| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Rachunkowość > Zasady ogólne > Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu - wywiad z Dyrektorem Departamentu Informacji Finansowej MF

Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu - wywiad z Dyrektorem Departamentu Informacji Finansowej MF

Materia prawna związana z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu jest trudna i skomplikowana. Odnosi się ona do wielu kwestii związanych z narażaniem systemów finansowych i gospodarczych, reprezentowanych w szczególności przez podmioty zaufania publicznego, na wykorzystywanie ich na potrzeby legalizowania środków pochodzących z przestępczej działalności bądź też takiej działalności dedykowanych. Niemniej wspólny wysiłek zarówno organu w postaci Generalnego Inspektora, zapisy ustawy, jak i aktywność instytucji obowiązanych powinien przyczynić się znacząco do poprawy bezpieczeństwa w kraju, jak i w skali międzynarodowej - powiedział dr Maciej Aleksander Kędzierski, Dyrektor Departamentu Informacji Finansowej Ministerstwa Finansów, w wywiadzie udzielonym dla Infor.

Czy GIIF będzie uprzedzać o przeprowadzanych przez siebie kontrolach przedsiębiorców?

W związku z przeprowadzaniem kontroli zastosowanie mają przepisy: ustawy AML-owej jak również przepisy prawa przedsiębiorców zawartego w ustawie z 6 marca 2018 r. Art. 48 ust. 1 prawa przedsiębiorców stanowi się, że organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. Kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia. Możliwe jest wszczęcie kontroli bez dokonania zawiadomienia, ale są to sytuacje wyjątkowe, ściśle określone przepisami, np. gdy przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia. Reguły te obowiązują także Generalnego Inspektora. W przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa lub przestępstwa skarbowego czynności kontrolne Generalnego Inspektora niecierpiące zwłoki mogą być podejmowane także w dniach wolnych od pracy lub poza godzinami pracy kontrolowanej instytucji obowiązanej, po uprzednim poinformowaniu o tym osoby upoważnionej do reprezentowania kontrolowanej instytucji obowiązanej. Taki tryb zapewniają zapisy ustawy AML-owej. Organ nie może w nieskończoność prowadzić kontroli, czas jej trwania ograniczony jest przez przepis art. 55 prawa przedsiębiorców.

Jakie obowiązki ma kontrolowany?

Kwestie te wynikają z rozdziału 12 ustawy ALM-owej. Głównie należy na nie patrzeć przez pryzmat uprawnień, jakie ma zapewnione ustawowo kontrolujący. W szczególności ze względu na to, że kontroler jest uprawniony do swobodnego poruszania się w miejscach i pomieszczeniach objętych kontrolą, bez obowiązku uzyskania przepustki, oraz nie podlega rewizji osobistej, kontrolujący zapewnia mu dostęp do pomieszczeń, nieuzależnia poruszania się po instytucji obowiązanej od uzyskania jakiegoś dokumentu, czy też nie dopuszcza się przeprowadzenia rewizji osobistej kontrolującego. Zapewnia kontrolującym obecność osoby upoważnionej przez kontrolowaną instytucję obowiązaną.

Kontrolowana instytucja obowiązana ma obowiązek zapewnić kontrolerowi warunki i środki niezbędne do sprawnego przeprowadzenia kontroli, w szczególności przedstawić w wyznaczonym terminie żądane dokumenty i materiały, zapewnić terminowe udzielanie informacji, udostępnić w niezbędnym zakresie środki łączności, a także inne urządzenia techniczne, umożliwić sporządzanie kopii, filmowanie, fotografowanie, dokonywanie nagrań dźwiękowych oraz przedłożyć urzędowe tłumaczenia na język polski, sporządzonych w języku obcym dokumentów, mających znaczenie dla kontroli. Kontrolowany ma też swoje prawa, które określają jego role w trakcie kontroli, zostały one zapisany w prawie przedsiębiorców. 

Niektóre podmioty mogą nawet nie zdawać sobie sprawy, że należą do jednej z kategorii instytucji obowiązanych (np. biuro, które ma tylko jednego klienta dla którego prowadzi księgę rachunkową, albo przedsiębiorca przyjmujący wpłaty gotówkowe od klientów – osób fizycznych). Czy taka jednostka może być ukarana za same braki formalne takie jak nieposiadanie procedury, brak szkoleń pracowników, czy wyznaczenia osoby odpowiedzialnej?

Nie wyobrażam sobie sytuacji, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą „nie zdaje sobie sprawy” że jest instytucją obowiązaną. Przedsiębiorcy stanowią raczej grupę osób dobrze rozeznanych w przepisach prawa, mających wpływ na ich działalność. Ignorantia iuris nocet – to nie jest nic szczególnego. Niezależnie od tego Generalny Inspektor w miarę możliwości informuje i propaguje informacje o obowiązkach wynikających z ustawy AML. Należy także pamiętać, że reguły określone IV Dyrektywą były już znane w 2015 roku a nowa ustawa, jako implementująca, nie mogła od nich odbiegać. Stąd też podmioty obowiązane, świadomość dostosowania się do przepisów miały już przeszło dwuletnią. Jeżeli są to nowotworzone podmioty jako instytucje obowiązane, to w „pakiecie startowym” powinny także umieścić obowiązki wynikające z ustawy AML-owej. W przypadku gdy jednak przedsiębiorca nie wypełnia obowiązków wynikających z ustawy naraża się oczywiście na kary. Tak samo jak na kary naraża się przedsiębiorca, który nie płaci należnego podatku (nawet jeśli „nie zdawał sobie sprawy” z tego, że jest płatnikiem tego podatku). W wątpliwych sytuacjach zawsze jest możliwość dochodzenia swojej racji przez sądem. Chcemy także wznowić cykl spotkań określanych jako „Poniedziałki z Generalnym Inspektorem” aby propagować wiedzę na temat trudnej problematyki związanej z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

Czy od kar nałożonych przez GIIF można się odwołać? Czy podlegają one kontroli sądu?

Przy nakładaniu kar stosuje się przepisy KPA. Organem pierwszej  instancji jest Generalny Inspektor Informacji Finansowej, który wydaje decyzje w pierwszej instancji. Na taką decyzje służy odwołanie do organu drugiej instancji, którym jest Minister Finansów. Decyzja wydana przez Ministra Finansów jest decyzją ostateczną w postępowaniu administracyjnym. Na tą decyzję można złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Rozstrzygniecie wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny można zaskarżyć do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przy wydawaniu decyzji administracyjnej GIIF zobowiązany jest badać szereg ustawowo określonych przesłanek wpływających na wysokość kary, m.in. wagę naruszenia i czas jego trwania, możliwości finansowe instytucji obowiązanej, stopień współpracy z organami właściwymi w sprawach przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.  Dlatego każda sprawa badana jest indywidualnie. Strona ma zapewniony czynny udział w postępowaniu na każdym jego etapie oraz prawo do zaskarżenia wydanych rozstrzygnięć do sądu administracyjnego.

Podsumowując i dziękując za możliwość wypowiedzenia się, chciałem stwierdzić, że zdaję sobie sprawę z tego, że materia prawna związana z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu jest trudna i skomplikowana. Odnosi się ona do wielu kwestii związanych z narażaniem systemów finansowych i gospodarczych, reprezentowanych w szczególności przez podmioty zaufania publicznego, na wykorzystywanie ich na potrzeby legalizowania środków pochodzących z przestępczej działalności bądź też takiej działalności dedykowanych. Niemniej wspólny wysiłek zarówno organu w postaci Generalnego Inspektora, zapisy ustawy, jak i aktywność instytucji obowiązanych powinien przyczynić się znacząco do poprawy bezpieczeństwa w kraju, jak i w skali międzynarodowej. Mając to na uwadze rozbudowuje się także osobowo i zadaniowo jednostka obsługująca Generalnego Inspektora w Ministerstwie Finansów. Zapraszamy więc do pracy w ramach konkursów ogłaszanych w Departamencie Informacji Finansowej.

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY, RELACJE, WYDARZENIA

reklama

Ostatnio na forum

Artykuł Partnerski

Jednolity Plik Kontrolny

Eksperci portalu infor.pl

Agencja Rozwodowa DIVORCED

Portal

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »