Państwowa Inspekcja Pracy (a dokładnie eksperci Okręgowego Inspektoratu Pracy w Gdańsku) udzieliła wyjaśnień odnośnie przepisów i praktyki dotyczących udzielania pracownikom dni wolnych za święta przypadające w sobotę. Jak się liczy czas pracy i co w przypadku usprawiedliwionej nieobecności w pracy?
- Dzień wolny z tytułu święta przypadającego w sobotę - przepisy kodeksu pracy
- Jak liczy się czas pracy
- Przykład 1 - Pracownik zatrudniony w podstawowym systemie czasu pracy, w jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym, od poniedziałku do piątku po 8 godzin dziennie
- Co w przypadku usprawiedliwionej nieobecności w pracy?
- Kto nie dostanie dnia wolnego za święto przypadające w sobotę
- Znaczenie okresu rozliczeniowego
Dzień wolny z tytułu święta przypadającego w sobotę - przepisy kodeksu pracy
Na podstawie art. 130 § 2 Kodeksu pracy, każde święto przypadające w innym dniu niż niedziela, obniża wymiar czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym o 8 godzin. Jeżeli święto to przypada w sobotę, pracodawca jest obowiązany udzielić pracownikowi innego dnia wolnego od pracy w celu zachowania przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.
W 2026 roku taka sytuacja wystąpi dwukrotnie: 15 sierpnia i 26 grudnia.
Jak liczy się czas pracy
PIP przypomina, że wymiar czasu pracy oblicza się poprzez:
- pomnożenie 40 godzin przez liczbę tygodni przypadających w danym okresie rozliczeniowym,
- dodanie do otrzymanego wyniku iloczynu 8 godzin i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego, przypadających od poniedziałku do piątku,
- odjęcie od wyniku iloczynu 8 godzin i liczby świąt występujących w okresie rozliczeniowym, przypadających w innym dniu niż niedziela.
Przykład 1 - Pracownik zatrudniony w podstawowym systemie czasu pracy, w jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym, od poniedziałku do piątku po 8 godzin dziennie
W tym przypadku z uwagi na święto przypadające w sierpniu 2026 r. nominalny czasu pracy do przepracowania tego pracownika wynosi 160 godzin, co odpowiada 20 dniom pracy. W sierpniu 2026 roku liczba dni roboczych wynosi 21. Ponieważ 15 sierpnia przypada w sobotę, pracodawca – aby zachować prawidłowy wymiar czasu pracy – musi wyznaczyć pracownikowi dzień wolny, w terminie ustalonym przez siebie w trybie jednostronnej decyzji bądź indywidualnie w porozumieniu z pracownikiem. Decyzja o przyjęciu konkretnego modelu powinna wynikać z przyjętej w zakładzie praktyki lub z regulaminu pracy, jeżeli taki obowiązuje.
Podobnie jest w grudniu 2026 roku.
Co w przypadku usprawiedliwionej nieobecności w pracy?
Państwowa Inspekcja Pracy zwraca też uwagę na przypadek, gdy pracownik w dniu wyznaczonym jako wolny za święto będzie przebywał na urlopie wypoczynkowym, urlopie macierzyńskim lub zwolnieniu lekarskim. W takiej sytuacji - zdaniem PIP - pracodawca nie ma obowiązku udzielania innego dnia wolnego. Uznaje się bowiem, że dzień wolny został „wykorzystany”, ponieważ pracownik nie świadczył w tym dniu pracy – niezależnie od przyczyny nieobecności.
Pracodawca zarządzeniem ustalił 28 grudnia 2026 r. dniem wolnym od pracy w zamian za święto przypadające 26 grudnia 2026 r. (w sobotę). Pracownik złożył wniosek o udzielenie urlopu wypoczynkowego w okresie 28–31 grudnia 2026 r. W tej sytuacji nie jest możliwe udzielenie urlopu wypoczynkowego w dniu 28 grudnia, ponieważ jest to dzień wolny od pracy ustalony decyzją pracodawcy. Pracodawca nie ma też obowiązku udzielenia innego dnia wolnego w zamian za to święto.
Kto nie dostanie dnia wolnego za święto przypadające w sobotę
PIP zauważa, że gdy liczba dni pracy pracownika w tygodniu jest mniejsza niż pięć (np. pracownik pracuje cztery dni w tygodniu), nie ma konieczności udzielania mu dnia wolnego za święto przypadające w dzień wolny wynikający z jego harmonogramu pracy. Dotyczy to na przykład:
- pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy,
- pracowników objętych równoważnym systemem czasu pracy, w którym dobowy wymiar czasu pracy może być wydłużony do 12 godzin, w zamian za zapewnienie innych dni wolnych od pracy ponad obowiązującą liczbę niedziel, świąt i dni wolnych.
W takich przypadkach zasada przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy zostaje zachowana, nawet jeśli święto przypada w dzień wolny.
Pracownik jest zatrudniony na pełny etat w równoważnym systemie czasu pracy, w jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym. Zgodnie z harmonogramem pracuje w wybrane dni po 12 godzin. W sierpniu 2026 roku pracodawca zaplanował mu 13 dni pracy po 12 godzin oraz jeden dzień pracy w wymiarze 4 godzin. Jest to działanie prawidłowe, ponieważ pracodawca zaplanował pracownikowi 160 godzin, zgodnie z zasadą obliczania wymiaru czasu pracy uwzględniającą święto.
Znaczenie okresu rozliczeniowego
PIP uważa, że w przypadku jednomiesięcznego okresu rozliczeniowego dzień wolny w 2026 roku za święto 15 sierpnia musi zostać udzielony w sierpniu, za święto 26 grudnia – w grudniu. Jeżeli u pracodawcy obowiązuje kilkumiesięczny okres rozliczeniowy, dzień wolny za święto przypadające w sobotę może zostać wykorzystany w dowolnym miesiącu, najpóźniej do końca trwania obowiązującego w zakładzie okresu rozliczeniowego.
Źródło: Okręgowy Inspektorat Pracy w Gdańsku - gdansk.pip.gov.pl