W spadkach i darowiznach fiskus żąda przybliżonych kwot. Czy narusza prawa podatników? Zdania są podzielone
REKLAMA
REKLAMA
Urząd skarbowy nie jest w stanie błyskawicznie ustalić, ile rzeczywiście wynosi podatek od spadku albo darowizny więc określa jego przybliżoną wielkość. Odbywa się to nie w trybie wymierzenia/ustalenia podatku a zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Po co? Wcale nie po to, aby zabezpieczyć podatki przed brakiem płatności. Tylko w celu przerwania biegu bliskiego już przedawnienia roszczeń fiskusa.
- Gdzie jest problem dla podatników podatku od spadków?
- Sąd skrytykował wykorzystywanie przybliżonego szacowania zobowiązania do walki fiskusa z przedawnieniem
- W innym wyroku (ten dotyczy darowizny) sąd przesunął na kolejne etapy postępowania problem przedawnienia i zaakceptował zabezpieczenie
- Procesy w sprawach o są ciężkie i wiele osób wycofuje się z nich - np. rezygnując z zapłaty opłaty sądowej:
To niebezpieczna dla podatników instytucja. Wprowadza ją art. 33 Ordynacji podatkowej. Nazywa się:
REKLAMA
REKLAMA
„Zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności”
Fiskus wydaje ją stosując odrębną decyzję od powszechnie znanych podatkowych. Nazywa się decyzją „o zabezpieczeniu”. Skarbówka musi tylko oszacować przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego. Niekiedy dodaje do tej kwoty już odsetki podatkowe. I już jest zabezpieczenie na majątku podatnika. W ten sposób zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności jest zabezpieczane na majątku podatnika np. w spadkach czy darowiznach (prawdopodobnie najczęściej odbywa się to dla podatku VAT).
Klasyfikacja budżetowa 2027. Nowe rozporządzenie z komentarzem eksperta
REKLAMA
Gdzie jest problem dla podatników podatku od spadków?
W tym, że instytucję przybliżonego szacowania zobowiązań podatkowych stosować fiskus powinien - zajrzyjmy do przepisów -
"jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję".
W praktyce chodzi o zbliżające się przedawnienie, a nie jakieś niecne działania podatnika, który ukrywa pieniądze albo zbywa nieruchomości, aby nie być osiągalnym egzekucyjne dla fiskusa.
Sąd skrytykował wykorzystywanie przybliżonego szacowania zobowiązania do walki fiskusa z przedawnieniem
Poniżej przykład dla podatku od nieruchomości:
Wyrok WSA w Krakowie z 2021-10-26 (I SA/Kr 340/21)
Fiskus zabezpieczył na majątku spółki kwoty różnicy pomiędzy podatkiem od nieruchomości zadeklarowanym przez Spółkę w deklaracji na podatek od nieruchomości za ten okres a przybliżoną kwotą zobowiązania podatkowego określonego przez organ (przybliżona kwota zobowiązania 976 407 zł, kwota odsetek za zwłokę od ww. kwoty na dzień wydania decyzji 418 936 zł).
Stanowisko Sądu:
Sąd wskazuje, że organy orzekające w niniejszej sprawie w żadnej mierze nie wykazały przesłanek do dokonania zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33 § 1 O.p. Jak słusznie podniosła Skarżąca w piśmie procesowym z dnia 13 września 2021 r., jedynym celem wydania decyzji przez Burmistrza było uzyskanie podstawy do dokonania zabezpieczenia i w konsekwencji zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r. Działanie Burmistrza zostało zaakceptowane przez SKO. Takie działanie organów orzekających w sprawie oznacza, że dokonały one wykładni przepisu art. 33 § 1 O.p contra legem, a to oznacza naruszenie zasady praworządności określonej w art. 7 Konstytucji i w art. 120 O.p. (podkreślenie Sądu).
Fiskus nie wykazał, by Skarżąca trwale nie uiszczała wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Zgromadzony i przekazany Sądowi materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw do postawienia takiej tezy.
Organy nie wykazały również, by Skarżąca podejmowała czynności zmierzające do uszczuplenia swojego majątku. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy również nie daje podstaw do przyjęcia stanowiska, zgodnie z którym Skarżąca dokonywałaby czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogły utrudnić lub udaremnić egzekucję.
W innym wyroku (ten dotyczy darowizny) sąd przesunął na kolejne etapy postępowania problem przedawnienia i zaakceptował zabezpieczenie
Wyrok WSA w Szczecinie z 24 czerwca 2026 r. (I SA/Sz 141/26)
link do wyroku - dotyczy należności wynikającej z decyzji Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. (ZNUCS) z 22 maja 2025 r., nr [...]- [...], [...], określającej Stronie przybliżoną kwotę zobowiązania z tytułu podatku od spadków i darowizn za 2021 r. w wysokości [...] zł i orzekającej o zabezpieczeniu na majątku Strony wyżej wskazanej przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego.
Stanowisko Sądu:
W sprawie nie doszło do naruszenia zasady praworządności czy budzenia zaufania do organów podatkowych. Podjęte działania w sprawie w związku z koniecznością zabezpieczenia wykonania przez Skarżącego przewidywanego zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł bez żadnych wątpliwości nie naruszają zasady proporcjonalności.
(...)
Kwestie związane z momentem powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn, czy przedawnieniem prawa do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego mogą stanowić przedmiot rozpoznania w postępowaniu w sprawie o ustalenie zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn.
Procesy w sprawach o są ciężkie i wiele osób wycofuje się z nich - np. rezygnując z zapłaty opłaty sądowej:
W sprawie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od spadków i darowizn i zabezpieczenie jej na majątku podatnika wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500,00 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wpis od skargi nie został uiszczony. I ta została odrzucona.
Źródło przykładu: postanowienie WSA w Gliwicach z 28 września 2026 r. (sygn. akt I SA/Gl 794/26) link do postanowienia
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA
