W praktyce rodzinnych finansów coraz częściej pojawiają się darowizny rozłożone na raty, zapisywane w aktach notarialnych i realizowane przelewami – czasem nawet przez podmioty trzecie. To właśnie takie nietypowe konstrukcje budzą najwięcej pytań o obowiązki wobec fiskusa i konieczność składania formularza SD-Z2. Najnowsza interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej porządkuje te wątpliwości i pokazuje, kiedy skarbówka nie wymaga dodatkowych zgłoszeń, nawet przy wieloetapowym przekazywaniu pieniędzy.
- Akt notarialny a kwestia formalnego zgłoszenia na formularzu SD-Z2, jako obowiązku wobec fiskusa
- Rodzeństwo, raty i pieniądze – jak skarbówka interpretuje relacje rodzinne i przepływ środków
- SD-Z2 i skarbówka – dlaczego nie trzeba zgłaszać każdej raty darowizny?
- Przekaz, podmiot trzeci i notariusz – najbardziej skomplikowany element całej konstrukcji
- Skarbówka zamyka temat darowizn w ratach – pełne zwolnienie z podatku i brak obowiązku zgłaszania SD-Z2
- Warunki zwolnienia z podatku od darowizn – co warto wiedzieć?
- FAQ – Darowizna w ratach a podatek i formularz SD-Z2
W nowej interpretacji podatkowej skarbówka odnosi się do sytuacji, w której darowizna nie jest jednorazowym przelewem, ale świadczeniem rozbitym na raty, zgodnie z harmonogramem zapisanym w akcie notarialnym. W praktyce chodzi więc o model, w którym pieniądze „spływają” etapami, a nie jednorazowo, co dotąd rodziło pytania o obowiązki wobec urzędu skarbowego. Już w pierwszym fragmencie interpretacji pojawia się bardzo ważne zdanie, które ustawia cały kierunek rozumowania organu skarbowego: "Darowizna pieniężna przekazywana w ratach przez członka najbliższej rodziny na podstawie umowy w formie aktu notarialnego podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, a brak jest obowiązku zgłaszania każdej otrzymanej raty do urzędu skarbowego formularzem SD-Z2."
Akt notarialny a kwestia formalnego zgłoszenia na formularzu SD-Z2, jako obowiązku wobec fiskusa
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej podkreśla, że sama forma umowy ma zasadnicze znaczenie dla powstania lub wyłączenia obowiązków informacyjnych wobec urzędu skarbowego. W praktyce oznacza to, że akt notarialny nie jest tylko formalnością, ale realnie wpływa na zakres obowiązków podatnika. To właśnie ten element staje się jednym z zasadniczych punktów całej interpretacji.
Wnioskodawca wskazuje, że darowizna będzie realizowana w ramach wcześniej ustalonego harmonogramu, co oznacza cykliczne przekazywanie środków pieniężnych. Co istotne, niezależnie od tego, czy przelewy będą wykonywane bezpośrednio przez darczyńcę, czy przez podmiot trzeci, źródło ekonomiczne pozostaje to samo – majątek darczyńcy. Skarbówka akceptuje ten tok rozumowania i uznaje, że nie zmienia to charakteru darowizny.
W interpretacji pojawia się również odniesienie do sytuacji, w której środki mogą być przekazywane przez podmiot trzeci, co w praktyce często budzi największe wątpliwości podatników. Organ wyraźnie wskazuje, że techniczny sposób transferu pieniędzy nie ma znaczenia, jeśli można jednoznacznie ustalić, że świadczenie pochodzi od darczyńcy.
Co istotne, w całej analizie pojawia się również podkreślenie, że darczyńcą pozostaje osoba z kręgu najbliższej rodziny, a środki są przekazywane na rachunek bankowy obdarowanego w sposób umożliwiający ich identyfikację. Te dwa elementy, choć formalnie proste, mają istotne znaczenie dla zastosowania zwolnienia podatkowego.
Rodzeństwo, raty i pieniądze – jak skarbówka interpretuje relacje rodzinne i przepływ środków
Jednym z elementów interpretacji jest wyraźne wskazanie, że strony transakcji pozostają rodzeństwem, a więc mieszczą się w tzw. I grupie podatkowej. To właśnie ta klasyfikacja otwiera drogę do zwolnienia przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Skarbówka konsekwentnie podkreśla, że relacja rodzinna jest warunkiem koniecznym, ale nie jedynym.
W dokumencie znajdziemy szerokie odniesienie do mechanizmu powstawania obowiązku podatkowego. Organ tłumaczy, że w przypadku aktu notarialnego moment ten jest ściśle określony i nie zależy od faktycznego przepływu środków. Oznacza to, że nawet jeśli pieniądze trafiają do obdarowanego w częściach, nie powoduje to „rozciągnięcia” obowiązku podatkowego w czasie. W interpretacji czytamy również: "W momencie zawarcia umowy, tj. sporządzenia aktu notarialnego – jak w niniejszej sprawie – obdarowany nabywa całość przedmiotu darowizny. W związku z tym, że umowa darowizny ma charakter konsensualny, a nie realny, wydanie przedmiotu darowizny, w świetle definicji nie stanowi warunku jej zawarcia i pozostaje dla jej skuteczności okolicznością obojętną."
SD-Z2 i skarbówka – dlaczego nie trzeba zgłaszać każdej raty darowizny?
Najbardziej praktycznym elementem interpretacji jest kwestia formularza SD-Z2, który od lat budzi niepewność wśród osób otrzymujących darowizny od rodziny. W omawianej sprawie organ skarbowy wprost wskazuje, że nie ma obowiązku wielokrotnego zgłaszania każdej raty. W interpretacji podkreślono, że: "Nie będzie Pan – stosownie do art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn – zobowiązany do zgłoszenia nabycia darowizny ani odrębnego zgłaszania każdej raty darowizny, którą Pan otrzyma na podstawie umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego."
To stwierdzenie ma podstawowe znaczenie, ponieważ w wielu przypadkach podatnicy obawiają się, że każda transza przelewu musi być osobno raportowana do urzędu skarbowego. Skarbówka jednak wyraźnie odchodzi od takiego podejścia, jeśli spełnione są warunki ustawowe.
Przekaz, podmiot trzeci i notariusz – najbardziej skomplikowany element całej konstrukcji
Najbardziej złożoną częścią sprawy jest wariant, w którym środki nie trafiają bezpośrednio od darczyńcy, lecz przez podmiot trzeci działający na podstawie umowy przekazu. Taka konstrukcja często budzi obawy, że fiskus może uznać ją za odrębną czynność prawną.
Skarbówka jednak wyraźnie wskazuje, że ważne jest ekonomiczne źródło świadczenia, a nie techniczna droga jego przepływu. Jeśli środki finalnie pochodzą od darczyńcy i są przekazywane w ramach ustalonej umowy darowizny, nie zmienia to ich podatkowego charakteru. W interpretacji podkreślono, że: "Podmiot trzeci na podstawie umowy przekazu dokona zapłaty za swoje zobowiązania wobec członka rodziny, przelewając środki pieniężne na Pana konto. Będą to zatem środki pieniężne należne darczyńcy i niezależnie od tego kto będzie technicznie wykonywać przelew na Pana konto, każdorazowo będzie to stanowić przesunięcie z majątku darczyńcy (członka rodziny) do majątku obdarowanego (Pana)."
To fragment, który zamyka większość potencjalnych sporów interpretacyjnych w podobnych przypadkach. W praktyce oznacza to, że skarbówka patrzy przede wszystkim na rzeczywisty sens ekonomiczny transakcji, a nie na jej techniczną formę.
Skarbówka zamyka temat darowizn w ratach – pełne zwolnienie z podatku i brak obowiązku zgłaszania SD-Z2
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał ostatecznie, że "otrzymana przez Pana darowizna środków pieniężnych będzie podlegać zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn. Spełnione zostaną bowiem – jak wynika z przedstawionego zdarzenia – warunki do zwolnienia."
"Ponadto ze względu na treść art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zachowanie formy aktu notarialnego dla omawianej darowizny będzie wykluczać obowiązek zgłaszania naczelnikowi urzędu skarbowego nabycia środków pieniężnych tytułem darowizny jak i poszczególnych rat darowizny" - dodał organ skarbowy.
Darowizny, testamenty, spadki. Prawidłowe zapisy. Przykładowe wzory
Warunki zwolnienia z podatku od darowizn – co warto wiedzieć?
Cała konstrukcja zwolnienia z podatku od spadków i darowizn opiera się na spełnieniu określonych warunków ustawowych. W interpretacji szczegółowo wskazano, że muszą one występować łącznie, aby możliwe było skorzystanie z preferencji podatkowej. W praktyce chodzi o trzy podstawowe elementy:
- relacja rodzinna między stronami,
- odpowiednie udokumentowanie przepływu środków,
- spełnienie warunków formalnych wynikających z ustawy.
W przypadku omawianej sprawy znaczenie ma również fakt, że środki są przekazywane na rachunek bankowy obdarowanego, co spełnia wymóg transparentności przepływu pieniędzy. Skarbówka zwraca uwagę, że to właśnie przelew bankowy stanowi podstawowy dowód realizacji darowizny. W interpretacji pojawia się również odniesienie do wcześniejszych stanowisk organu, które potwierdzają jednolitą linię interpretacyjną. Oznacza to, że omawiane rozstrzygnięcie nie jest wyjątkiem, ale częścią szerszej praktyki administracyjnej.
Interpretacja indywidualna z dnia 4 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB2-2.4015.55.2026.1.MM
FAQ – Darowizna w ratach a podatek i formularz SD-Z2
Czy darowizna przekazywana w ratach jest zwolniona z podatku?
Tak, jeśli darowizna pochodzi od najbliższego członka rodziny i spełnione są warunki określone w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, że rozłożenie darowizny na raty nie pozbawia prawa do zwolnienia podatkowego.
Czy każdą ratę darowizny trzeba zgłaszać na formularzu SD-Z2?
Nie. Jeżeli umowa darowizny została zawarta w formie aktu notarialnego, obdarowany nie musi zgłaszać ani całej darowizny, ani poszczególnych rat formularzem SD-Z2 do urzędu skarbowego.
Czy akt notarialny zwalnia z obowiązku składania SD-Z2?
Tak. Zgodnie z interpretacją KIS oraz przepisami ustawy, darowizna zawarta w formie aktu notarialnego nie wymaga dodatkowego zgłoszenia do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2.
Czy darowizna od rodzeństwa korzysta ze zwolnienia podatkowego?
Tak. Rodzeństwo należy do kręgu najbliższej rodziny objętej zwolnieniem przewidzianym w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Po spełnieniu pozostałych warunków darowizna może być całkowicie zwolniona z podatku.
Czy przelewy realizowane przez podmiot trzeci wpływają na zwolnienie z podatku?
Nie. Według Krajowej Informacji Skarbowej znaczenie ma źródło środków, a nie techniczny sposób ich przekazania. Jeśli pieniądze pochodzą z majątku darczyńcy, zwolnienie podatkowe może zostać zachowane także wtedy, gdy przelew wykonuje podmiot trzeci.
Czy darowizna musi być przekazana bezpośrednio przez darczyńcę?
Nie zawsze. Fiskus potwierdził, że środki mogą zostać przekazane przez inny podmiot działający na podstawie umowy przekazu, o ile można jednoznacznie wykazać, że pochodzą od darczyńcy.
Kiedy powstaje obowiązek podatkowy przy darowiźnie w ratach?
W przypadku umowy zawartej w formie aktu notarialnego obowiązek podatkowy powstaje w momencie sporządzenia aktu notarialnego. Nie jest on uzależniony od terminów wypłaty poszczególnych rat.
Czy wypłata darowizny w częściach zmienia moment nabycia darowizny?
Nie. Darowizna ma charakter konsensualny, co oznacza, że obdarowany nabywa prawa do całej darowizny już w chwili zawarcia umowy. Późniejsze przekazywanie środków w ratach nie zmienia tego faktu.
Jak udokumentować darowiznę pieniężną od rodziny?
Najbezpieczniejszym sposobem jest przekazanie środków na rachunek bankowy obdarowanego. Przelew bankowy stanowi podstawowy dowód pochodzenia środków i realizacji darowizny.
Jakie warunki trzeba spełnić, aby skorzystać ze zwolnienia z podatku od darowizny?
Co do zasady konieczne jest:
- otrzymanie darowizny od osoby należącej do najbliższej rodziny,
- właściwe udokumentowanie przekazania pieniędzy,
- spełnienie wymogów formalnych określonych w ustawie o podatku od spadków i darowizn.
Czy darowizna rozłożona na wiele lat nadal może być zwolniona z podatku?
Tak. Sam fakt rozłożenia wypłat na raty lub ustalenia harmonogramu przekazywania środków nie wyklucza zwolnienia podatkowego, jeśli spełnione są pozostałe warunki ustawowe.