Darowizna „dopasowana” to w języku pracowników urzędów skarbowych taka darowizna od członka rodziny, która tłumaczy „na styk”, skąd pojawiły się u podatnika pieniądze. Np. fiskus zauważa, że podatnik kupił samochód za 100 000 zł, a na koncie bankowym miał 82 000 zł. W związku z tym podatnik tłumaczy się w US, że 9 000 zł dostał w darowiźnie od mamy, a 9 000 zł od brata. Daje to brakujące 18 000 zł.Obie darowizny są zwolnione z podatku od spadków i darowizn. Mogłyby być o wiele wyższe niż dwa razy po 9 000 zł. Dla I grupy (małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, pasierb, zięć, synowa, macocha, ojczym, teściowie) limit darowizny, która – na mocy ustawy (bez zgłaszania) – jest zwolniona z podatku, wynosi 36 120 zł.
- Skarbówka lubi darowizny (dopasowane). To znak dla pracowników urzędów, że jest szansa na podatek 75% (od nieujawnionych dochodów)
- Limity dla darowizn/spadków w 2026 r.
- Stawka 75% - podstawy prawne
- Sądy o stawce 75%
Opisana w artykule sprawa dotyczy kwoty 34.979,00 zł. Fiskus wykazał, że nie została opodatkowana. Zostanie pobrany od niej podatek 75%. Podatnika może uratować już tylko NSA.
Pokazuje to, że ryzyko opodatkowania ukrywanych przez podatnika dochodów może dotyczyć kwot zarabianych przez zwykłych ludzi. Ta instytucja "podatek 75% nie jest tylko stosowana wobec kwot milionowych.
Skarbówka lubi darowizny (dopasowane). To znak dla pracowników urzędów, że jest szansa na podatek 75% (od nieujawnionych dochodów)
Darowizna "dopasowana" jest legalna, ale jeżeli jedynym jej dowodem jest oświadczenia członka rodziny, to należy się liczyć, że fiskus uzna takie oświadczenie za niewiarygodne. I zgodzi się z nim sąd.
Przykład poniżej
Wyrok WSA w Białymstoku z 22 kwietnia 2026 r. (I SA/Bk 43/26)
W sprawie tej ojciec złożył oświadczenie przed fiskusem, że przekazał synowi darowizny tłumaczące pojawienie się w jego majątku pieniędzy, które nie wynikały z jego dochodów.
Sąd stwierdził:
Za uzasadnione należy uznać przekonanie organu odwoławczego, że przedłożone oświadczenie nie ma waloru wiarygodności, biorąc pod uwagę okoliczności jego złożenia. Dokument ten został przedstawiony dopiero na etapie postępowania odwoławczego, gdy skarżącej znane były już ustalenia organu I instancji. W tej sytuacji zasadne było przyjęcie, że oświadczenie A. S. zostało sporządzone na potrzeby niniejszego postępowania, a wskazana w nim wartość darowizny została „dopasowana” do dotychczasowych ustaleń sprawy.
A chodziło o takie kwoty:
"W toku prowadzonego przez organ wobec męża skarżącej postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika z 1 października 2025 r. w przedmiocie ustalenia Panu A. S. wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2020 r., pełnomocnik Pana A. S. do pisma z 17 listopada 2025 r. załączył oświadczenie z 13 listopada 2025 r. Pana A. S. na fakt dokonania darowizny na rzecz syna A. S.. Wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z tego oświadczenia. W oświadczeniu z 13 listopada 2025 r. A. S. wskazał, że w latach 2020 i 2021 dokonał gotówkowego przekazania środków pieniężnych w Euro na rzecz syna A. S. odpowiednio w 2020 r. – 26.700 Euro i w 2021 r. - 5 200 Euro. Ponadto oświadczył, że w 2021 r. przekazał synowi 5. 000 Euro ze swojego rachunku bankowego. Organ odwoławczy stwierdził, ze ww. oświadczenie jest niewiarygodne w przedmiocie kwoty darowizny i zostało sporządzone na potrzeby prowadzonego postępowania."
Limity dla darowizn/spadków w 2026 r.
Limity kwot wolnych od podatku od spadków i darowizn w 2026 roku:
- I grupa podatkowa (najbliższa rodzina: małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie): opodatkowaniu podlega nabycie majątku o czystej wartości powyżej 36 120 zł.
- II grupa podatkowa (dalsza rodzina: m.in. dzieci rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, małżonkowie rodzeństwa): limit wynosi 27 090 zł.
- III grupa podatkowa (pozostali nabywcy): limit wynosi 5 733 zł.
Wskazane progi obowiązują od 1 lipca 2023 r. i stanowią znaczną podwyżkę w stosunku do lat poprzednich. Przynależność do danej grupy jest ściśle uzależniona od stopnia pokrewieństwa ze zbywcą majątku.
Stawka 75% - podstawy prawne
Przepis nr 1 - Art. 25e u.p.d.o.f.: "Od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, z zastrzeżeniem art. 25g ust. 7, zryczałtowany podatek dochodowy wynosi 75% podstawy opodatkowania."
Przepis nr 2 - Art. 25g u.p.d.o.f., w toku postępowania podatkowego albo w toku kontroli celno-skarbowej ciężar dowodu w zakresie wykazania przychodów (dochodów) opodatkowanych lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych stanowiących pokrycie wydatku spoczywa na podatniku (ust. 1), chyba że są to przychody znane organowi z urzędu lub możliwe do ustalenia przez organ (ust. 2); jeżeli w toku postępowania podatkowego lub kontroli celno-skarbowej podatnik nie udowodni uzyskania przychodów (dochodów) opodatkowanych lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych, o których mowa w art. 25b ust. 4 pkt 3, stanowiących pokrycie wydatku i nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego w stosunku do tych przychodów (dochodów), to ich uzyskanie podatnik może uprawdopodobnić. W przypadku nieudowodnienia lub nieuprawdopodobnienia przychodów (dochodów), o których mowa w zdaniu pierwszym, przychody (dochody) te uznaje się za przychody, o których mowa w art. 25b ust. 1 (ust. 2).
Sądy o stawce 75%
Powołane przepisy uwzględniają stanowisko zaprezentowane w orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2013 r., SK 18/09, oraz z 29 lipca 2014 r., P 49/13, w tym, że to podatnik, jako podmiot najlepiej orientujący się co do źródeł finansowania czynionych wydatków i gromadzonego mienia, ma w tym zakresie najpełniejszą wiedzę, której zdobycie przez organy podatkowe, bez współpracy podatnika, może okazać się niemożliwe. Zakres postępowania obejmuje zaś, na gruncie tych przepisów, pozostające do dyspozycji podatnika przychody w danym roku podatkowym, które należy skonfrontować z poczynionym w tym roku wydatkami.