Nowy CIT dla największych firm. Projekt zakłada podwyżkę stawki do 22 proc.

• CIT wzrośnie z 19 do 22 proc. dla największych podatników
• Banki i instytucje finansowe z wyjątkami
• Wyższy CIT także dla części grup krajowych i międzynarodowych
• Próg dla największych grup wyniesie 750 mln euro
• Dlaczego rząd chce podnieść CIT?
• Wyższe uproszczone zaliczki na CIT w 2027 roku
• Zmiany mają obowiązywać od 2027 roku

Największe firmy mogą od 2027 roku zapłacić wyższy podatek dochodowy. Przygotowany przez Ministerstwo Finansów projekt zakłada wprowadzenie stawki CIT na poziomie 22 proc. dla podatników, których przychody w poprzednim roku przekroczyły równowartość 50 mln euro. Oznacza to wzrost podstawowej stawki o 3 punkty procentowe. Zmiana nie obejmie jednak wszystkich dużych podmiotów, ponieważ projekt przewiduje wyjątki m.in. dla instytucji finansowych objętych odrębnymi stawkami. Nowe zasady mają dotyczyć również określonych podatników należących do największych grup krajowych i międzynarodowych. W ich przypadku projekt przewiduje próg 750 mln euro przychodu grupowego. Resort wskazuje, że celem zmian jest przede wszystkim zwiększenie udziału największych przedsiębiorstw w finansowaniu wydatków publicznych oraz poprawa dochodów budżetu państwa. Projekt przewiduje także zmianę zasad ustalania uproszczonych zaliczek na CIT. Dla podatników objętych nową stawką kwota zaliczki ma zostać podwyższona o 15,8 proc., tak aby wyższe zobowiązanie podatkowe było uwzględniane już w trakcie 2027 roku. Według projektodawców ma to ograniczyć ryzyko powstania dużych niedopłat przy rocznym rozliczeniu podatku.

CIT wzrośnie z 19 do 22 proc. dla największych podatników

Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy CIT podatek wynosi 19 proc. podstawy opodatkowania, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w ustawie. "W obowiązującym stanie prawnym zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy CIT podatek (z pewnymi zastrzeżeniami zdefiniowanymi w przepisach art. 21, art. 22, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i art. 24f) wynosi 19 % podstawy opodatkowania (art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy CIT)" - pisze ustawodawca w uzasadnieniu do projektu ustawy.

Projekt przewiduje dodanie nowej stawki 22 proc. Ma ona dotyczyć szczególnej grupy podatników, których skala działalności przekracza określony próg: "Proponowanym rozwiązaniem jest nowelizacja wymienionego przepisu art. 19 ustawy CIT, która skutkować będzie dodaniem do ust. 1 nowej stawki 22 % dla szczególnej grupy podatników."

Nową stawką mają zostać objęci podatnicy, w tym podatkowe grupy kapitałowe (PGK), których przychody osiągnięte w poprzednim roku podatkowym przekroczyły równowartość 50 mln euro. "Proponowana zmiana zakłada objęcie nową, wyższą stawką CIT w wysokości 22 % podatników, w tym podatkowe grupy kapitałowe (PGK), których przychody osiągnięte w poprzednim roku podatkowym przekroczyły równowartość w złotych kwoty 50 mln euro" - wyjaśnia ustawodawca. Oznacza to, że podstawowa stawka CIT dla większości podatników pozostanie na dotychczasowym poziomie, natomiast największe podmioty będą objęte dodatkowym obciążeniem.

Banki i instytucje finansowe z wyjątkami

Projektowana stawka 22 proc. nie będzie obejmowała wszystkich dużych podatników. Ustawa CIT przewiduje bowiem odrębne zasady opodatkowania określonych instytucji finansowych: "Projektowana stawka 22 % została sformułowana z zastrzeżeniem art. 19 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy CIT."

Chodzi między innymi o banki krajowe, banki zagraniczne, instytucje kredytowe, a także – w odpowiednim zakresie – podatkowe grupy kapitałowe, w skład których wchodzi bank krajowy. Dla tych podmiotów obowiązują szczególne stawki. "Przepisy te przewidują odrębne stawki opodatkowania dla instytucji finansowych, tj. stawkę docelową 23 % dla banków krajowych, banków zagranicznych, instytucji kredytowych oraz, w odpowiednim zakresie, podatkowych grup kapitałowych, w skład których wchodzi bank krajowy, a także stawkę 21 % dla banków spółdzielczych i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych" - napisano w dokumencie.

W efekcie banki i inne podmioty objęte tymi szczególnymi regulacjami pozostaną przy dotychczasowych zasadach: "W konsekwencji podmioty te pozostaną objęte dotychczasowymi szczególnymi zasadami opodatkowania, a projektowana stawka 22% będzie miała zastosowanie wyłącznie do podatników nieobjętych zakresem art. 19 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy CIT."

Wyższy CIT także dla części grup krajowych i międzynarodowych

Projekt obejmuje również podatników należących do grup krajowych lub międzynarodowych w rozumieniu ustawy z 6 listopada 2024 r. o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych. "Wyższa, 22% stawka CIT, obejmie również podatników wchodzących w skład grup krajowych lub grup międzynarodowych w rozumieniu ustawy z dnia 6 listopada 2024 r. o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych" - wyjaśnia ustawodawca.

Jak wskazano w uzasadnieniu, rozwiązanie ma również charakter antyabuzywny. Chodzi o sytuacje, w których duża działalność gospodarcza jest rozłożona pomiędzy wiele podmiotów należących do jednej grupy, a analiza każdego z nich osobno nie pokazuje rzeczywistej skali działalności: "Regulacja ta pełni funkcję antyabuzywną. Ma na celu przeciwdziałanie sytuacjom, w których działalność gospodarcza prowadzona jest poprzez sieć podmiotów należących do tej samej grupy krajowej lub międzynarodowej, lecz ocena ich sytuacji ekonomicznej wyłącznie na poziomie jednostkowym nie odzwierciedla faktycznej siły ekonomicznej całej grupy." Projektodawcy wskazują również na skalę działalności takich podmiotów: "Ponadto, wyodrębnienie tej kategorii podatników jest uzasadnione szczególną skalą prowadzonej przez nich działalności gospodarczej."

Próg dla największych grup wyniesie 750 mln euro

W przypadku grup krajowych i międzynarodowych projekt odwołuje się do jeszcze wyższego progu. Regulacja ma dotyczyć podatników należących do grup, których przychód grupowy wynosi co najmniej 750 mln euro. "Projektowany przepis dotyczy bowiem podatników należących do grup krajowych i międzynarodowych, osiągających przychód grupowy wynoszący co najmniej 750 mln euro" - czytamy w uzasadnieniu.

Próg 750 mln euro ma nawiązywać do rozwiązań funkcjonujących w prawie międzynarodowym i unijnym dotyczących największych grup przedsiębiorstw: "Wysokość progu 750 mln euro koresponduje z rozwiązaniami stosowanymi w prawie międzynarodowym i unijnym wobec największych grup przedsiębiorstw. Przyjęcie tej wartości pozwala objąć regulacją podmioty o największej skali działalności."

Dlaczego rząd chce podnieść CIT?

Podstawowym celem zmiany ma być zwiększenie udziału największych podmiotów w finansowaniu wydatków publicznych. Jednocześnie projekt zakłada pozostawienie dotychczasowych zasad opodatkowania pozostałych podatników: "Celem zwiększenia o 3 punkty procentowe stawki CIT dla wyżej wskazanych największych podmiotów gospodarczych jest zwiększenie ich udziału w finansowaniu wydatków publicznych, przy jednoczesnym zachowaniu dotychczasowych zasad opodatkowania pozostałych podatników."

Projektodawcy uzasadniają zmianę również większą zdolnością płatniczą największych przedsiębiorstw: "Przyjęte rozwiązanie uwzględnia większą zdolność płatniczą podmiotów o najwyższej skali działalności, realizując zasadę sprawiedliwości podatkowej oraz przyczyniając się do zwiększenia dochodów budżetu państwa."

Wyższe uproszczone zaliczki na CIT w 2027 roku

Projekt przewiduje również zmianę dotyczącą podatników, którzy korzystają z uproszczonej formy wpłacania zaliczek na CIT. Chodzi o dostosowanie wysokości zaliczek do nowej, wyższej stawki podatku. "W projekcie przewidziano również regulację dostosowującą zasady wpłacania uproszczonych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych przez podatników objętych nową stawką 22%" - wskazuje się w projekcie. Zmiana ma dotyczyć podatników, którzy ustalają zaliczki na podstawie podatku należnego wykazanego w zeznaniu za rok, w którym obowiązywała jeszcze stawka 19 proc.: "Rozwiązanie to ma na celu zapewnienie adekwatności wysokości zaliczek do zwiększonego zobowiązania podatkowego w przypadku podatników ustalających zaliczki na podstawie podatku należnego wykazanego w zeznaniu za rok, w którym obowiązywała stawka 19 %."

W takim przypadku uproszczona zaliczka zostanie podwyższona o 15,8 proc.:"W tym celu kwota uproszczonej zaliczki zostanie podwyższona o 15,8 %, co odpowiada relacji pomiędzy dotychczasową stawką 19% a projektowaną stawką 22%." Dzięki temu wyższa stawka ma być uwzględniona już na etapie obliczania i wpłacania uproszczonych zaliczek za 2027 r. "Regulacja ta zapewni uwzględnienie podwyższonej stawki podatku już na etapie ustalania i wpłacania uproszczonych zaliczek za 2027 r." - pisze ustawodawca.

Według projektodawców takie rozwiązanie powinno ograniczyć ryzyko dużych niedopłat przy rozliczeniu rocznym: "Rozwiązanie to służy zachowaniu większej zgodności pomiędzy wysokością wpłacanych zaliczek a przewidywanym zobowiązaniem podatkowym, ograniczając ryzyko powstania znacznych niedopłat przy rozliczeniu rocznym." Ma ono również zwiększyć przewidywalność obciążeń podatkowych dla przedsiębiorstw objętych nową stawką: "Ponadto zwiększy ono przewidywalność obciążeń podatkowych po stronie podatników objętych nową stawką podatku."

Projektowane zmiany mają przełożyć się na poprawę sytuacji sektora finansów publicznych. W uzasadnieniu wskazano również na cel związany z ograniczeniem ryzyka przekroczenia przez państwowy dług publiczny określonych poziomów. "Efektem projektowanych zmian będzie poprawa wyniku sektora finansów publicznych, w tym również ograniczenie ryzyka przekroczenia w przyszłości przez państwowy dług publiczny określonych w ustawach poziomów" - stwierdza ustawodawca w uzasadnieniu do projektu ustawy.

Zmiany mają obowiązywać od 2027 roku

Projekt zmian obejmuje ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawę o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawę o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Dokument został utworzony 21 sierpnia 2026 r. przez Ministra Finansów i Gospodarki. Jeżeli proponowane przepisy zostaną przyjęte, nowe zasady mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r.

Najważniejsza zmiana sprowadza się więc do podniesienia stawki CIT z 19 do 22 proc. dla największych podatników spełniających określone kryteria. Osobne zasady pozostaną dla instytucji finansowych objętych szczególnymi stawkami. Projekt przewiduje także podwyższenie uproszczonych zaliczek dla podatników, których obejmie nowa stawka.