reklama
| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > VAT > Podatnik VAT > Wykaz podatników VAT - objaśnienia podatkowe MF

Wykaz podatników VAT - objaśnienia podatkowe MF

20 grudnia 2019 r. Minister Finansów wydał objaśnienia podatkowe dotyczące zasad korzystania z danych zawartych w utworzonym 1 września 2019 r. „Wykazie podatników VAT”, zwanym dalej także ,,Wykazem”.

3. Regulowanie płatności z wykorzystaniem ogólnodostępnych platform płatności prowadzonych przez operatorów, jak np.: PayPal, PayU czy DotPay

Uregulowanie płatności kartami płatniczymi lub poprzez wykorzystanie usługi pay-by-link nie mieści się w zakresie użytej w ustawie zmieniającej terminologii „płatność dokonana przelewem”.

Regulacje ustawy o usługach płatniczych (przykładowo przy kartach płatniczych) określają te płatności jako „zlecenie płatnicze” czyli oświadczenie płatnika lub odbiorcy skierowane do jego dostawcy zawierające polecenie wykonania transakcji płatniczej.

Tym samym, skoro nie jest to przelew, dokonanie płatności kartą lub pay-by-linkiem nie mieści się w zakresie regulacji wskazanej wyżej normy prawnej. Zatem zapłata w ten sposób na rachunek spoza Wykazu nie będzie skutkowała poniesieniem negatywnych konsekwencji podatkowych w postaci utraty możliwości zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodu w podatkach PIT i CIT oraz odpowiedzialności solidarnej w VAT. Oznacza to, że podatnik nie musi weryfikować, na jaki rachunek będą przekazywane jego środki i czy rachunek ten jest w Wykazie, jeżeli płatność będzie przez niego dokonywana za pomocą tych innych niż przelew instrumentów płatniczych.

Podstawa prawna: art. 2 pkt 15a, 36 i art. 3 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2019 r. poz. 659, z późn. zm.)

4. Potrącenie wierzytelności

W przypadku gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.

Podstawa prawna: art. 498 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145).

Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej i jeżeli po stronie podatnika dokonującego płatności pozostaje kwota do zapłaty, kwotę tę podatnik powinien wpłacić na rachunek zamieszczony w Wykazie (oczywiście jeżeli wartość transakcji przekraczała 15 000 zł i wystawcą faktury był podatnik VAT czynny).

Ważne!
W  przypadku  stosowania  przez  przedsiębiorców,  którzy  mają  wobec  siebie wierzytelności potrąceń długu, do obliczenia wysokości limitu 15 000 zł, który nakłada obowiązek dokonania bezgotówkowej płatności należy przyjąć całą wartość wierzytelności, a nie kwotę pozostałą po potrąceniu.

Przykład
Przedsiębiorca X jest winny przedsiębiorcy Y kwotę 18 000 zł z tytułu zakupu materiałów budowlanych i na tę kwotę otrzymał fakturę. Równocześnie Y jest winny X kwotę 12 000 zł z tytułu remontu, jaki wykonał. Strony uzgodniły, że dokonają potrącenia długu. X dopłaci Y kwotę 6000 zł (18 000 zł – 12 000 zł).


Przedsiębiorca X nie może rozliczyć się z przedsiębiorcą Y gotówką w zakresie pozostałej dopłaty, ponieważ cała wartość transakcji wynosi 18 000 zł. W tym przypadku dopłata powinna zostać dokonana na rachunek zamieszczony w Wykazie.

Ważne!
Jeżeli całkowita wartość transakcji, niezależnie od liczby płatności, przekracza limit w wysokości 15 000 zł, wszystkie płatności muszą być dokonane przelewem na rachunek zamieszczony w Wykazie, jeżeli są spełnione pozostałe przesłanki ustawowe.

Przykład
Przedsiębiorca A jest winny przedsiębiorcy B kwotę 12 000 zł z tytułu zakupu materiałów budowlanych i na tę kwotę otrzymał fakturę. Równocześnie B jest winny A kwotę 8 000 zł z tytułu remontu, jaki wykonał. Strony uzgodniły, że dokonają potrącenia długu. A dopłaci B kwotę 4000 zł (12 000 zł – 8000 zł).


Przedsiębiorca A może rozliczyć się z przedsiębiorcą B gotówką w zakresie pozostałej dopłaty, ponieważ wartość całej transakcji nie przekracza kwoty 15 000 zł.

Przykład
Przedsiębiorca kupił w hurtowni towar za kwotę 20 000 zł. Zapłatę uiścił w taki sposób, że: 12 000 zł opłacił gotówką, 8 000 zł dopłacił przelewem na rachunek zawarty w Wykazie.


Wartość ogólna transakcji przekroczyła 15 000 zł, w związku z tym wobec części opłaconej gotówką w wys. 12 000 zł przedsiębiorca poniesie negatywne konsekwencje w postaci utraty możliwości zaliczenia wydatku w tej części do kosztów uzyskania przychodów.

Polecamy: INFORLEX Księgowość

Polecamy: INFORLEX Biznes

5. Zaliczki lub raty

W przypadku płatności dokonywanej w formie zaliczek lub płatności w ratach limit w wysokości 15 000 zł będzie dotyczył kwoty całej transakcji, a nie pojedynczej płatności.

W związku z tym, nawet jeżeli z dostawcą towaru lub usługi zostanie ustalona płatność ratalna lub w formie zaliczek, to sposób uiszczenia zapłaty powinien być zależny od wysokości łącznej sumy transakcji (kwoty brutto).

Jeżeli więc łączna wartość transakcji przekracza 15 000 zł, to w celu uniknięcia negatywnych konsekwencji podatkowych zapłata nie może zostać uregulowana gotówką, lecz poszczególne płatności powinny być dokonane przelewem na rachunek zamieszczony w Wykazie, chociażby ich jednostkowa wartość nie przekraczała tej kwoty (lub mogą być zapłacone przy użyciu innych instrumentów płatniczych).

Przykład
Przedsiębiorca kupił na raty meble biurowe. Zgodnie z otrzymaną fakturą od podatnika VAT czynnego wartość brutto do zapłaty wynosi 23 000 zł (18 699 zł kwota netto, 4 301 zł kwota podatku VAT). Zgodnie z ustalonym ze sprzedawcą harmonogramem nabywca planuje zapłacić pierwszą ratę w wysokości 11 500 zł gotówką, a drugą ratę w wysokości 11 500 zł przelewem na rachunek dostawcy zamieszczony w Wykazie.


Przedsiębiorca nie uniknie negatywnych konsekwencji podatkowych, gdyż zostanie przekroczony dopuszczony limit płatności gotówką, wartość zakupu brutto przekracza bowiem 15 000 złotych.

Przedsiębiorca powinien obie raty zapłacić przelewem na rachunek dostawcy zamieszczony w Wykazie (z zastrzeżeniem możliwości dokonania zapłaty innym niż przelew instrumentem płatniczym).

6. Zapłata na rachunek zamieszczony w Wykazie

Od dnia 1 stycznia 2017 r. przy transakcjach, w których stronami są przedsiębiorcy (B2B), obowiązuje limit 15 000 zł dla płatności gotówkowych, a transakcje powyżej tej kwoty muszą być dokonywane za pośrednictwem rachunku płatniczego.

Podstawa prawna: art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.

Od dnia 1 stycznia 2020 r. przy transakcjach powyżej 15 000 zł podatnicy chcąc uniknąć negatywnych konsekwencji podatkowych przewidzianych w ustawie zmieniającej, w przypadku, gdy dokonują płatności przelewem dostawcy towarów lub usługodawcy, będącemu podatnikiem VAT czynnym, za zakupy potwierdzone fakturą powinni dokonywać tej płatności na ich rachunki rozliczeniowe prowadzone przez banki lub imienne rachunki w SKOK zamieszczone w Wykazie (konsekwencje zostały omówione w pkt 7.1. i 7.2. niniejszych objaśnień).

Nic nie stoi na przeszkodzie, aby przedsiębiorca dokonywał zapłaty przelewem na rachunek zamieszczony w Wykazie również w sytuacji dokonywania płatności przelewem poniżej limitu transakcji dla płatności gotówkowych określonego w ustawie – Prawo przedsiębiorców.

Podstawa prawna: art. 14 pkt 2 ustawy zmieniającej

Ważne!
Obowiązek dotyczący dokonywania płatności na rachunki rozliczeniowe i rachunki w SKOK znajdujące się w Wykazie dotyczy faktur wystawianych przez podatników VAT czynnych, co oznacza, że obowiązek ten nie będzie miał zastosowania do płatności wynikających z faktur wystawianych przez podatników zwolnionych z VAT ze względu na limit sprzedaży, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT lub wykonujących wyłącznie czynności zwolnione na podstawie art. 43 tej ustawy.

7. Konsekwencje dokonania płatności na rachunek spoza Wykazu i możliwość uwolnienia się od nich

Od dnia 1 stycznia 2020 r. dokonanie płatności należności wynikającej z otrzymanej faktury wystawionej przez podatnika VAT czynnego dotyczącej transakcji na kwotę powyżej 15 000 zł na inny rachunek niż zamieszczony w Wykazie naraża podatnika na negatywne konsekwencje podatkowe w postaci:

  • braku możliwości zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodu lub konieczność zwiększenia przychodów w podatkach PIT i CIT,
  • odpowiedzialności solidarnej w podatku VAT.

7.1. Konsekwencje w podatkach PIT i CIT

Jeżeli podatnik dokona płatności za dostawę towarów lub świadczenie usług, potwierdzonych fakturą wystawioną przez podatnika VAT czynnego, na inny rachunek niż zawarty w Wykazie, poniesie konsekwencje w podatkach PIT i CIT w postaci braku możliwości zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów w tej części. Konsekwencje te dotyczą transakcji powyżej 15 000 zł, wskazanej w art. 19 ustawy - Prawo przedsiębiorców.

Podstawa prawna: art. 22p ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT oraz art. 15d ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT

Ważne!
Jeżeli nabywca zrealizuje płatność w kilku transzach i jedna z nich będzie wpłacona na rachunek zamieszczony w Wykazie, a pozostałe płatności na rachunki inne niż zamieszczone w Wykazie, to w zakresie tych płatności, które zostały dokonane na rachunki spoza  Wykazu,  nabywca  nie  będzie  mógł  zaliczyć  tych  kwot  do  kosztów  uzyskania przychodów.

Jeżeli wartość transakcji wynosi powyżej 15 000 zł to cała kwota powinna być zapłacona przelewem na rachunek zamieszczony w Wykazie. W przeciwnym razie przedsiębiorca nie będzie mógł zaliczyć kwoty zapłaconej gotówką lub na rachunek spoza Wykazu do kosztów uzyskania przychodów.

Przykład
Wartość transakcji wynosi 20 000 zł + 4600 VAT. Podatnik wykonał dwa przelewy na rzecz swojego kontrahenta. Część tej kwoty w wys. 7 000 zł + 1610 VAT zapłacił przelewem na rachunek zamieszczony w Wykazie, a część w wys. 13 000 zł + 2990 VAT na rachunek spoza Wykazu. Podatnik nie zaliczy do kosztów uzyskania przychodów kwoty 13 000 zł, czyli tej części którą zapłacił na rachunek nie zamieszczony w Wykazie.


Jeżeli płatność dotycząca jednorazowej transakcji przekraczającej 15 000 zł zostanie dokonana z pominięciem rachunku płatniczego lub przelewem na rachunek inny niż zamieszczony w Wykazie już po zaliczeniu wydatku do kosztów uzyskania przychodów, wówczas w miesiącu, w którym płatność zostanie dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego albo został zlecony przelew na rachunek spoza Wykazu, podatnik powinien zmniejszyć koszty uzyskania przychodów.

W przypadku braku możliwości zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów podatnik powinien zwiększyć przychód.

Podstawa prawna: art. 22p ust. 2 ustawy o PIT oraz art. 15d ust. 2 ustawy o CIT

7.2. Odpowiedzialność solidarna w podatku VAT

Odpowiedzialność solidarna podatnika na rzecz którego dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę całym jego majątkiem wraz z podmiotem dokonującym tej dostawy lub świadczącym tę usługę zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny będzie miała miejsce, jeżeli zapłata za transakcję przekraczającą 15 000 zł zostanie dokonana przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w Wykazie.

Jeżeli nabywca towarów i usług zrealizuje płatność w kilku transzach i jedna z nich będzie wpłacona na rachunek zamieszczony w Wykazie, a pozostałe płatności na rachunki inne niż zamieszczone w Wykazie, to w zakresie tych pozostałych płatności nabywca poniesie odpowiedzialność solidarną wraz ze sprzedawcą za jego zaległości podatkowe w części podatku VAT proporcjonalnie przypadającej na tę dostawę lub to świadczenie usług.

Ważne!
Odpowiedzialność solidarna nie będzie dotyczyła wszystkich zobowiązań podatkowych ale tylko kwoty podatku VAT, związanego z konkretną  dostawą  towarów lub świadczeniem usług, za którą płatność nie została dokonana na rachunek zamieszczony w Wykazie.

Podstawa prawna: art. 117ba § 1 i 2 ustawy OP

7.3 Możliwość uniknięcia negatywnych konsekwencji podatkowych w przypadku dokonania zapłaty na rachunek spoza Wykazu

Ustawa zmieniająca zawiera przepisy umożliwiające uniknięcie negatywnych skutków zarówno w podatkach dochodowych PIT i CIT, jak i w zakresie odpowiedzialności solidarnej w podatku VAT w sytuacji, gdy podatnik dokona zapłaty należności przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w Wykazie.

Wystarczy, że podatnik w ustawowym terminie zawiadomi o zapłacie należności na ten rachunek właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

Podstawa prawna: art. 14 ust. 2i pkt 2 i art. 22p ust. 4 ustawy o PIT, art. 12 ust. 4j pkt 2 i art. 15d ust. 4 ustawy o CIT oraz art. 117ba § 3 ustawy OP

Ważne!
W przypadku wysłania zawiadomienia o dokonaniu zapłaty na rachunek spoza Wykazu podatnik  nie  będzie  obowiązany  dokonywać  ponownie  takiego  zawiadomienia w sytuacji, gdyby kolejna wpłata została dokonana na ten sam rachunek spoza Wykazu, o którym podatnik już raz poinformował organy składając stosowne zawiadomienie. Wystarczające będzie dokonanie jednorazowego zgłoszenia takiego rachunku do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

Zawiadomienie o zapłacie należności na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w Wykazie powinno zawierać następujące informacje:

  1. numer identyfikacyjny, firmę (nazwę) oraz adres siedziby albo, w przypadku podatnika będącego osobą fizyczną, imię i nazwisko oraz adres stałego miejsca prowadzenia działalności, a w przypadku nieposiadania stałego miejsca prowadzenia działalności – adres miejsca zamieszkania, podatnika dokonującego zapłaty należności;
  1. dane wystawcy faktury wskazane na fakturze (numer identyfikacyjny, nazwę albo imię i nazwisko oraz adres);
  2. numer rachunku, na który dokonano zapłaty należności;
  3. wysokość należności zapłaconej przelewem na rachunek spoza Wykazu i dzień zlecenia przelewu na ten rachunek.

Podstawa prawna: art. 117ba § 4 ustawy OP

Ważne!
Nabywca uniknie odpowiedzialności solidarnej, jeżeli dokona zapłaty należności z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, o którym mowa w art. 108a ustawy o VAT.

Podstawa prawna: art. 117bb ustawy OP

W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki niebędącej osobą prawną, która nie jest podatnikiem podatku PIT albo podatku CIT, zawiadomienie złożone przez tę spółkę wywiera skutki również na gruncie podatków dochodowych w stosunku do wspólników takiej spółki będących podatnikami podatku PIT albo podatku CIT. Oznacza to, że poszczególni wspólnicy takiej spółki nie muszą składać odrębnie zawiadomienia - zawiadomienie składa wyłącznie spółka.

8. Zapłata na rachunek podmiotu innego niż rachunek dostawcy/usługodawcy

W sytuacji, w której nabywca towarów lub usług płaci należność do faktora, w związku z przeniesieniem przez dostawcę praw do wierzytelności za dostawę towarów lub usług na faktora, nabywca powinien dokonać płatności na rachunek zamieszczony w Wykazie.

W przeciwnym razie nabywca płacący do faktora musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami podatkowymi w CIT i PIT oraz odpowiedzialnością solidarną w VAT. A zatem chcąc uniknąć tych konsekwencji nabywca towarów lub usług powinien zweryfikować wskazany rachunek do zapłaty.

Ważne!
Firmy faktoringowe prowadzące rozliczenia z wykorzystaniem tzw. rachunków wirtualnych nie mają obowiązku zgłaszania takich rachunków do urzędu skarbowego.
Wpłaty na rachunki wirtualne przypisane do rachunku rozliczeniowego będą traktowane jak wpłaty na rachunek rozliczeniowy zamieszczony w Wykazie.

9. Udostępnianie, usuwanie i sprostowanie danych zamieszczonych w Wykazie

Podatnik będzie mógł sprawdzić historię rejestracji kontrahenta dla celów VAT oraz jego dane zamieszczone w Wykazie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym podmiot jest sprawdzany.

Podstawa prawna: art. 96b ust. 2 ustawy o VAT

Ważne!
W przypadku takich danych jak: firma (nazwa), imię i nazwisko, numer NIP, status podmiotu w odniesieniu do którego nie dokonano rejestracji albo który wykreślono z rejestru jako podatnika VAT, zarejestrowanego jako „podatnik VAT czynny” albo „podatnik VAT zwolniony”, w tym podmiotu, którego rejestracja została przywrócona oraz numer REGON - w Wykazie będą uwidaczniane dane aktualne na dzień sprawdzenia.

Przykład
Podatnik zadaje pytanie w dniu 15 stycznia 2020 r. chcąc sprawdzić informacje o kontrahencie zarejestrowanym dla celów VAT, który w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Podatnik zobaczy dane kontrahenta do 5 lat wstecz, czyli od 15 stycznia 2020 r. do końca 2014 r. z tym, że jeżeli kontrahent zmienił w tym okresie przykładowo nazwisko, to w tym przypadku widoczne będzie nazwisko aktualne na dzień sprawdzenia, czyli na dzień 15 stycznia 2020 r.

W przypadku podmiotów, którym naczelnik urzędu skarbowego odmówił rejestracji albo wykreślił z rejestru jako podatnika VAT dane tych podmiotów będą usuwane z Wykazu po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nie dokonano rejestracji lub wykreślono podatnika z rejestru.

Natomiast dane dotyczące podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT, w tym dane podatników, których rejestracja jako podatników VAT została przywrócona, będą usuwane z wykazu po upływie 5 lat licząc od momentu wykreślenia podatnika z rejestru jako podatnika VAT.

Podstawa prawna: art. 96b ust. 7 ustawy o VAT

Przykład
Naczelnik urzędu skarbowego odmówił zarejestrowania podmiotu jako podatnika VAT w dniu 2 lutego 2018 r. Kontrahent będzie mógł zobaczyć informacje o tym podmiocie do końca 2023 r. Po tym okresie zostanie on usunięty z Wykazu
.

Przykład
Podatnik prowadził działalność od dnia 12 grudnia 2009 r. jako podatnik VAT czynny.
Naczelnik urzędu skarbowego wykreślił podatnika z rejestru VAT w dniu 15 maja 2017 r. Kontrahent będzie mógł sprawdzić jego dane w Wykazie do końca 2022 r.

Ważne!
Kontrahent nie sprawdzi numeru rachunku takiego podmiotu w Wykazie. Będzie jednak możliwe sprawdzenie wstecz jaki podatnik miał numer rachunku w okresie kiedy był zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym.

Ważne!
Wykaz będzie umożliwiał pobranie informacji o dacie i godzinie, w której podatnik dokonał sprawdzenia, czy rachunek figuruje w Wykazie.

Jeżeli dzień zlecenia przelewu będzie zgodny z datą sprawdzenia rachunku zamieszczonego w Wykazie wówczas podatnik będzie miał pewność, że dokonał przelewu na właściwy i aktualny rachunek.

Dla weryfikacji, czy rachunek kontrahenta znajduje się w Wykazie, decydujący będzie dzień zlecenia przelewu bankowi/SKOK, a nie dzień obciążenia rachunku nabywcy bądź uznania rachunku sprzedawcy. Nie jest zasadne, aby przedsiębiorca ponosił negatywne konsekwencje wprowadzane ustawą zmieniającą w związku z tym, że został wykreślony rachunek jego kontrahenta z Wykazu przykładowo następnego dnia po dniu, w którym zlecił bankowi/SKOK dokonanie przelewu.

Objaśnienia podpisał (z upoważnienia Ministra Finansów) Jan Sarnowski, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów

reklama

Przydatne formularze online

Czytaj także

Narzędzia księgowego

reklama
reklama

POLECANE

reklama

KORONAWIRUS - podatki, prawo

Jakie zmiany w podatkach i ZUS wprowadza Tarcza antykryzysowa 4.0

reklama

Ostatnio na forum

reklama

Wszystko co musisz wiedzieć o PPK

reklama

Eksperci portalu infor.pl

SI-Consulting Sp. z o.o.

Kompleksowe rozwiązania informatyczne dla przedsiębiorstw

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
reklama
reklama
reklama