Ulga podatkowa dla pracującego seniora. Co w sytuacji przejścia na emeryturę w ciągu roku podatkowego?

• Zwolnienie z podatku dochodowego dla osób pracujących po osiągnięciu wieku emerytalnego
• Limit zwolnienia jest powiększony o kwotę wolną od podatku
• Zwolnienie podatkowe a przejście na emeryturę w trakcie roku. Które przychody nie korzystają ze zwolnienia podatkowego - wyjaśnienie fiskusa

Zwolnienie z podatku dochodowego dla osób pracujących po osiągnięciu wieku emerytalnego

Na wstępie warto przytoczyć treść kluczowego przepisu i wyjaśnić dokładnie na czym polega to zwolnienie i kogo dotyczy.

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT), stanowi, że wolne od podatku dochodowego (czyli zwolnione z podatku) są przychody:
1) ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy,
2) z umów zlecenia, o których mowa w art. 13 pkt 8,
3) z zasiłku macierzyńskiego
4) z pozarolniczej działalności gospodarczej, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30c albo art. 30ca ustawy o PIT albo ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym w zakresie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych,
- otrzymane przez podatnika po ukończeniu 60. roku życia w przypadku kobiety i 65. roku życia w przypadku mężczyzny, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85 528 zł.

Podstawowym warunkiem tego zwolnienia jest, to, że podatnik (ów pracujący senior) podlega z tytułu uzyskania tych przychodów ubezpieczeniom społecznym w rozumieniu ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz podatnik, mimo nabycia uprawnienia, nie otrzymuje:
- emerytury lub renty rodzinnej (zarówno z FUS, jak i ubezpieczenia społecznego rolników, żołnierzy zawodowych, czy innych służb mundurowych),
- świadczenia z tytułu świadczeń pieniężnych otrzymywanych po zwolnieniu ze służby przez funkcjonariuszy służb mundurowych oraz żołnierzy, w związku ze zwolnieniem tych osób ze służby stałej na podstawie odrębnych ustaw,
- uposażenia przysługującego w stanie spoczynku lub uposażenia rodzinnego, o których mowa w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych,
- świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia.

A zatem zwolnienie to dotyczy przychodów:
1) z pracy na etacie (umowa o pracę, stosunek służbowy, praca nakładcza, spółdzielczy stosunek pracy),
2) z umów zlecenia zawartych z firmą,
3) z działalności gospodarczej opodatkowanych według skali podatkowej, 19% podatkiem liniowym, stawką 5% (tzw. ulga IP Box) oraz ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, oraz
4) z zasiłków macierzyńskich,
- pod warunkiem, że podatnik podlega z tytułu uzyskania tych przychodów ubezpieczeniom społecznym w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Limit zwolnienia jest powiększony o kwotę wolną od podatku

Omawiane zwolnienie jest – jak już wspomniano - limitowane kwotą rocznego dochodu z ww. tytułów do wysokości 85 528 zł. Limit ten przysługuje odrębnie każdemu małżonkowi (o ile każdy spełnia warunki zwolnienia) i dotyczy również przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej objętych ulgą na powrót, ulgą dla rodzin 4+ oraz ulgą dla pracujących seniorów.

W limicie tym nie uwzględnia się:
- przychodów podlegających opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym, o którym mowa w ustawie PIT,
- innych przychodów zwolnionych od podatku PIT oraz
- przychodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Ale trzeba wiedzieć, że seniorzy podlegający temu zwolnieniu mają również prawo do kwoty wolnej od podatku (aktualnie wynosi 30 tys. zł). A zatem w sumie osoby te zapłacą podatek PIT dopiero jeżeli ich dochody z ww. tytułów przekroczą w roku kalendarzowym kwotę 115 528 zł (brutto).

Zwolnienie podatkowe a przejście na emeryturę w trakcie roku. Które przychody nie korzystają ze zwolnienia podatkowego - wyjaśnienie fiskusa

Pewna podatniczka zapytała w kwietniu 2025 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, czy omawiane zwolnienie należy się tylko za cały rok i pobieranie świadczenia emerytalnego ją wyklucza czy jednak ulga dotyczy tylko tych miesięcy gdy podatnik pracował na etacie niezależnie od ich ilości, a pozostała część roku gdy została przyznana i pobrana emerytura jest rozliczana na zasadach ogólnych?

Dyrektor KIS w interpretacji z 21 maja 2025 r. – sygn. 0112-KDWL.4011.3.2025.2.WS, wskazał, że na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwolnione z podatku są kobiety po ukończeniu 60. roku życia i mężczyźni po ukończeniu 65. roku życia pod warunkiem podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu uzyskania objętych zwolnieniem przychodów.

Organ podatkowy podkreślił, że jednym z warunków tego zwolnienia jest to, że podatnik nie może otrzymywać, mimo nabycia uprawnienia, świadczeń emerytalnych wymienionych enumeratywnie w tym przepisie.

Zdaniem Dyrektora KIS, z ww. przepisu wynika także, że zwolnione z podatku są przychody otrzymane przez podatnika, który mimo nabycia uprawnienia (prawa) do emerytury, tej emerytury nie otrzymuje. Tym samym, warunek „nieotrzymywania emerytury” jako warunek do zastosowania ww. zwolnienia podatkowego powinien być spełniony na moment otrzymania przychodu.

Innymi słowy: nie mogą korzystać ze zwolnienia przychody otrzymane w tym miesiącu, w którym została też wypłacona emerytura.

Dyrektor KIS wskazał, że na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o PIT, zwolnione z podatku będą uzyskane przez podatnika począwszy od początku roku lub po ukończeniu 60. roku życia w przypadku kobiety i 65. roku życia w przypadku mężczyzny, przychody:
- ze stosunku pracy, od których pobierane są składki na ubezpieczenie społeczne, i
- ze stosunku pracy, od których – z powodu przekroczenia w trakcie roku kalendarzowego kwoty rocznej podstawy wymiaru składek – składki te nie są pobierane.

Końcowo Dyrektor KIS stwierdził:

„Odnosząc się do Pani wątpliwości, wyjaśniam, że w przypadku opisanym we wniosku, tj. jeżeli podatnik ukończył wiek emerytalny i cały rok uzyskiwał przychody ze stosunku pracy jednocześnie nie uzyskując dochodów z emerytury lub renty rodzinnej, to korzysta on ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do kwoty 85 528 zł. W sytuacji gdy podatnik osiągnął przychody w kwocie niższej lub równej kwocie limitu zwolnienia, całość przychodów podlega zwolnieniu. Natomiast w przypadku kiedy ten podatnik w trakcie roku zacznie pobierać emeryturę lub rentę rodzinną, mimo prawa do skorzystania ze zwolnienia do kwoty 85 528 zł, zwolnione od podatku będą tylko te przychody uzyskane począwszy od początku roku lub po ukończeniu 60. roku życia (w przypadku kobiety) i 65. roku życia (w przypadku mężczyzny) do momentu uzyskania przychodu z tytułu emerytury lub renty. W takiej sytuacji, przychody zwolnione ustala się przy zastosowaniu chronologii. Pozostałe przychody, które nie korzystają ze zwolnienia, podatnik rozlicza wg zasad ogólnych określonych w art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem, należy zgodzić się z Pani stanowiskiem, które mówi o tym, że tzw. ulga dla seniora, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 154 ww. ustawy, obowiązuje niezależnie od okresu przepracowanego w danym roku. Dla celów skorzystania z ulgi nie ma znaczenia fakt, iż część roku nie spełniać będzie Pani warunków do skorzystania z ulgi, tj. będzie Pani tylko otrzymywać przychody z tytułu emerytury lub będzie Pani otrzymywać równocześnie zarówno przychody z tytułu emerytury jak i ze stosunku pracy.”