Nowy 15% podatek w ryczałcie od 2027 roku. Rząd zmienia zasady dla przedsiębiorców (UD116)

• Nowy podatek 15 proc. obejmie najem od podmiotów powiązanych, od nadwyżki ponad 100 tys. zł
• Fiskus bierze na celownik właścicieli znaków towarowych
• Kolejny cios dla przedsiębiorców bez pracowników
• Jeden etat stanie się warunkiem niższego podatku
• Ważne zasady dla wspólników spółek
• Kto zapłaci więcej po zmianach wynikających z projektu UD116?

Rząd przygotowuje jedne z najważniejszych zmian w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych od lat. Projekt ustawy oznaczony numerem UD116 przewiduje nowe stawki podatkowe dla części przedsiębiorców i właścicieli nieruchomości. Zmiany mają ograniczyć wykorzystywanie ryczałtu do optymalizacji podatkowej, a w niektórych przypadkach oznaczają wzrost obciążeń nawet o kilkadziesiąt procent. Jeżeli przepisy zostaną uchwalone, zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku.

Nowy podatek 15 proc. obejmie najem od podmiotów powiązanych, od nadwyżki ponad 100 tys. zł

Jedna z najważniejszych zmian dotyczy osób osiągających przychody z najmu od podmiotów powiązanych, czyli m.in. własnych spółek lub firm należących do członków rodziny spełniających ustawowe kryteria powiązań.

Obecnie przychody z najmu prywatnego są opodatkowane stawką 8,5 proc. do kwoty 100 tys. zł rocznie, a nadwyżka ponad ten limit stawką 12,5 proc. Po wejściu nowych przepisów sytuacja się zmieni. Dla przychodów uzyskiwanych od podmiotów powiązanych nadwyżka ponad 100 tys. zł będzie objęta stawką 15 proc.

W uzasadnieniu projektu wskazano, że podatnicy wykorzystują „mechanizm optymalizacyjny” polegający na przenoszeniu części dochodów do korzystniej opodatkowanego najmu. Resort finansów podkreśla, że nowe regulacje mają przeciwdziałać sytuacjom, w których świadczenia zastępują wypłatę dywidendy, pozwalając jednocześnie obniżyć podatek płacony przez spółkę.

Fiskus bierze na celownik właścicieli znaków towarowych

Projekt przewiduje również znaczące zmiany dotyczące właścicieli znaków towarowych oraz innych praw własności intelektualnej. Ministerstwo Finansów zwraca uwagę na często spotykany model działania. Wspólnik spółki z o.o. posiada znak towarowy będący jednocześnie nazwą firmy. Następnie oddaje go spółce w dzierżawę.

Spółka zalicza opłaty za korzystanie ze znaku do kosztów uzyskania przychodów, dzięki czemu zmniejsza podatek CIT. Z kolei właściciel znaku rozlicza otrzymywane należności ryczałtem jako przychody z najmu lub dzierżawy. W praktyce oznacza to opodatkowanie stawką 8,5 proc. lub 12,5 proc., podczas gdy wypłata środków w formie dywidendy byłaby objęta podatkiem 19 proc.

Według autorów projektu obie strony uzyskują w ten sposób „korzyść podatkową”. Dlatego przychody z najmu, dzierżawy lub podobnych umów dotyczących własności intelektualnej zawieranych z podmiotami powiązanymi mają zostać objęte ryczałtem w wysokości 17 proc. Nowa stawka będzie dotyczyć m.in. znaków towarowych, oznaczeń firmowych i innych podobnych praw majątkowych.

Kolejny cios dla przedsiębiorców bez pracowników

Projekt przewiduje również nową stawkę dla przedsiębiorców świadczących usługi i rozliczających się ryczałtem według stawki 8,5 proc. Dziś z preferencyjnej stawki mogą korzystać zarówno firmy zatrudniające pracowników, jak i jednoosobowe działalności gospodarcze działające bez żadnego personelu.

Ministerstwo Finansów uznało jednak, że obecne przepisy nie uwzględniają różnic w kosztach prowadzenia działalności. Jak wskazano w uzasadnieniu, stawka 8,5 proc. obowiązuje obecnie „niezależnie od ponoszonych kosztów, w szczególności kosztów zatrudnienia”.

Po zmianach przedsiębiorca, który nie zatrudnia co najmniej jednego pracownika na pełny etat, zapłaci od nadwyżki ponad 100 tys. zł przychodu podatek według stawki 15 proc. Oznacza to niemal podwojenie obciążenia podatkowego dla części działalności usługowych.

Jeden etat stanie się warunkiem niższego podatku

Projekt szczegółowo określa warunki zachowania stawki 8,5 proc. Przedsiębiorca będzie musiał zatrudniać co najmniej jedną osobę w przeliczeniu na pełny etat przez cały okres prowadzenia działalności w danym roku podatkowym. W przypadku rozpoczęcia działalności w trakcie roku zatrudnienie będzie musiało istnieć od momentu rozpoczęcia korzystania z ryczałtu.

Co szczególnie ważne, utrata pracownika w trakcie roku może mieć bardzo kosztowne skutki. Jeżeli zatrudnienie ustanie, przedsiębiorca będzie musiał zastosować podwyższoną stawkę 15 proc. do nadwyżki przychodów osiągniętych od początku roku. Oznacza to konieczność dopłaty podatku także za wcześniejsze miesiące.

Ważne zasady dla wspólników spółek

Projekt przewiduje również szczególne rozwiązania dla osób prowadzących działalność indywidualną i jednocześnie będących wspólnikami spółek. Jeżeli pracownika zatrudnia spółka, warunek zatrudnienia zostanie uznany za spełniony także dla wspólnika rozliczającego własną działalność.

Jeżeli natomiast pracownik jest zatrudniony wyłącznie przez jednego wspólnika w jego indywidualnej działalności, preferencja podatkowa będzie przysługiwała tylko tej osobie. Pozostali wspólnicy nie będą mogli korzystać z niższej stawki.

Kto zapłaci więcej po zmianach wynikających z projektu UD116?

Zmiany mogą szczególnie dotknąć trzy grupy podatników:

• właścicieli nieruchomości wynajmujących je własnym spółkom lub innym podmiotom powiązanym,
• właścicieli znaków towarowych oraz praw własności intelektualnej udostępniających je powiązanym firmom,
• przedsiębiorców świadczących usługi bez zatrudniania pracowników.

Rząd argumentuje, że celem nowych regulacji jest „przeciwdziałanie optymalizacji podatkowej" oraz uszczelnienie systemu podatkowego. Jeżeli harmonogram legislacyjny nie ulegnie zmianie, nowe przepisy zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku. Dla wielu przedsiębiorców będzie to oznaczać konieczność ponownego przeliczenia opłacalności ryczałtu i przygotowania się na wyższe podatki.