Rolnicy muszą o tym pamiętać. Zostało kilka dni na ważną płatność

• Zostało kilka dni na zapłatę podatku rolnego
• Nie warto czekać z płatnością do ostatniej chwili
• Ile wynosi podatek rolny?
• Zmiana powierzchni gruntów może wpłynąć na podatek
• Rolnik powinien zgłosić zmianę
• Podatek może zostać ustalony proporcjonalnie
• Nie wszyscy zapłacą podatek w czterech ratach
• Kto ustala wysokość podatku?
• Co z ostatnią ratą podatku rolnego?
• Osoby prawne mają dodatkowe obowiązki
• Warto sprawdzić także możliwość przekazania 1,5 proc.
• Rolnicy powinni sprawdzić dokumenty

Podatek rolny jest jednym z obowiązków, o których właściciele i posiadacze gruntów muszą pamiętać w trakcie roku. W przypadku osób fizycznych wysokość zobowiązania ustala organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów. Sama ustawa określa natomiast konkretne terminy, w których podatek powinien zostać zapłacony.

Zostało kilka dni na zapłatę podatku rolnego

Najbliższy termin płatności podatku rolnego przypada 15 września. Dla rolników, którzy regulują podatek w czterech ratach, będzie to trzecia płatność w tym roku. Warto więc już teraz sprawdzić wysokość należności i przygotować środki, zamiast zostawiać wszystko na ostatnią chwilę.

Przepisy są w tym zakresie jednoznaczne. Art. 6a ust. 6 ustawy o podatku rolnym stanowi: "Podatek rolny na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 10, ustala, w drodze decyzji, organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego w terminach do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego."

Z punktu widzenia rolnika oznacza to prosty kalendarz: pierwsza rata przypada w marcu, druga w maju, trzecia we wrześniu, a czwarta w listopadzie. Najbliższym terminem jest więc 15 września, a do jego nadejścia zostało już tylko kilka dni. Po tej płatności podatnicy będą musieli pamiętać jeszcze o ostatniej racie przypadającej w listopadzie.

Nie warto czekać z płatnością do ostatniej chwili

Choć sam termin jest określony w ustawie, warto odpowiednio wcześniej przygotować płatność. Szczególnie dotyczy to osób, które wykonują przelew internetowy i chcą uniknąć problemów związanych z jego realizacją. Najbezpieczniej sprawdzić wcześniej decyzję podatkową, kwotę raty oraz dane potrzebne do dokonania wpłaty.

Trzeba również pamiętać, że wysokość podatku rolnego nie jest taka sama dla wszystkich gospodarstw. Zależy ona m.in. od rodzaju i powierzchni gruntów oraz sposobu ustalenia podstawy opodatkowania. W przypadku gospodarstw rolnych znaczenie mają również hektary przeliczeniowe, a nie wyłącznie sama powierzchnia fizyczna gruntów.

Ustawa wskazuje, że podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych liczba hektarów przeliczeniowych ustalana m.in. na podstawie powierzchni, rodzaju i klas użytków rolnych oraz okręgu podatkowego. Dla pozostałych gruntów podstawą jest liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że dwaj podatnicy posiadający grunty o podobnej powierzchni niekoniecznie zapłacą identyczny podatek.

Ile wynosi podatek rolny?

Wysokość podatku rolnego jest powiązana z ceną skupu żyta. Nie oznacza to jednak, że podatek jest ustalany na podstawie jednej prostej stawki za każdy hektar fizyczny. Ustawa rozróżnia bowiem m.in. grunty gospodarstw rolnych oraz pozostałe grunty, a w pierwszym przypadku posługuje się hektarem przeliczeniowym. Art. 6 ust. 1 ustawy stanowi: "Podatek rolny za rok podatkowy wynosi: 1) od 1 ha przeliczeniowego gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 - równowartość pieniężną 2,5 q żyta, 2) od 1 ha gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 - równowartość pieniężną 5 q żyta"

Przepis wskazuje również, że równowartość pieniężną żyta oblicza się według średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy. Średnia cena skupu żyta jest ustalana na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Rada gminy może ponadto obniżyć cenę skupu przyjmowaną jako podstawa obliczenia podatku rolnego na obszarze danej gminy.

Zmiana powierzchni gruntów może wpłynąć na podatek

Rolnicy powinni pamiętać, że wysokość zobowiązania może się zmienić w trakcie roku. Ustawa przewiduje bowiem sytuacje, w których powierzchnia gospodarstwa zwiększyła się albo zmniejszyła, a także przypadki zmiany sposobu wykorzystywania gruntów. Takie zdarzenia mogą mieć bezpośrednie przełożenie na wysokość należnego podatku rolnego.

Przepisy mówią: "Jeżeli w ciągu roku podatkowego grunty gospodarstwa rolnego zostały zajęte na prowadzenie innej działalności gospodarczej niż działalność rolnicza lub po zaprzestaniu prowadzenia tej działalności przywrócono na tych gruntach działalność rolniczą albo z innych powodów ich powierzchnia uległa zmniejszeniu lub zwiększeniu, kwota należnego podatku rolnego ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła ta zmiana."

Ma to znaczenie m.in. w przypadku nabycia lub zbycia części gruntów. Jeżeli w trakcie roku zmieniła się powierzchnia podlegająca opodatkowaniu, wysokość podatku nie musi pozostać taka sama do końca roku. Dlatego osoby, których sytuacja dotycząca gruntów zmieniła się w ostatnich miesiącach, powinny zweryfikować, czy dane będące podstawą opodatkowania są aktualne.

Rolnik powinien zgłosić zmianę

Ważne jest również to, że podatnik nie powinien ignorować zmian dotyczących posiadanych gruntów. Ustawa nakłada na osoby fizyczne obowiązek przekazania właściwemu organowi podatkowemu informacji o gruntach w określonych przypadkach. Termin na wykonanie tego obowiązku został wskazany bezpośrednio w przepisach.

Art. 6a ust. 5 stanowi: "Osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 10, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informacje o gruntach, sporządzone na formularzach według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku rolnego, lub o zaistnieniu zmian, o których mowa w ust. 4."

Nie należy więc zakładać, że każda zmiana zostanie automatycznie uwzględniona przez urząd. Jeżeli zmieniła się powierzchnia gruntów albo wystąpiła inna okoliczność wpływająca na obowiązek podatkowy, podatnik powinien zadbać o właściwe zgłoszenie. Ma to znaczenie również dla prawidłowego ustalenia kolejnych rat podatku.

Podatek może zostać ustalony proporcjonalnie

Przepisy przewidują także sytuacje, w których obowiązek podatkowy powstaje albo wygasa w trakcie roku. W takim przypadku nie zawsze oznacza to konieczność zapłaty podatku za cały rok. Ustawodawca wprowadził zasadę proporcjonalnego ustalania zobowiązania w zależności od liczby miesięcy, w których obowiązek podatkowy faktycznie istniał. Ustawa wskazuje: "Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku."

Jednocześnie przepisy określają moment wygaśnięcia obowiązku podatkowego: "Obowiązek podatkowy wygasa ostatniego dnia miesiąca, w którym przestały istnieć okoliczności uzasadniające ten obowiązek." Jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w trakcie roku, zastosowanie ma dodatkowo zasada proporcjonalności. Ustawa zawiera zapis: "Jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek rolny za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał ten obowiązek."

Nie wszyscy zapłacą podatek w czterech ratach

Istnieje również szczególna zasada dotycząca niewielkich zobowiązań. W przypadku podatku, którego wysokość nie przekracza 100 zł, ustawodawca przewidział jednorazową płatność. Oznacza to, że nie każdy podatnik będzie miał do zapłaty oddzielną ratę we wrześniu i kolejną w listopadzie. Art. 6a ust. 10a ustawy mówi: "W przypadku gdy kwota podatku nie przekracza 100 zł, podatek jest płatny jednorazowo w terminie płatności pierwszej raty."

To ważna informacja dla osób, których roczne zobowiązanie jest niewielkie. W takim przypadku płatność została skoncentrowana w pierwszym terminie, a podatnik nie czeka na kolejne raty. Dlatego przed sprawdzeniem, ile zostało do zapłaty, warto ustalić, czy w danym przypadku podatek podlega rozłożeniu na raty.

Kto ustala wysokość podatku?

W przypadku osób fizycznych wysokość podatku rolnego ustala właściwy organ podatkowy. Decydujące znaczenie ma miejsce położenia gruntów, a nie miejsce zamieszkania podatnika. Jest to istotne zwłaszcza wtedy, gdy ktoś posiada grunty położone w więcej niż jednej gminie. Ustawa wskazuje: "Podatek rolny na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 10, ustala, w drodze decyzji, organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów."

Organem podatkowym właściwym w sprawach podatku rolnego jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Jeżeli podatnik ma wątpliwości dotyczące wysokości zobowiązania, danych dotyczących gruntów albo terminu płatności, właściwego urzędu należy szukać według położenia nieruchomości.

Co z ostatnią ratą podatku rolnego?

Wrześniowa rata nie jest ostatnią płatnością podatku rolnego w roku. Osoby, które rozliczają podatek w czterech ratach, powinny pamiętać również o kolejnym terminie przypadającym 15 listopada. Warto uwzględnić tę płatność w planowaniu jesiennych wydatków gospodarstwa. Ustawowy kalendarz obejmuje cztery terminy: 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada. Oznacza to, że po zapłaceniu wrześniowej raty pozostaje jeszcze jedna część zobowiązania.

W praktyce warto więc spojrzeć na podatek rolny w perspektywie całego roku, a nie tylko najbliższej płatności. Dzięki temu łatwiej przygotować środki na ostatnią ratę i uniknąć sytuacji, w której kilka jesiennych zobowiązań przypada w podobnym czasie. Dla wielu gospodarstw końcówka roku jest okresem zwiększonych wydatków, dlatego wcześniejsze zaplanowanie płatności może mieć znaczenie dla płynności finansowej.

Osoby prawne mają dodatkowe obowiązki

Ustawa odrębnie określa zasady dotyczące osób prawnych i niektórych jednostek organizacyjnych. Podmioty te są zobowiązane do składania deklaracji na podatek rolny, a w przypadku zmian dotyczących gruntów muszą również odpowiednio skorygować deklarację. Terminy tych obowiązków także wynikają bezpośrednio z ustawy.

Art. 6a ust. 8 stanowi, że osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, a także wskazane w przepisie jednostki Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa i Lasów Państwowych są obowiązane m.in. składać deklaracje na podatek rolny. Ustawa wskazuje termin 15 stycznia, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał później — termin 14 dni od wystąpienia okoliczności uzasadniających jego powstanie.

Również w przypadku tych podatników ustawodawca przewidział cztery terminy wpłaty podatku. Przepis mówi: "wpłacać w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego obliczony w deklaracji podatek rolny na rachunek budżetu właściwej gminy w terminach do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada."

Warto sprawdzić także możliwość przekazania 1,5 proc.

Przepisy dotyczące podatku rolnego przewidują również możliwość przekazania części należnego podatku na rzecz określonych organizacji rolniczych. Nie dzieje się to automatycznie, ponieważ konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku. Rozwiązanie to może zainteresować podatników, którzy chcą zdecydować, do jakiego uprawnionego podmiotu trafi część zapłaconego przez nich podatku.

Ustawa przewiduje możliwość przekazania na rzecz wybranego uprawnionego podmiotu kwoty odpowiadającej 1,5 proc. należnego podatku rolnego. Wniosek można złożyć od 1 marca do 15 listopada danego roku podatkowego, a przepisy określają również dodatkowe warunki przekazania tej kwoty.

Nie jest to jednak kolejna opłata doliczana do podatku. Chodzi o przekazanie określonej części już należnego podatku na rzecz podmiotu wskazanego przez podatnika, przy spełnieniu warunków określonych w ustawie. Zainteresowani powinni zwrócić uwagę na termin złożenia wniosku, ponieważ przepisy wyznaczają go do 15 listopada roku podatkowego.

Rolnicy powinni sprawdzić dokumenty

Najważniejsza informacja dla osób rozliczających podatek rolny jest obecnie taka, że do wrześniowego terminu płatności zostało już tylko kilka dni. Warto więc sprawdzić decyzję podatkową i upewnić się, jaka kwota powinna zostać zapłacona. Dotyczy to szczególnie osób, u których w ostatnim czasie zmieniła się powierzchnia gruntów albo sposób ich wykorzystywania.

Nie należy przy tym zapominać o listopadowej racie. 15 listopada przypada kolejny ustawowy termin płatności, dlatego po uregulowaniu wrześniowego zobowiązania pozostanie jeszcze jedna rata. Wcześniejsze zaplanowanie obu płatności pozwala uniknąć niepotrzebnego obciążenia budżetu gospodarstwa pod koniec roku.

Podatek rolny jest regulowany na zasadach określonych w ustawie, a wysokość zobowiązania zależy od indywidualnej sytuacji podatnika. Najważniejsze jest więc nie tylko pilnowanie dat, ale również sprawdzenie, czy urząd dysponuje aktualnymi informacjami dotyczącymi gruntów. Najbliższy termin to 15 września, a kolejny 15 listopada — rolnicy powinni mieć te daty zapisane w kalendarzu.