Grupy VAT od 1 stycznia 2023 r. Jak się przygotować?

• Grupa VAT - zasady tworzenia
• Opodatkowanie transakcji w grupie VAT
• Rozliczenie po utracie statusu podatnika przez grupę VAT

Grupa VAT - zasady tworzenia

Grupę VAT mogą utworzyć podatnicy:
1) posiadający siedzibę na terytorium kraju lub
2) nieposiadający siedziby na terytorium kraju – w zakresie, w jakim prowadzą działal ność gospodarczą na terytorium kraju za pośrednictwem oddziału położonego na jego terytorium.

Podatnik może być członkiem tylko jednej grupy VAT. Natomiast grupa VAT nie może być:
■ członkiem innej grupy VAT,
■ powiększona o innych członków ani pomniejszona o któregokolwiek z członków wcho dzących w jej skład.

Członkowie grupy VAT muszą być ze sobą powiązani. Warunki istnienia powiązań między członkami grupy VAT– finansowych, ekonomicznych i organizacyjnych – będą musiały być spełnione nieprzerwanie przez okres, w jakim ta grupa VAT posiada status podatnika. Mu szą istnieć łącznie trzy rodzaje powiązań

Podatników będzie uważało się za powiązanych finansowo, jeśli jeden z nich, będący członkiem grupy VAT, będzie posiadał bezpośrednio ponad 50% udziałów (akcji) w kapi tale zakładowym lub ponad 50% praw głosu w organach kontrolnych, stanowiących bądź zarządzających, albo ponad 50% prawa do udziału w zysku każdego z pozostałych podat ników będących członkami tej grupy VAT

Natomiast o powiązaniach ekonomicznych będziemy mówili, jeżeli:
1) przedmiot głównej działalności członków grupy VAT ma taki sam charakter lub
2) rodzaje działalności prowadzonej przez członków grupy VAT uzupełniają się i są współ zależne, lub
3) członek grupy VAT prowadzi działalność, z której w całości lub w dużej mierze korzys tają inni członkowie grupy VAT.

Z kolei podatników będzie uważało się za powiązanych organizacyjnie, jeżeli:
1) prawnie lub faktycznie, bezpośrednio albo pośrednio będą znajdowali się pod wspól nym kierownictwem lub
2) będą organizować swoje działania całkowicie lub częściowo w porozumieniu.

Grupa VAT musi być utworzona na co najmniej 3 lata.

Opodatkowanie transakcji w grupie VAT

W grupie VAT dostawy towarów i świadczenie usług dokonane:
■ przez członka grupy VAT na rzecz danego członka tej samej grupy nie będą podlegały opodatkowaniu VAT,
■ przez członka grupy VAT na rzecz podmiotu spoza tej grupy będą uznane za dokona ne przez tę grupę,
■ na rzecz członka grupy VAT przez podmiot spoza tej grupy będą uważane za dokona ne na rzecz tej grupy.

Niepodlegające opodatkowaniu VAT czynności między członkami grupy VAT nie będą również podlegały podatkowi od czynności cywilnoprawnych, z wyjątkiem:
■ umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojo wego w garażu wielostanowiskowym, lub udział w tych prawach,
■ umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych. Wynika z tego, że wskazane umowy będą podlegały PCC, nawet gdy będą dokonywane między członkami grupy VAT.

W przypadku grupy VAT będą również obowiązywały szczególne zasady ustalania propor cji służącej do ustalenia VAT naliczonego do odliczenia. Zakupy wykorzystywane zarówno do wykonywania czynności dających prawo do odliczenia podatku naliczonego, jak i do czynności, które prawa takiego nie dają, jeżeli:
■ możliwe będzie przyporządkowanie tych czynności do poszczególnych członków gru py VAT – odliczenia częściowe dokonywane będą przy zastosowaniu proporcji obli czonej dla tych konkretnych członków grupy VAT, a nie dla całej grupy (art. 90 ust. 10c ustawy o VAT),
■ nie będzie możliwe przyporządkowanie tych czynności do poszczególnych członków grupy VAT – odliczenia częściowe dokonywane będą przy zastosowaniu proporcji ob liczonej dla całej grupy VAT (art. 90 ust. 10d ustawy o VAT).

Grupę VAT w zakresie jej obowiązków podatkowych, w tym wynikających z ustawy o VAT, Ordynacji podatkowej, ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz ustawy o KAS, będzie reprezentował przedstawiciel grupy VAT.

JPK_V7 w imieniu grupy VAT złoży jej przedstawiciel. Grupa VAT w rozliczeniu za pierwszy okres rozliczeniowy może uwzględnić kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należ nym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy wynikającą z ostatnich deklaracji podatkowych złożonych przez jej członków jako podatników.

Rozliczenie po utracie statusu podatnika przez grupę VAT

Grupa VAT straci status podatnika:
1) z dniem poprzedzającym dzień wystąpienia zmian w stanie faktycznym lub w stanie prawnym skutkujących naruszeniem warunków uznania grupy VAT za podatnika,
2) z upływem terminu, na jaki została utworzona.

Więcej na ten temat znajdziesz w publikacji „Jak przygotować się do zmian w 2023 r. Podatki, rachunkowość, prawo pracy i ZUS”