Nowy podatek od wartości aktywów i zwolnienia dla inwestujących w OKI od 2027 r. Bez podatku do 25 tys. zł lub do 100 tys. zł

REKLAMA
REKLAMA
Nowa ustawa o osobistych kontach inwestycyjnych (OKI) wejdzie w życie 1 stycznia 2027 r., a nie 1 lipca 2026 r. (jak pierwotnie planował Minister Finansów i Gospodarki). Tak wynika ze stanowiska resortu finansów do uwag zgłoszonych do projektu ustawy w ramach konsultacji publicznych, uzgodnień międzyresortowych i opiniowania.
- Ustawa o OKI wejdzie w życie w 2027 roku
- Czym będą OKI? Jakie zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatku Belki)
- Nowy podatek od wartości aktywów
Ustawa o OKI wejdzie w życie w 2027 roku
Pierwotnie uruchomienie OKI przewidziane było na 1 lipca 2026 r. Tak wynikało z opublikowanego 2 grudnia 2025 r. projektu ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych, przygotowanego w Ministerstwie Finansów. Jednak w toku konsultacji publicznych, uzgodnień międzyresortowych i opiniowania, część podmiotów (np. Związek Bankow Polskich, Izba Gospodarcza Towarzystw Emerytalnych, czy Izba Domów Maklerskich) wskazywało na problemy wynikające z wejścia w życie tych przepisów w połowie roku. Takie uwagi znajdują się w zestawieniu uwag zgłoszonych do projektu ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych opublikowanym 11 marca 2026 r.
Jak wynika ze stanowiska Ministerstwa Finansów opublikowanego w ww. zestawieniu uwag, uwaga o późniejszym niż planowano terminie wejścia w życie nowych przepisów, została uwzględniona. „Planowane wprowadzenie ustawy w życie zostało przesunięte, a przepis został zmodyfikowany” - brzmi jedna z odpowiedzi resortu. W innym odniesieniu do uwag resort finansów doprecyzował, że planowane wejście ustawy w życie to 1 stycznia 2027 r.
REKLAMA
REKLAMA
W lutym br. minister finansów i gospodarki Andrzej Domański, pytany o możliwość dotrzymania terminu wdrożenia OKI w połowie 2026 roku powiedział, że projekt jest obecnie na etapie analizowania uwag zgłoszonych w toku konsultacji. Zaznaczył, że kluczowa jest jakość i dopracowanie rozwiązań, a nie sztywne trzymanie się daty wejścia w życie przepisów.
- Dostaliśmy uwagi, podchodzimy do nich bardzo poważnie. Chcemy, aby to był produkt bardzo dobrze dopracowany, który spełni oczekiwania Polaków i sprawi, że oszczędności będą efektywniej inwestowane. Dla mnie kluczowa jest jakość ostatecznego rozwiązania, a nie sam termin – powiedział wówczas PAP minister Domański.
Czym będą OKI? Jakie zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatku Belki)
Utworzenie Osobistego Konta Inwestycyjnego (OKI), przeznaczonego dla osób fizycznych zapowiedziano w sierpniu 2025 r. Projekt ustawy w tej sprawie tworzy nowy, dobrowolny produkt inwestycyjny dla osób fizycznych, z szerokimi ulgami podatkowymi.
OKI ma się charakteryzować się następującymi cechami:
1) Konto ma mieć charakter osobisty i dobrowolny, z możliwością wpłaty i wypłaty środków pieniężnych w każdej chwili.
2) Aktywa znajdujące się w OKI będą zwolnione z opodatkowania do:
- 100 tys. zł w przypadku aktywów o charakterze inwestycyjnym denominowanych w złotych (m.in. akcje, obligacje i inne instrumenty finansowe dopuszczone do obrotu w większości na krajowym rynku regulowanym lub wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu, fundusze inwestycyjne),
- 25 tys. zł w przypadku aktywów o charakterze oszczędnościowym denominowane w złotych (m.in. lokaty pieniężne, obligacje oszczędnościowe).
Nowy podatek od wartości aktywów
Ponadto wszystkie aktywa zgromadzone na OKI powyżej ww. limitów miałby być objęte nowym podatkiem od wartości aktywów.
Podstawę opodatkowania podatkiem od wartości aktywów stanowić będzie suma wartości aktywów zgromadzonych na wszystkich OKI posiadanych przez podatnika w roku podatkowym. Wartość aktywów zgromadzonych na poszczególnym OKI stanowi suma wartości dziennych wycen aktywów zgromadzonych na tym OKI powiększona o sumę wpłat dokonanych przez podatnika w roku podatkowym na to OKI i podzielona przez liczbę dni w roku podatkowym, w których podatnik posiadał to OKI.
Suma wpłat dokonywanych przez podatnika w roku podatkowym jest pomniejszana o wartość:
1) wpłat dokonywanych w danym dniu – w przypadku gdy podatnik w tym dniu dokona wpłat i nie dokona wypłat, albo
2) stanowiącą różnicę między wartością wpłat i wypłat, dokonanych w danym dniu – w przypadku gdy podatnik dokona wpłat w tym dniu, których wartość jest wyższa niż wartość dokonanych wypłat w tym dniu.
REKLAMA
Dziennej wyceny wartości aktywów dokonuje się każdego dnia roku podatkowego według stanu na koniec dnia, w którym dokonywana jest wycena. Podstawę dziennej wyceny wartości aktywów stanowi:
1) kwota środków pieniężnych zapisanych na rachunku bankowym w banku krajowym;
2) suma wartości nominalnej obligacji znajdujących się na rachunku papierów wartościowych, na którym zapisane są te obligacje, powiększonej o:
a) wartość przyrostu kapitału wynikającego z indeksacji lub kapitalizacji naliczonego na dzień wyceny oraz
b) kwotę środków pieniężnych zapisanych na rachunku bankowym przypisanym do tego rachunku;
3) suma wartości notowań papierów wartościowych i niebędących papierami wartościowymi instrumentów finansowych, zgromadzonych na rachunku papierów wartościowych, ustalonych zgodnie z cenami notowań na rynku regulowanym lub w ramach alternatywnego systemu obrotu, powiększona o kwoty środków pieniężnych i kwoty należne, zapisane na rachunku pieniężnym służącym do obsługi rachunku papierów wartościowych w podmiocie prowadzącym działalność maklerską;
4) suma wartości jednostek uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym powiększona o kwotę środków pieniężnych zapisanych na rachunku bankowym służącym do obsługi rejestru uczestników tego funduszu;
5) suma wartości jednostek uczestnictwa w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym, powiększona o kwotę środków pieniężnych zapisanych na rachunku bankowym służącym do obsługi rachunku w tym funduszu;
6) suma wartości jednostek rozrachunkowych w dobrowolnym funduszu emerytalnym, powiększona o kwotę środków pieniężnych zapisanych na rachunku bankowym służącym do obsługi jednostek w tym funduszu.
W przypadku gdy w danym dniu nie jest dokonywana dzienna wycena wartości aktywów zgodnie z pkt 3–6, przyjmuje się dzienną wycenę wartości aktywów z ostatniego dnia, w którym taka wycena została dokonana.
W przypadku wypłaty transferowej instytucja finansowa przyjmująca wypłatę transferową dokonuje dziennej wyceny wartości aktywów przenoszonych tą wypłatą począwszy od dnia następującego po dniu ostatniej wyceny dokonanej przez dotychczasową instytucję finansową, z której nastąpiła wypłata transferowa.
Stawka podatku od wartości aktywów w roku podatkowym wynosić ma 19% wartości stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego obowiązującej w dniu 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy, nie mniej jednak niż 0,1%, przy czym stawkę podatku zaokrągla się do dwóch miejsc po przecinku w dół. Aktualnie stopa referencyjna NBP wynosi 3,75% w skali rocznej. A zatem (gdyby ta stopa nie zmieniła się do 31 października br.) stawka podatku od wartości aktywów wyniosłaby: 3,75% x 19% = 0,71%.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych będzie miał obowiązek ogłoszenia do 30 listopada roku poprzedzającego rok podatkowy, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość obowiązującej w roku podatkowym stawki podatku od wartości aktywów.
Jak wyjaśnia Ministerstwo Finansów:
- Dla opodatkowania tym podatkiem nie ma znaczenia państwo, w którym są dokonywane inwestycje kapitałowe lub zakładane lokaty w ramach aktywów zgromadzonych na OKI, o ile są zgodne z przepisami określającymi zasady oszczędzania na OKI.
- Szczególny charakter podatku od wartości aktywów, wynika z tego, że podstawa opodatkowania de facto stanowi wynik określonego w ustawie algorytmu, na który składają się: wyceny dzienne zgromadzonych aktywów określone w zależności od rodzaju inwestycji lub oszczędności (z uwzględnieniem salda wpłat i wypłat dokonanych w dniu wpłaty) oraz wielkości dokonanych wpłat i ilość dni w roku, w którym podatnik posiada OKI.
- Podatek od wartości aktywów będzie podatkiem szczególnym tj. nie jest stricte podatkiem dochodowym, ani podatkiem majątkowym.
- Na instytucje finansowe prowadzące OKI nałożony będzie obowiązek przekazywania, zarówno oszczędzającemu, jak i organom podatkowym, informacji o wysokości wartości aktywów oraz wpłat na OKI.
Zdaniem Ministerstwa Finansów takie rozwiązania podatkowe mają skłonić oszczędzających do większej alokacji środków w realną gospodarkę i bardziej zmienne instrumenty inwestycyjne. Instytucje prowadzące OKI byłby zobowiązane do przekazywania posiadaczom kont oraz organom skarbowym informacji o wartości aktywów i wpłatach.
Warto jednocześnie podkreślić, że te nowe przepisy nie likwidują obecnie obowiązującego podatku od zysków kapitałowych ze stawką 19% (zwanego potocznie podatkiem Belki), którym są np. obciążone lokaty bankowe. Stanowią jedynie możliwość uniknięcia tego podatku w pewnych granicach (zob. ww. limity zwolnień z podatku od wartości aktywów), pod warunkiem założenia OKI.
Źródło: Projekt ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych (UD296)
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA





