| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Rachunkowość > Sprawozdawczość > Sprawozdania finansowe zgodnie z MSSF 9 - stosowanie przepisów przejściowych dla banków

Sprawozdania finansowe zgodnie z MSSF 9 - stosowanie przepisów przejściowych dla banków

W związku nowelizacją ustaw o podatkach dochodowych, która obowiązuje od początku tego roku, Ministerstwo Finansów opublikowało wyjaśnienia dotyczące zasad stosowanie przepisów przejściowych dla banków sporządzających sprawozdania finansowe zgodnie z MSSF 9. Wyjaśnienia obejmują kwestie stosowania przepisów do rezerw, odpisów aktualizujących wartość kredytów (pożyczek) oraz rezerw na poniesione nieudokumentowane ryzyko kredytowe.

Zmiana wyceny wartości składnika aktywów stanowiącego wierzytelność z tytułu udzielonych kredytów (pożyczek), w tym nabytych wierzytelności banku hipotecznego albo wierzytelność z tytułu udzielonych gwarancji (poręczeń) spłaty kredytów (pożyczek)

Jeżeli podatnik w związku z wdrożeniem od 1 stycznia 2018 r. MSSF 9 dokona zmiany wyceny wartości składnika aktywów stanowiącego wierzytelność z tytułu udzielonych kredytów (pożyczek),w tym nabytych wierzytelności banku hipotecznego albo należności z tytułu udzielonych gwarancji (poręczeń) spłaty kredytów (pożyczek) i w wyniku tej wyceny wystąpi różnica pomiędzy nową wartością tego składnika aktywów, a jego wartością ustaloną przed dniem 1 stycznia 2018 r., różnicę tę zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów uzyskania przychodów podatnika. Obowiązek ten stosuje się w zakresie, w jakim rezerwa lub odpis aktualizujący wartość kredytów (pożyczek), w tym nabytych wierzytelności banku hipotecznego albo wierzytelności z tytułu udzielonych gwarancji (poręczeń) spłaty kredytów (pożyczek), zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów podatnika na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2017 r.

Zmiana standardu rachunkowości – z MSR 39 na MSSF 9, spowodowała konieczność wprowadzenia przepisów przejściowych dla rozliczeń z podstawą opodatkowania utworzonych do końca 2017 r. odpisów aktualizujących. Dla celów rozliczenia podatku dochodowego skutkuje to obowiązkiem dokonania przez bank porównania kwot odpisów aktualizujących utworzonych na należności zgodnie z MSR 39 i zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z przepisami ustawy CIT, obowiązującymi do dnia 31 grudnia 2017 r., z kwotami odpisów na straty kredytowe utworzonych na te należności zgodnie z MSSF 9, które stanowią koszt uzyskania przychodu na podstawie przepisów obwiązujących od dnia 1 stycznia 2018 r.

Jeśli zatem bank, zgodnie z przyjętymi przez siebie zasadami rachunkowymi utworzył do końca 2017 r. na daną należność odpis aktualizujący, który po dniu 1 stycznia 2018 r., na podstawie przepisów ustawy CIT, będzie mógł być zaliczony do kosztów podatkowych jako odpis na straty kredytowe, po uprawdopodobnieniu nieściągalności należności  i odpis ten wynika z nowych zasad wyceny należności określonych w MSSF 9, to zwiększenie w wyniku takiej wyceny odpisu na należność stanowić będzie koszt podatkowy, a zmniejszenie tego odpisu stanowić będzie odpowiednio przychód podatkowy.

Jako przychody lub koszty uzyskania przychodów podlega zaliczeniu jedynie ewentualna różnica powstała w wyniku zmniejszenia lub zwiększenia wartości odpisu na straty kredytowe, utworzonego na dzień 1 stycznia 2018 r. w porównaniu do odpisu aktualizującego limitowanego rezerwą celową utworzoną i zaliczoną w koszty podatkowe przed tym dniem, na aktywo finansowe rozpoznawane od 1 stycznia 2018 r. dla celów podatku dochodowego.

W konsekwencji powyższego, w efekcie zmiany standardu rachunkowości, banki rozpoznają:

  • koszty uzyskania przychodów, w przypadkach gdy odpis dokonany zgodnie z MSSF 9 podlegający zaliczeniu do kosztów podatkowych jest wyższy od odpisu dokonanego zgodnie z MSR 39, rozpoznanego uprzednio, do końca 2017 r., jako taki koszt, w kwocie odpowiadającej różnicy pomiędzy tymi wartościami na dzień zmiany standardu rachunkowości,
  • przychody podlegające opodatkowaniu, w przypadkach gdy odpis dokonany zgodnie z MSSF 9, podlegający zaliczeniu do kosztów podatkowych jest niższy od odpisu dokonanego zgodnie z MSR 39 rozpoznanego uprzednio, do końca 2017 r., jako taki koszt, w kwocie odpowiadającej różnicy pomiędzy tymi wartościami na dzień zmiany standardu rachunkowości.

Utworzone na należności odpisy na straty kredytowe, podlegające od 1 stycznia 2018 r. zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów banku, nie podlegają porównywaniu z hipotetycznymi wartościami rezerw celowych jakie mogłyby zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, gdyby bank stosował, dla celów rachunkowych zasady określone w PSR.

Podstawa prawna: art. 12 ust. 2 i 3 ustawy nowelizującej

Podatkowe rozliczenie rezerwy na nieudokumentowane ryzyko kredytowe

Wartość rezerw na nieudokumentowane ryzyko kredytowe, zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów przed dniem 1 stycznia 2018 r., na podstawie art. 38c ustawy CIT, bank jest zobowiązany zaliczyć do przychodów:

1) na dzień 1 stycznia 2018 r., albo

2) proporcjonalnie w okresie nie dłuższym niż 7 kolejnych lat podatkowych począwszy od pierwszego roku podatkowego, który rozpoczął się po dniu 31 grudnia 2017 r.

Jeśli bank rozliczy rezerwę na nieudokumentowane ryzyko kredytowe w dniu 1 stycznia 2018 r. nie jest zobowiązany do poinformowania o tym fakcie właściwego naczelnika urzędu skarbowego. W tym przypadku bank odprowadza jedynie zaliczkę na podatek dochodowy w kwocie uwzględniającej przychód z tytułu tej rezerwy.

Jeśli jednak bank, który posiada w księgach podatkowych nierozliczone w przychodach podatkowych rezerwy na nieudokumentowane ryzyko kredytowe w latach poprzedzających rok 2018 r., wybierze rozliczenie tego przychodu proporcjonalnie w okresie nieprzekraczającym 7 lat, zobowiązany jest zaplanować w terminie do dnia 31 marca 2018 r. podatkowy sposób ich rozliczenia i poinformować o tym sposobie właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Informacja taka powinna zawierać:

  • kwotę powstałego przychodu (odpowiadającą kwocie obciążonych w latach ubiegłych, poprzedzających 2018 r., kosztów podatkowych z tytuły rezerw na nieudokumentowane ryzyko kredytowe z uwzględnieniem tej części rozwiązanych tych rezerw, które zaliczone zostały do 31 grudnia 2017 r. do przychodów podatkowych), oraz
  •  ustalony przez siebie okres rozliczenia, który może zostać określony do 7 lat, wraz z kwotą proporcjonalnie przypadającą na przychód w danym roku podatkowym.

Brak jest druku urzędowego do ww. informacji składanej przez bank.

Podstawa prawna: art. 12 ust. 1, 4-5 ustawy nowelizującej

Przychód z tytułu rezerwy na nieudokumentowane ryzyko kredytowe powstaje z dniem ustania prawa do zaliczania tej rezerwy w koszty podatkowe banku, tj. w dniu 1 stycznia 2018 r. Obowiązek uiszczenia zobowiązania podatkowego od tak ustalonego przychodu powstaje jednak w okresie wskazanym art. 12 ust. 4 ustawy nowelizującej.

Jeśli podatnik wybierze rozłożenie zapłaty podatku na okres nieprzekraczający 7 lat podatkowych i przed upływem tego okresu zostanie przejęty przez inny podmiot, obowiązek zapłaty tego podatku będzie ciążył na podmiocie przejmującym, jako prawnym następcy podatnika.

Rozłożenie w czasie zobowiązania podatkowego nie wiąże się z obowiązkiem uiszczenia dodatkowych z tego tytułu opłat na rzecz Skarbu Państwa.

Uchylenie art. 38c ustawy CIT eliminuje możliwość rozpoznawania od 1 stycznia 2018 r. w kosztach uzyskania przychodów rezerw z tytułu niezidentyfikowanego ryzyka kredytowego w inny sposób niż poprzez utworzenie rezerwy na ryzyko ogólne, określonej w art. 130 ustawy – Prawo bankowe.

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY, RELACJE, WYDARZENIA

reklama

Ostatnio na forum

Jednolity Plik Kontrolny

Eksperci portalu infor.pl

Sergiusz Felbur

Prawnik, specjalista ds. produktów prawnych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »