Czy trzeba zaktualizować na 2026 rok złożone wcześniej oświadczenia i wnioski podatkowe? [formularz PIT-2]

• Formularz PIT-2, czyli wnioski i oświadczenia podatkowe
• Aktualizacja wniosków i oświadczeń podatkowych

Rozpoczął się nowy rok kalendarzowy, a wraz z nim nowy rok podatkowy. Warto więc przypomnieć o obowiązkach, które w związku z tym obciążają podatników i płatników podatku dochodowego os osób fizycznych. I choć z tych dotyczących składania wniosków i oświadczeń podatkowych należy wywiązywać się również w trakcie roku, to rozpoczęcie nowego roku kalendarzowego jest w tym zakresie zawsze momentem szczególnym, w którym tym kwestiom warto poświęcić dodatkową uwagę.

Formularz PIT-2, czyli wnioski i oświadczenia podatkowe

Od 1 stycznia 2023 r. określeni podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych mogą składać formularz PIT-2 w wersji 9. Jest to wersja, która wzbudziła wiele emocji, bo znacząco różni się od obowiązującej wcześniej wersji 8. Zgodnie z wprowadzonymi wówczas zasadami podatnik składa płatnikowi (już nie „zakładowi pracy") na piśmie albo w inny sposób przyjęty u danego płatnika oświadczenia i wnioski mające wpływ na obliczenie zaliczki. Mogą one być składane według ustalonego wzoru. Mogą, czyli nie muszą, a dodatkowo „na piśmie” należy rozumieć zarówno jako sporządzenie w postaci papierowej, jak i w formie elektronicznej (art. 31a ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych), czyli np. poprzez funkcjonujące w danej firmie systemy kadrowo-płacowe. Innymi słowy, choć wzór formularza został ustalony, to płatnicy nie musza się nim posługiwać i pozostawiono im dowolność w zakresie stosowania innych rozwiązań, mogą np. przygotować swoje wzory, czy też umożliwić elektroniczne składanie ich za pomocą dostosowanej platformy elektronicznej.

Aktualizacja wniosków i oświadczeń podatkowych

Przepisy zobowiązują podatników do wycofania albo zmiany uprzednio złożonych oświadczeń lub wniosków, jeżeli uległy zmianie okoliczności mające wpływ na obliczenie przez płatnika zaliczki na podatek. Zarówno wycofanie, jak i zmiana złożonego uprzednio oświadczenia lub wniosku następują w drodze złożenia nowego dokumentu. Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, (…) jeżeli podatnik zmieni uprzednio złożone oświadczenie lub wniosek, nie będzie zobowiązany do wycofania poprzednio złożonych, bowiem nowy wniosek czy oświadczenie zastąpi poprzednio złożone dokumenty.

Płatnik ma obowiązek uwzględniać przy obliczaniu zaliczek na podatek złożone wnioski i oświadczenia najpóźniej od miesiąca następującego po miesiącu, w którym je otrzymał. Wyjątek dotyczy organów rentowych, w których przypadku obowiązywać będzie dłuższy, dwumiesięczny okres (art. 31a ust. 5 ustawy o PIT). Użycie sformułowania „najpóźniej” oznacza, że jeżeli płatnik ma taką możliwość, to może uwzględnić je także wcześniej.

Czy oświadczenia i wnioski podatkowe trzeba składać co rok? Zasadą jest to, że złożone wnioski i oświadczenia pozostają ważne w kolejnych latach (o ile nie zostaną wycofane lub zmienione), jednak od tej zasady istnieje wyjątek. Dotyczy on wniosku w sprawie niepobierania zaliczek w roku podatkowym. Artykuł 31c ust. 2 ustawy o PIT wyraźnie przewiduje możliwość składania takich wniosków dotyczących danego roku podatkowego. Potwierdzeniem tego jest treść samego PIT-2 oraz objaśnienia do niego. W części J formularza wpisuje się bowiem rok, w którym zaliczki mają nie być pobierane, a z objaśnień zamieszczonych pod formularzem wyraźnie wynika, że wniosek ten dotyczy jednego roku podatkowego.
Wątpliwości mogą wiązać się z oświadczeniem o zamiarze preferencyjnego opodatkowania dochodów z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Z art. 32 ust. 3 ustawy o PIT wynika, że oświadczenia takie dotyczą „danego roku”. Jednak z objaśnień dotyczących sposobu wypełniania formularza oraz objaśnień podatkowych MF z 30 grudnia 2022 r. w sprawie oświadczeń i wniosków mających wpływ na wysokość zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych obliczanych przez płatników tego podatku wyraźnie wynika, że oświadczenia te dotyczą również kolejnych lat. Jak z tego wynika, poza wskazanym wyjątkiem, złożony przez pracownika formularz PIT-2 obowiązuje do odwołania, co oznacza, że pracownik nie musi składać go ponownie wraz z rozpoczęciem nowego roku kalendarzowego (podatkowego).