REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jaki wpływ na wymiar PCC ma opinia biegłego?

Piotr Kaim
Doradca podatkowy
PwC Studio
Serwis prawno-podatkowy PwC
Opinia biegłego - wpływ na wymiar PCC
Opinia biegłego - wpływ na wymiar PCC

REKLAMA

REKLAMA

Opinia biegłego odnośnie wartości przedmiotu sprzedaży może zweryfikować podstawę opodatkowania PCC (czyli cenę sprzedaży wskazaną w umowie). Co robić, kiedy opinia biegłego jest nietrafna i zawyża podstawę opodatkowania? Wydaje się, że podatnik może taką opinię podważyć, ale wymaga to nieco innych środków niż te, które zostały wybrane w przedstawionym sporze.

Sprawa, którą rozstrzygnął WSA w Krakowie w wyroku z 11 stycznia 2012 r. (sygn. I SA/Kr 1592/11) nie należała do szczególnie skomplikowanych, a jej wynik był łatwy do przewidzenia: skarżąca podatniczka stała na straconej pozycji. Niemniej jednak, użyte przez nią argumenty zasługują na uwagę, bowiem rzucają światło na ważną kwestię, jaką jest wpływ opinii biegłego (rzeczoznawcy majątkowego) na wymiar podatku.

Autopromocja

Jedna działka o dwóch cenach   

Podatniczka (osoba fizyczna) sprzedała krakowską nieruchomość (działkę gruntu) przeznaczoną do prowadzenia działalności gospodarczej. Tego samego dnia nabywca nieruchomości odprzedał ją osobie trzeciej.

Kluczowa była okoliczność, że cena ustalona w tej drugiej transakcji (ok. 1.750.000 zł) była – w przybliżeniu – dwa razy wyższa niż cena ustalona w pierwszej. Jak można przypuszczać, obudziło to czujność organów podatkowych, które uznały, że w pierwszej transakcji doszło do ustalenia ceny poniżej wartości rynkowej.

Doprowadziło to – zdaniem organów – do zaniżenia podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Przypomnijmy, że podatek ten – w zakresie, w jakim dotyczy sprzedaży – naliczany jest od wartości rynkowej sprzedawanych rzeczy lub praw.

Dlatego też organ pierwszej instancji (naczelnik US) wezwał strony do wskazania wartości rynkowej działki w rzeczywistej wysokości. Strony uznały, że wezwanie było bezprzedmiotowe, bo wspomniana wartość została podana w umowie.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Organ nie był co do tego przekonany, więc – dla rozstrzygnięcia wątpliwości – powołał biegłą (rzeczoznawcę majątkowego), która dokonała wyceny. Jej opinia sugerowała, że strony transakcji rzeczywiście – tak, jak utrzymywał naczelnik – ustaliły cenę na poziomie zaniżonym. Zdaniem biegłej, rynkowa wartość nieruchomości wynosiła ok. 1.578.000 zł, czyli nieco mniej niż to, co otrzymał nabywca przy odprzedaży (przypomnijmy: otrzymał ok. 1.750.000 zł), ale niemal dwa razy więcej niż ustaliły strony w transakcji, która była przedmiotem badania.

Polecamy: Kiedy można domagać się wyłączenia biegłego?

Polecamy: Kiedy wartość początkową środka trwałego ustala biegły

Organ podatkowy uznał, że powyższa wycena trafnie wskazuje wartość nieruchomości i – posiłkując się tą wyceną – podwyższył PCC należny od sprzedaży. (W obecnym stanie prawnym, obowiązującym od 1 stycznia 2007 r., zobowiązanie w PCC dotyczyłby wyłącznie kupującego, ale w okresie, w którym dokonano spornej transakcji, podatek obciążał solidarnie kupującego i sprzedającego; dlatego w stroną postępowania była podatniczka, która występowała w charakterze sprzedającego). 

Biegła popełniła błędy? 

Jeszcze przed wydaniem decyzji naczelnika, podatniczka rozpoczęła starania zmierzające do wykazania, że opinia biegłej była nieprawidłowa i dlatego nie powinna decydować o sposobie rozstrzygnięcia sprawy.

Zwracała uwagę, że biegła stosowała tzw. metodę porównawczą, ale transakcje, jakie uznała za punkt odniesienia, obejmowały nieruchomości, które miały zupełnie inne cechy niż działka, która była przedmiotem wyceny. Poza tym sama różnorodność nieruchomości w ramach wybranej próby miała świadczyć o tym, że podstawa porównawcza została ustalona niewłaściwie.

Zdaniem podatniczki, zdarzało się, że wartość jednych nieruchomości (w przeliczeniu na jednostkę powierzchni) była wyższa o ponad 100 proc. od wartości innych. Wszystkie te okoliczności miały świadczyć o tym, że popełniono błędy, które doprowadziły do zniekształcenia wyceny.

Biegła replikowała, że każda nieruchomość ma cechy wyjątkowe, więc nie jest możliwe, by nieruchomości uwzględniane w podstawie porównawczej były takie same, jak nieruchomość wyceniana. Należy zatem wyselekcjonować transakcje, które dotyczyły nieruchomości z tej samej okolicy, przy czym – skoro nieruchomości nie mogą być identyczne – powinny być możliwie podobne.

Taka właśnie selekcja została dokonana przy kwestionowanej wycenie. Biegła wyjaśniła też, że zadbała o reprezentatywność podstawy porównawczej, bo usunęła z niej nieruchomości, które były sprzedawane po cenach skrajnie niskich i skrajnie wysokich. Na końcu zaś skorygowała wycenę, stosując współczynniki odzwierciedlające wyjątkowość działki, która była wyceniana.

Wyjaśnienia nie przekonały podatniczki, która złożyła odwołanie do dyrektora IS. Tam zaś zamieściła wniosek o powołanie jeszcze jednego rzeczoznawcy, który zweryfikowałby opinię biegłej za pomocą nowej opinii. Dyrektor uznał, że nie jest to potrzebne, a zaskarżona decyzja naczelnika nie ma żadnych istotnych braków; dlatego utrzymał ją w mocy. 

Rzeczoznawca jest poza kontrolą? 

Podatniczka nie dawała za wygraną i zaskarżyła decyzję dyrektora do sądu administracyjnego (WSA w Krakowie). Jej główny zarzut dotyczył tego, że przy ustalaniu wartości nieruchomości, organy zaufały opinii biegłej i zlekceważyły wniosek o zamówienie opinii alternatywnej.

Polecamy:Czy biegły rewident odpowiada za sprawozdanie finansowe

Polecamy: Postępowanie podatkowe

Jednocześnie podatniczka podtrzymywała tezę, że praca biegłej pozostawiała wiele do życzenia i nawiązując do jej wyjaśnień, wskazała na ryzyka, jakie wiążą się z nadmiernym zaufaniem do rzeczoznawców. Takie bowiem zaufanie może zamienić organy podatkowe w maszynki do wydawania decyzji, których kluczowe elementy będą kształtowane przez kogo innego.

Uzasadniając tę tezę, skarżąca wywodziła, że szereg aspektów pracy rzeczoznawcy wymyka się spod kontroli organu. Po pierwsze, tylko rzeczoznawca dysponuje wykazem transakcji, które pozwalają stworzyć podstawę porównawczą. Po drugie, stworzenie tej podstawy wymaga selekcji. Po trzecie, wartość wstępnie przyjęta jest korygowana za pomocą współczynników, które odzwierciedlają wyjątkowość nieruchomości wycenianej.

Organ podatkowy nie jest w stanie samodzielnie skontrolować, czy czynności rzeczoznawcy, związane z wymienionymi aspektami wyceny, są prawidłowe. Tymczasem przypadki, w których rzeczoznawcy przyznają się do błędów przy tego typu czynnościach, są praktycznie niespotykane. Owszem, zdarza się, że strona postępowania wymusza na rzeczoznawcy zmianę opinii, ale dotyczy to wyłącznie błędów rachunkowych i innych uchybień, których ocena nie wymaga wiedzy o charakterze specjalnym. W związku z tym nie można zweryfikować opinii biegłego bez pomocy innego biegłego. Zamykając te uwagi, skarżąca konkludowała, że organ podatkowy, który chce ustalić stan faktyczny w sposób rzetelny, nie może odmawiać podatnikowi powołania dodatkowego biegłego, jeżeli podatnik o to wnioskuje.

Powyższy wywód zawierał szereg trafnych spostrzeżeń, ale miał jeden zasadniczy minus: nie mógł przekonać sądu. Pomijał bowiem niezwykle istotną okoliczność, jaką była transakcja dokonana przez kontrahenta skarżącej bezpośrednio po sprzedaży badanej w postępowaniu. Jak zauważył WSA, cena ustalona w tej transakcji – która dotyczyła tej samej działki – była nawet wyższa niż wycena dokonana przez biegłą. Dlatego sąd, podobnie jak organy podatkowe, nie widział powodów do uznania, że opinia biegłej była wadliwa. W związku z tym oddalił skargę, przyznając rację organom podatkowym.

Weźmy sprawy w swoje ręce  

Trzeba jednak zauważyć, że argumentacja podatniczki dotknęła ciekawego problemu, który może być istotny w innych okolicznościach. Czy podatnik ma szansę na skuteczną obronę, kiedy wycena biegłego jest rzeczywiście zawyżona? Pytanie ma znaczenie, które wykracza poza obszar opodatkowania PCC. Jak wynika z porównania art. 6 ustawy o PCC, art. 14 ustawy o CIT i art. 19 ustawy o PIT (zob. w wyborze przepisów), jest równie istotne na gruncie podatków dochodowych. Wszystkie wymienione przepisy przewidują, że przy ustalaniu podstawy opodatkowania sprzedaży, punktem odniesienia jest wartość rynkowa przedmiotu transakcji, a ponadto – przy ustalaniu tej wartości – organ podatkowy może się odwołać do pomocy biegłego. 

Co robić, kiedy opinia biegłego jest nietrafna i zawyża podstawę opodatkowania? Wydaje się, że podatnik może taką opinię podważyć, ale wymaga to nieco innych środków niż te, które zostały wybrane w przedstawionym sporze.

Polecane: Jakie są zasady uiszczania zaliczki na pokrycie kosztów podjęcia czynności przed sądem?

Jeżeli organ nie godzi się na powołanie kolejnego biegłego, to strona może go znaleźć na własną rękę. Przy założeniu, że jego opinia wniesie coś nowego do sprawy, stanie się ona ważnym dowodem. Dowodem, który będzie podlegał ocenie organu podatkowego.

Jeżeli organ uzna, że nowa opinia jest niewiarygodna, będzie musiał – pod groźbą przegrania sprawy ze względów proceduralnych – przekonująco wyjaśnić przesłanki swojej oceny. Na dalszym etapie postępowania, ocena organu będzie podlegała ocenie sądu. Niezależnie od ostatecznego wyniku sprawy, zdobycie alternatywnej opinii wyraźnie poprawia procesową pozycję podatnika – przy założeniu, że ta opinia jest dla niego korzystna.

Defekt wskazanej taktyki polega na tym, że za opinię zamówioną na własną rękę, podatnik zawsze płaci z własnej kieszeni. Tymczasem koszt opinii, która dotyczyłaby działki przemysłowej o wartości ok. 1,5 mln. zł., to w większości przypadków co najmniej 2 tys. zł. Niemniej jednak, poniesienie takiego kosztu może być opłacalne, jeżeli przedmiot sporu jest znaczący.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Czy przepis podatkowy napisany w złej wierze nie rodzi normy prawnej? Dlaczego podatnicy unikają stosowania takich przepisów?

Podatnicy prowadzący działalność gospodarczą często kontestują obowiązki nakładane na podstawie przepisów podatkowych. Nigdy wcześniej nie spotkałem się z tym w takim natężeniu – może na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku, gdy wprowadzono drakońskie przepisy tzw. popiwku – pisze prof. Witold Modzelewski. Dlaczego tak się dzieje?

Szef KAS: Fundacje rodzinne nie są środkiem do unikania opodatkowania

Szef Krajowej Administracji skarbowej wydał opinię zabezpieczającą w której potwierdził, że utworzenie fundacji, wniesienie do niej akcji i następnie ich sprzedaż nie będzie tzw. „unikaniem opodatkowania”, mimo wysokich korzyści podatkowych. Opinię zabezpieczające wydaje się właśnie w celu rozstrzygnięcia, czy proponowana czynność tym unikaniem by była.
Przedmiotowa opinia została wydana na wniosek przedsiębiorcy, który planuje utworzenie rodzinnej platformy inwestycyjnej przy wykorzystaniu Fundacji poprzez wniesienie do niej m.in. akcji spółki. Natomiast spółka jest właścicielem spółek zależnych, które uzyskują przychody prowadząc działalność operacyjną w różnych krajach świata. 

Laptopy otrzymane przez uczniów i nauczycieli zwolnione z PIT - rozporządzenie MF

Laptopy oraz bony na laptopy, otrzymane w 2023 r. przez uczniów i nauczycieli, są zwolnione z PIT – wynika z rozporządzenia MF, które weszło w życie we wtorek 23 kwietnia 2024 r.

Kontyngent możliwym lekarstwem na cła

Każdy towar o statusie celnym nieunijnym w momencie wjazdu na terytorium UE obciążony jest długiem celnym. Dług ten wynika z unijnych przepisów prawa. Uzależniony jest od kodu taryfy celnej, wartości celnej towaru, pochodzenia oraz zastosowanej waluty dla danej transakcji. Unia Europejska stoi na straży konkurencyjności swoich rodzimych przedsiębiorstw, a to oznacza, że ma wielorakie narzędzia do swojej dyspozycji, aby zapewnić bezpieczne funkcjonowanie naszym przedsiębiorcom. Jednym z takich narzędzi jest cło ochronne (odwetowe), którego celem jest ochrona produkcji unijnej przed konkurencją z krajów trzecich. Często cło to występuje z cłem antydumpingowym, którego z kolei celem jest wyrównanie cen rynkowych towaru sprowadzanego z krajów trzecich z towarem produkowanym w UE.

Rozliczenie składki zdrowotnej za 2023 rok - termin w 2024 roku, zasady [komunikat ZUS]. Jak wypełnić i do kiedy złożyć ZUS DRA lub ZUS RCA?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, że część płatników składek - osób prowadzących pozarolniczą działalność - musi przekazać do ZUS roczne rozliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne za rok 2023. W dniu 20 maja 2024 r. mija termin na złożenie ZUS DRA lub ZUS RCA za kwiecień 2024 r., w którym uwzględnione będzie to rozliczenie.

Nowe zwolnienia z PIT za 2023 r. Jeszcze tydzień na złożenie zeznania albo korekty [Rzut na taśmę rządu]

Skorzystają osoby, które otrzymały możliwość kupna laptopów na preferencyjnych warunkach. Przede wszystkim nauczyciele. Nie muszą płacić podatku od bonu 2500 zł na komputer. Podobnie rodzice uczniów IV klas, którzy otrzymali darmowe komputery dla swoich dzieci. 

Transformacja ESG w polskich firmach. Jak sfinansować?

Większość firm deklaruje, że zrównoważony rozwój jest dla nich ważny a nawet kluczowy. Ale jedynie 65% z nich jest gotowych inwestować w działania z nim związane. Największym wyzwaniem dla firm pozostaje pozyskanie finansowania na inwestycje zrównoważone - określonego przez większość firm jako główne wyzwanie w procesie transformacji ESG. Przedsiębiorstwa w Polsce, pomimo, że korzystają z części dostępnych narzędzi wsparcia, to jednak nie wykorzystują w pełni ich potencjału. Tak wynika z najnowszego raportu Ayming Polska. W związku z wejściem w życie dyrektywy CSRD, autorzy raportu postanowili zapytać organizacje 250+ m.in. o to, jak przygotowują się na zmiany, jakie wyzwania w związku z nimi identyfikują oraz w jaki sposób zamierzają finansować transformację ESG.

Bon energetyczny - czy trzeba będzie zapłacić podatek od jego wartości?

W uwagach do projektu ustawy o bonie energetycznym Ministerstwo Finansów sugeruje, aby beneficjentów bonu energetycznego zwolnić z podatku, inaczej będą musieli zapłacić PIT.

Legalna praca w Niemczech - rozliczenie podatkowe. Średni zwrot podatku z Niemiec to ok. 4 tys. zł. Czy trzeba złożyć PIT-a w Polsce?

Na złożenie deklaracji podatkowej w Polsce został zaledwie tydzień. Termin mija 30 kwietnia 2024 r. Jeśli więc w 2023 roku pracowałeś w Niemczech i wciąż zastanawiasz się czy masz obowiązek złożyć zeznanie podatkowe w Polsce i wykazać dochód zarobiony u naszego zachodniego sąsiada, to ten artykuł jest dla Ciebie. 

Fundacja rodzinna wynajmuje mieszkania - kwestie podatkowe

Fundacja rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą jedynie w ustalonym ustawowo zakresie. Na podstawie art. 5 ustawy o fundacjach rodzinnych – fundacja rodzinna może prowadzić działalność z zakresu najmu, dzierżawy lub udostępniania mienia do korzystania na innej podstawie. Co za tym, idzie może np. wynajmować lokale mieszkalne.

REKLAMA