Nadzwyczajny podatek od paliw. Stawka 60%. Obniżka z 75% [projekt ustawy]

• Niższa stawka podatku od nadmiarowych zysków
• Jak będzie liczona podstawa opodatkowania
• Ministerstwo Finansów: efektywne obciążenie będzie niższe
• Mniejsze wpływy do budżetu
• Nowy podatek od nadzwyczajnych zysków
• Opodatkowanie wyłącznie nadwyżki ponad standardową rentowność
• Marża referencyjna podstawą obliczenia podatku
• Stawka podatku i sposób rozliczania

Projekt: stawka podatku windfall tax od firm paliwowych obniżona do 60 z 75 proc.

Niższa stawka podatku od nadmiarowych zysków

Stawka podatku windfall tax od firm paliwowych ma zostać obniżona do 60 proc. z 75 proc., a wpływy w 2026 r. do 3,8 mld zł z 4,75 mld zł – podano w najnowszej wersji projektu ustawy o nadmiarowych zyskach koncernów paliwowych.

„Proponuje się, aby stawka podatku wynosiła 60 proc. tak określonej podstawy opodatkowania, co proporcjonalnie odzwierciedla skalę nieoczekiwanych korzyści, przy jednoczesnym pozostawieniu podatnikowi możliwości dysponowania istotną częścią przychodu. Proponowany poziom stawki służy zrównoważeniu nieoczekiwanych korzyści marżowych podmiotów rafineryjnych i handlowych, powstałych w wyniku uwarunkowań zewnętrznych” – napisano.

Wcześniejsza propozycja zakładała stawkę na poziomie 75 proc.

Jak będzie liczona podstawa opodatkowania

„Podstawa podatku nie obejmuje całości przychodu przekraczającego historyczny poziom rentowności, lecz wyłącznie nadwyżkę ponad marżę referencyjną, powiększoną o dodatkowe 20 proc. Oznacza to, że podatnik zachowuje w pełni przychody odpowiadające historycznej marży oraz nadwyżkę w wysokości 20 proc. ponad tę marżę – bez żadnego obciążenia podatkowego w ramach projektowanego instrumentu. Opodatkowaniu stawką 60 proc. podlega dopiero przychód generowany ponad tak wyznaczony próg wolny od opodatkowania” – napisano.

Ministerstwo Finansów: efektywne obciążenie będzie niższe

Ministerstwo Finansów, które przygotowało projekt, wskazuje, że efektywna stopa opodatkowania całości przychodu o charakterze nadzwyczajnym, ekonomicznie rozumianego jako każda nadwyżka ponad historyczną normę, będzie istotnie niższa niż nominalne 60 proc.

Mniejsze wpływy do budżetu

MF obniżyło również szacunki wpływów z tytułu tego podatku do 3,8 mld zł w tym roku wobec 4,75 mld zł w pierwotnej wersji projektu.

Według najnowszej wersji projektu podatnicy zapłacą łącznie w tym i przyszłym roku 4 mld zł, wobec 5 mld zł zakładanych wcześniej.

Nowy podatek od nadzwyczajnych zysków

Projekt zawiera propozycję ustanowienia nowej, epizodycznej daniny publicznej – podatku od nadzwyczajnych zysków (tzw. windfall tax) – skierowanej do przedsiębiorców prowadzących działalność w obszarze rynku ropy naftowej, tj. podmiotów będących producentami lub dokonujących obrotu z zagranicą niektórymi paliwami ciekłymi. Mając na uwadze powyższe, podatnikami podatku od nadzwyczajnych zysków będą przedsiębiorcy prowadzący, w okresie od 1 marca 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, samodzielnie lub za pośrednictwem innego podmiotu, działalność w zakresie wytwarzania paliw ciekłych lub importu/nabycia wewnątrzwspólnotowego paliw ciekłych.

Opodatkowanie wyłącznie nadwyżki ponad standardową rentowność

Fundamentem proponowanej regulacji jest założenie, że opodatkowaniu powinna podlegać wyłącznie ta część przychodów, która wykracza ponad poziom odpowiadający standardowym, historycznym warunkom rynkowym. W tym celu przewiduje się ustanowienie mechanizmu porównywania bieżącej dochodowości przedsiębiorstw z historycznie osiąganymi wynikami. I tak, w myśl proponowanych rozwiązań podatek obejmie tylko tę część przychodów, która przekracza poziom referencyjny, stanowiąc tym samym zysk nadzwyczajny, niezwiązany ze wzrostem produktywności po stronie podatnika czy też wcześniejszymi inwestycjami.

Marża referencyjna podstawą obliczenia podatku

Zgodnie z powyższym, podstawę opodatkowania podatkiem od nadzwyczajnych zysków stanowić będzie nadwyżka osiągniętych przez podatnika przychodów ze sprzedaży paliw ciekłych ponad kwotę przychodów z tego tytułu, jaka zostałaby osiągnięta przez tego podatnika przy zastosowaniu jego średniej marży sprzedaży paliw ciekłych z roku 2025, powiększonej o 20%. Tak ustalona wartość będzie stanowić tzw. marżę referencyjną. Proponowana konstrukcja gwarantuje, że wprowadzenie nowej daniny dokona się bez uszczerbku dla zwykłej rentowności przedsiębiorcy ani nie obciąży zysków wynikających ze standardowego rozwoju działalności.

Stawka podatku i sposób rozliczania

System poboru daniny zostanie oparty na mechanizmie samoobliczenia, obejmującym miesięczne zaliczki oraz roczne rozliczenie za sprawą dedykowanej temu deklaracji podatkowej, co zapewnia bieżące zasilanie budżetu bez generowania nadmiernych obciążeń administracyjnych po stronie podatnika, jak i organów podatkowych.