MF szykuje zmiany w podatku od nieruchomości. Chodzi o zniesienie solidarnego obowiązku podatkowego, ale to nie wszystko

• Zniesienie solidarnego obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. O co tutaj dokładnie chodzi?
• Zastąpienie obowiązku składania informacji przesyłaniem przez notariusza organowi podatkowemu wyciągu z aktu notarialnego zawierającego dane niezbędne do wymiaru podatku
• Zmiany w zakresie wyłączeń z opodatkowania w podatku od nieruchomości

W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pojawiła się informacja o pracach nad projektem ustawy o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz niektórych innych ustaw. W projekcie, nad którym pracuje już Ministerstwo Finansów, planuje się zniesienie solidarnego obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, dotyczącego „przedmiotów opodatkowania będących we współwłasności, współposiadaniu lub współużytkowaniu wieczystym”.

Zniesienie solidarnego obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. O co tutaj dokładnie chodzi?

Ustawodawca planuje zniesienie solidarnego obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości (PON) dotyczącego przedmiotów opodatkowania będących we współwłasności, współposiadaniu lub współużytkowaniu wieczystym. „Proponowane rozwiązanie polega na wprowadzeniu opodatkowania gruntów, budynków (ich części) oraz budowli lub ich części stanowiących współwłasność, współposiadanie, lub współużytkowanie wieczyste według udziałów. W przypadku współwłasności w częściach ułamkowych obowiązek podatkowy będzie określany w odniesieniu do udziałów w prawie własności poszczególnych współwłaścicieli. Opodatkowanie według udziałów będzie obowiązywało również co do zasady w odniesieniu do współwłasności łącznej oraz współposiadania, z tą różnicą, że przyjęta zostanie fikcja prawna udziałów w częściach równych” – czytamy w informacji zawartej przy projekcie.

W tym celu w zakłada się zmianę art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (UPOL) określającego obecnie solidarny obowiązek podatkowy w przypadku nieruchomości lub obiektów budowlanych stanowiących współwłasność lub znajdujących się we współposiadaniu dwóch lub więcej podmiotów. Przewiduje się również jako konsekwencję zniesienia solidarnego obowiązku podatkowego i odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe zmiany dostosowawcze w innych przepisach UPOL. Ponadto, w związku ze zmianami przewidzianymi w UPOL, niezbędne będą zmiany w przepisach innych ustaw, w szczególności w art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1344, z późn. zm.), art. 6a ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 176) oraz w art. 92 ustawy – Ordynacja podatkowa.

Zmiany w ustawie o podatku rolnym i ustawie o podatku leśnym będą dotyczyć łącznego zobowiązania pieniężnego. W związku ze zniesieniem odpowiedzialności solidarnej w PON, z wyjątkiem majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską, wyłączona zostanie co do zasady możliwość pobierania od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych należnego zobowiązania podatkowego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustalanego przez organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), w przypadku, gdy jednym z podatków wchodzących w skład takiego zobowiązania jest podatek od nieruchomości. W takich przypadkach wysokość podatku od nieruchomości, podatku rolnego i leśnego będzie ustalana w odrębnych decyzjach. Jednocześnie w przypadku przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność (współposiadanie) osób fizycznych pozostawiona zostanie możliwość wydania decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne obejmujące podatek rolny i podatek leśny.

„W związku z projektowanymi zmianami w UPOL konieczne będzie określenie, w drodze rozporządzenia, nowych wzorów informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz deklaracji, uwzględniających zmianę zasad opodatkowania gruntów, budynków (ich części) oraz budowli lub ich części stanowiących współwłasność, współposiadanie lub współużytkowanie wieczyste (opodatkowanie według udziałów)” - pisze ustawodawca.

Zastąpienie obowiązku składania informacji przesyłaniem przez notariusza organowi podatkowemu wyciągu z aktu notarialnego zawierającego dane niezbędne do wymiaru podatku

Kolejna zmiana zakłada zastąpienie obowiązku składania informacji przesyłaniem przez notariusza organowi podatkowemu wyciągu z aktu notarialnego zawierającego dane niezbędne do wymiaru podatku. „W celu ułatwienia wywiązywania się przez podatników z obowiązków związanych z nabyciem nieruchomości mieszkalnych, których nabywca nie zamierza zająć na prowadzenie działalności gospodarczej, stanowiących stosunkowo dużą grupę przypadków objętych podatkiem od nieruchomości, gdzie istnieje możliwość uzyskania przez organ podatkowy danych koniecznych do wymiaru podatku od nieruchomości osobie fizycznej w inny sposób niż przez złożenie informacji, proponuje się wprowadzenie rozwiązania polegającego na zastąpieniu obowiązku składania informacji przesyłaniem przez notariusza na wniosek nabywcy organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia nieruchomości wyciągu z aktu notarialnego zawierającego dane niezbędne do wymiaru podatku na wniosek osoby fizycznej będącej nabywcą (zbywcą) takiej nieruchomości. Podobne rozwiązanie przewiduje się w odniesieniu do zbycia nieruchomości” - wskazuje się w projekcie.

Powyższe rozwiązanie ma skutkować odbiurokratyzowanie i ograniczenie wymiany dokumentów pomiędzy podatnikiem i organem podatkowym. Przekazywanie danych niezbędnych do wymiaru podatku przez notariusza zwolni podatnika z obowiązku złożenia informacji, zmniejszy ryzyko błędów związanych z samodzielnym jej wypełnianiem, oraz ograniczy korespondencję organu podatkowego z podatnikiem (wezwanie do udzielenia wyjaśnień). Zastosowanie rozwiązania zapewni terminowe informowanie organu podatkowego o powstaniu lub wygaśnięciu obowiązku podatkowego i sprawny wymiar podatku.

Zmiany w zakresie wyłączeń z opodatkowania w podatku od nieruchomości

Projektowana ustawa doprecyzowanie zakresu wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 3 UPOL. „W celu doprecyzowania zakresu wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 3 UPOL proponuje się takie sformułowanie przepisu, aby w sposób jednoznaczny wynikało z niego, że podatkowi od nieruchomości nie podlegają wyłącznie grunty oraz budynki lub ich części zajęte przez urzędy gmin, starostwa powiatowe, urzędy marszałkowskie i urzędy metropolitalne” - czytamy w opisie do ustawy.

Ponadto, przewiduje się również uchylenie art. 7 ust. 1 pkt 15 UPOL i wprowadzenie wyłączenia z PON przedmiotów opodatkowania stanowiących własność gminy objętych zwolnieniem oraz gruntów będących przedmiotem użytkowania wieczystego gminy. „Proponuje się uchylenie art. 7 ust. 1 pkt 15 UPOL zwalniającego z podatku od nieruchomości grunty i budynki lub ich części, stanowiące własność gminy, z wyjątkiem zajętych na działalność gospodarczą lub będących w posiadaniu innych niż gmina jednostek sektora finansów publicznych oraz pozostałych podmiotów oraz wprowadzenie w art. 2 UPOL wyłączenia tych przedmiotów opodatkowania z podatku od nieruchomości. Dodatkowo proponuje się uwzględnienie w ww. wyłączeniu gruntów będących przedmiotem użytkowania wieczystego gminy” - napisano.

Powyższe rozwiązanie - zdaniem ustawodawcy - spowoduje, że gmina nie będzie musiała płacić podatku samej sobie z tytułu gruntów, które są przedmiotem jej użytkowania wieczystego oraz nie będzie zobowiązana do składania deklaracji w zakresie przedmiotów opodatkowania objętych projektowanym wyłączeniem.