| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Aktualności > Niektóre propozycje zmian w VAT niepokoją przedsiębiorców

Niektóre propozycje zmian w VAT niepokoją przedsiębiorców

Rada Ministrów przyjęła w dniu 25 października br. projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw. Zdaniem pracodawców niezwykle kontrowersyjnym elementem nowelizacji jest powrót do nakładania dodatkowej sankcji za zaległości w podatku VAT.

3. Przesłanki do otrzymania zwrotu VAT w przyspieszonym terminie 

Nowelizacja przewiduje, że podatnicy wnoszący o zwrot nadwyżki podatku naliczonego  w przyspieszonym  terminie 25 dni nie mogą posiadać przez dwa poprzedzające (zwrot) lata zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa w kwocie nieprzekraczającej 20.000 zł (art. 87 ust. 6 pkt 4). Istota tej regulacji polega na tym, że przyspieszony zwrot będzie przysługiwał tylko podatnikom, którzy terminowo regulują swoje należności. Zasadniczo, rozwiązanie to można uznać za uzasadnione. 

Niemniej jednak, należy wskazać na wadliwe sformułowanie powyższego przepisu. Nie jest do końca bowiem wiadome, co dokładnie oznacza to, że podatnik nie posiadał w ciągu dwóch lat zaległości w kwocie przekraczającej 20.000 zł. Czy chodzi tu wszystkie zaległości z tego okresu (które należy sumować)? Czy też kwota 20.000 zł odnosi się do maksymalnej wysokości jednorazowej zaległości, jaka w okresie dwóch lat nie może wystąpić? W obecnym brzmieniu przepis jest więc niejasny, dlatego należałoby go doprecyzować. 

Nowe zasady dotyczące terminów dokonywania zwrotów VAT od 2017 r.

4. Kaucja rejestracyjna

Jedną z nowych instytucji wprowadzonych nowelizacją jest kaucja rejestracyjna, którą  w określonych sytuacjach należy zapłacić, aby doszło do rejestracji podatnika. Rozwiązanie to budzi liczne zastrzeżenia. 

Przesłanki do zastosowania kaucji 

Obowiązek zapłaty kaucji rejestracyjnej będzie motywowany m.in. tym, że określone podmioty (sam zgłaszający; podmiot w którego działalność zgłaszający był zaangażowany; osoba zaangażowana w działalność zgłaszającego) mają lub miały w ciągu ostatnich dwóch lat przed rejestracją zaległości w podatkach w wysokości przekraczającej 20.000 zł (art. 96 ust 3b).

Niezrozumiała jest zasadność wprowadzenia ww. kaucji. Dodatkowo, budowa przepisu wydaje się być wadliwa. Jak już wskazano wyżej, nie jest do końca pewne, co dokładnie oznacza, że podatnik nie posiadał w ciągu dwóch lat zaległości w kwocie przekraczającej 20.000 zł. Czy chodzi tu wszystkie zaległości z tego okresu (które należy sumować)? Czy też kwota 20.000 zł odnosi się do maksymalnej wysokości jednorazowej zaległości, jaka w okresie dwóch lat nie może wystąpić? W obecnym brzmieniu przepis jest więc wysoce niejasny i trzeba doprecyzować tę kwestię. 

Wysokość kaucji 

Wątpliwości wzbudza także sposób ustalania kaucji rejestracyjnej. W art. 96 ust. 4b ustawy o VAT jej wysokość przewidziano od 20 000 do 200 000 zł. Zwraca uwagę fakt, że ramy te odnoszą się do wszystkich podatników. Jedynym kryterium obowiązującym przy ustalaniu kwoty kaucji jest zaś ryzyko wystąpienia zaległości podatkowych u podatnika (art. 96 ust. 4c zd. 2). W ten sposób  nie uwzględnia się wielkości podmiotów. Wartym rozważenia byłoby dodanie, że wysokość kaucji ma zależeć także od skali działalności danego przedsiębiorcy. Ponadto, dolna granica kwoty kaucji (obecnie 20 000 zł) powinna zostać obniżona w odniesieniu do mikro jak i małych przedsiębiorców. W obecnym kształcie projektu nawet kaucja w najmniejszej wysokości będzie bardzo dotkliwym obciążeniem dla mikro i małych przedsiębiorców. 

Kaucja rejestracyjna może utrudnić zakładanie nowych firm

Kaucja w przypadku wirtualnego biura 

Organ będzie mógł zażądać kaucji rejestracyjnej w przypadku podatników rejestrujących się pod adresem tzw. wirtualnego biura. Rozwiązanie to można uznać za prawidłowe. 

Należy jednakże zwrócić uwagę na wadliwie skonstruowaną definicję „wirtualnego biura”. Naszym zdaniem, obecny kształt regulacji jest wysoce nieprecyzyjny. Ponadto, nie oddano istoty wirtualnego biura jaką jest brak fizycznej działalności danego przedsiębiorcy pod wskazanym przez niego adresem. 

Z tego powodu w ww. przepisie należy doprecyzować, że chodzi tu o sytuację, gdy składający zgłoszenie podaje jako adres prowadzenia działalności gospodarczej miejsce, w którym inny przedsiębiorca świadczy na rzecz zgłaszającego usługę przede wszystkim odbioru korespondencji. Projektodawca powinien dookreślić, że pojęcie wirtualnego biura odnosi się do sytuacji braku fizycznej obecności przedsiębiorcy (rejestrowanego podatnika) pod wskazanym przez niego adresem prowadzenia działalności gospodarczej (lokalem) połączonej z brakiem prawa do dysponowania lokalem (zgłaszający nie jest  właścicielem/współwłaścicielem lokalu ani też nie korzysta z niego w oparciu o umowę najmu/dzierżawy lub umowę o podobnym charakterze). 

Formy kaucji rejestracyjnej 

Sposób spełnienia wymogu kaucji rejestracyjnej został ograniczony do trzech form (art. 96 ust. 4d): 

1. depozytu pieniężnego złożonego na wyodrębniony rachunek urzędu skarbowego;

2. gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej;

3. pisemnego nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, do wyłącznego dysponowania, do wysokości składanej kaucji rejestracyjnej, środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku prowadzonym w tym banku lub w tej kasie.

Zalecamy rozszerzenie tego katalogu o inne formy znane w Ordynacji podatkowej (art. 33d) dla zabezpieczenia wykonania decyzji: weksla z poręczeniem wekslowym banku; czeku potwierdzonego przez krajowy bank wystawcy czeku oraz poręczenia banku. W przypadku małych przedsiębiorców oraz mikroprzedsiębiorców powinna zostać również dopuszczona forma zabezpieczenia w postaci weksla własnego. W ten sposób podatnicy mieliby większą możliwość zastosowania form bezgotówkowych. Proponowane w projekcie formy kaucji mogą być niezwykle uciążliwe, szczególnie dla mikro i małych przedsiębiorców. 

Oprocentowanie kaucji złożonej w formie depozytu 

Jedną z form kaucji rejestracyjnej jest depozyt pieniężny złożony na wyodrębniony rachunek organu podatkowego. Depozyt ten będzie oprocentowany, ale tylko w wysokości 30% stopy depozytowej NBP (która wynosi obecnie 0,5%). Przyjęty poziom oprocentowania jest bardzo niski. Rozwiązanie to stanowi dotkliwe obciążenie dla podatników, zwłaszcza z uwagi na fakt, że złożenie depozytu oznacza zamrożenie istotnych środków finansowych. Będzie to bardzo dotkliwe zwłaszcza przy uwzględnieniu znacznej wysokości kaucji. 

Zasadnym wydaje się być zwiększenie oprocentowania do wysokości opłaty prolongacyjnej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. Takie rozwiązanie przyjęto przy  zwrocie nadwyżki podatku naliczonego, gdy weryfikacja potwierdza zasadność tego zwrotu (art. 87 ust. 2). 

Wyższy poziom oprocentowania jest właściwy zwłaszcza, gdy nałożenie kaucji zależy od postanowienia organu, a więc przy rejestracji działalności poprzez wirtualne biuro.  W takim bowiem przypadku podatnik nie jest pewny, czy w ogóle wystąpi obowiązek wpłaty kaucji (rozstrzygające jest bowiem w tym wypadku uznanie organu podatkowego. Organ może zażądać kaucji, lecz nie ma takiego obowiązku). 

5. Solidarna odpowiedzialność pełnomocnika 

Zastrzeżenia budzi wprowadzanie solidarnej odpowiedzialności pełnomocnika działającego przy zgłoszeniach rejestracyjnych. Jest wysoce wątpliwe, czy rozwiązanie to pomoże w walce z oszustami. W działalności przestępczej rola pełnomocnika nie jest pierwszoplanowa. Liczy się bowiem to, kto ma prawo do czerpania korzyści z działań danego podmiotu. Osobą taką będzie, przykładowo, wspólnik spółki, a nie jej pełnomocnik. 

Jednocześnie uregulowania w tym zakresie będą utrudniać działalność zwykłych podatników. W praktyce, często przy np. tworzeniu nowych spółek przyjęte jest korzystanie z pomocy profesjonalnych podmiotów, które potem  działają jako pełnomocnicy przy procesie rejestracji. Można się spodziewać, że pełnomocnicy ci w celu  uniknięcia ewentualnej, choćby potencjalnej, odpowiedzialności nie będą pomagać w dopełnianiu formalności rejestracyjnych w VAT. Przedsiębiorcy będą więc zmuszeni do osobistego działania. Stanowić to będzie niepotrzebne oraz sztuczne utrudnianie działalności. 

Solidarna odpowiedzialność za zaległości podatkowe w VAT – zmiany od 2017 roku

Sytuacji nie zmienia wprowadzenie wyłączenia odpowiedzialności pełnomocnika, gdy zaległości nie są spowodowane nierzetelnym rozliczeniem podatku w celu osiągnięcia korzyści majątkowej (art. 96 ust. 4Z ustawy o VAT). W praktyce bowiem pełnomocnik i tak mógłby być pociągnięty do odpowiedzialności za działania podmiotu, za który zasadniczo nie odpowiada (pełnomocnik nie kieruje działalnością rejestrowanego podatnika).

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY, RELACJE, WYDARZENIA

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

Jednolity Plik Kontrolny

Eksperci portalu infor.pl

Adwokat Piotr Rorbach

Kancelaria Adwokacka Piotr Rorbach kieruje swoje usługi zarówno do klientów indywidualnych, jak i firm

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »