). Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy o świadczenie usług podlegają też obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (nie chorobowemu, które jest dobrowolne, zob. art. 11 ust. 2 u.s.u.s.).

Dodatkowo od dnia 1 stycznia 2017 roku umowy o świadczenie usług zostały objęte przepisami ustawy z dnia 10 października 2002 roku o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (art. 8a). Na mocy tej ustawy minimalna stawka godzinowa ustalona została na poziomie kwoty 13zł brutto za godzinę. Co ważne przepisów tych nie stostuje sie do umów o których mowa w art. 750 k.c., jeżeli o miejscu i czasie świadczenia usług decyduje świadczący usługi i przysługuje mu wyłącznie wynagrodzenie prowizyjne (art. 8d ust. 1 pkt 1).

Wykonanie określonej czynności (szeregu powtarzających się czynności), bez względu na to, jaki rezultat czynność ta przyniesie, jest cechą charakterystyczną tak dla umów zlecenia, (gdy chodzi o czynności prawne – art. 734 § 1 k.c.), jak i dla umów o świadczenie usług nieuregulowanych innymi przepisami, (gdy chodzi o czynności faktyczne – art. 750 k.c.). W odróżnieniu od umowy o dzieło, przyjmujący zamówienie w umowie zlecenia (umowie o świadczenie usług) nie bierze, więc na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności. Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania (art. 355 § 1 k.c.), podczas gdy odpowiedzialność strony przyjmującej zamówienie w umowie o dzieło niewątpliwie jest odpowiedzialnością za rezultat (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 14 czerwca 2016 roku, sygnatura akt III AUa 1785/15).

Do kryteriów pozwalających na odróżnienie umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług należy test dotyczący zdatności umówionego rezultatu (dzieła) do poddania sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2000 roku, sygnatura akt IV CKN 152/00). Sprawdzian na istnienie wad fizycznych nie jest możliwy, jeśli strony nie określiły w umowie cech i parametrów indywidualizujących dzieło (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2013 roku, sygnatura akt II UK 115/13). Brak kryteriów określających rezultat umowy daje podstawy do uznania, że zamawiającemu chodziło o wykonanie określonych czynności, a nie o ich rezultat (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 29 kwietnia 2014 roku, sygnatura akt III AUa 2607/13).

Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11 września 2013 roku (sygnatura III AUa 205/13) wyznacznikami odróżniającymi czynności świadczone w ramach umowy o dzieło, od zadań wykonywanych w ramach umowy o świadczenie usług są:

1) konieczność określenia dzieła z góry, w umowie,

2) powstanie – w wyniku działań przyjmującego zamówienie – konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu,

3) weryfikowalność tego rezultatu ze względu na zdatność do poddania sprawdzianowi na istnienie wad.

Kończąc należy jeszcze podkreślić, że czas w którym umowa o świadczenie usług będzie wykonywana może być określony dowolnie. Umowa może zostać zwarta zarówno na czas nieokreślony, jak i na czas określony. Co ważne może mieć charakter odpłatny bądź nieodpłatny. Jest umową konsensualną, w której dobrze jest precyzyjnie wyszczególnić obowiązki stron. W przedmiocie sposobu wykonywania świadczenia warto zwrócić uwagę, iż zasadą jest, że przyjmujący zlecenie może powierzyć wykonanie zlecenia osobie trzeciej tylko wtedy, gdy to wynika 1) z umowy lub 2) ze zwyczaju albo 3) gdy jest do tego zmuszony przez okoliczności. W wypadku takim obowiązany jest jednak zawiadomić niezwłocznie dającego zlecenie o osobie i o miejscu zamieszkania swego zastępcy i w razie zawiadomienia odpowiedzialny jest tylko za brak należytej staranności w wyborze zastępcy. Charakterystyczną cechą umowy o świadczenie usług jest zatem oparcie stosunku na zaufaniu między stronami, a z uwagi na to, umowa ta często wymaga osobistego wykonania.

W następnym artykule autor przedstawi zagadnienia związane z kontraktem menadżerskim.

Literatura źródłowa:

1) K. Osajda, Kodeks cywilny. Komentarz, System Informacji Prawnej Legalis, 2017.

2) M. Sośniak, Umowy o świadczenie usług z art. 750 Kodeksu cywilnego, PiP 1981, z. 5, s. 69.

3) P. Drapała, Komentarz do art. 750 Kodeksu cywilnego, System Informacji Prawnej LEX, 2017.

4) Z. Radwański, J. Panowicz-Lipska, Zobowiązania – część szczegółowa, C. H. Beck, Warszawa 2010, s. 165.

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY, RELACJE, WYDARZENIA

reklama

Ostatnio na forum

Wszystko co musisz wiedzieć o PPK

Eksperci portalu infor.pl

EPZ Kancelaria

Specjalizuje się w prawie rolnym oraz dochodzeniem odszkodowań z różnych zdarzeń

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »