Wzrost podatku CIT dla banków już po dwóch miesiącach 2026 roku wyraźnie odbił się na wynikach finansowych sektora. Dane pokazują spadek zysków nawet o jedną trzecią w skali roku, co może ograniczyć zdolność banków do finansowania gospodarki.
- Wyższy CIT uderza w wyniki banków
- Spadek stóp procentowych pogłębia problem
- Zaufanie klientów rośnie mimo presji fiskalnej
- Nowe przepisy podatkowe i ich konsekwencje
- Banki wśród największych płatników CIT
Wyższy CIT uderza w wyniki banków
Sektor bankowy w pierwszych dwóch miesiącach tego roku zapłacił 40 proc. więcej podatku CIT - poinformował prezes Związek Banków Polskich Tadeusz Białek. Jak dodał, wyższy CIT po styczniu i lutym br. obniżył wynik finansowy banków o 25 proc.
Stawka podatku dochodowego (CIT) płaconego przez banki w 2026 r. wzrosła do 30 proc. wobec. 19 proc. dotychczas. Docelowo CIT dla banków od 2028 r. ma wynieść 23 proc., choć w 2027 r. - zgodnie z przepisami - będzie to 26 proc.
Prezes ZBP Tadeusz Białek w kuluarach Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach poinformował, że zgodnie z danymi za styczeń oraz luty br. banki zapłaciły już 40 proc. więcej podatku CIT. "Już po tych dwóch miesiącach widzimy wyraźny wpływ na wynik finansowy banków, mówimy tu o spadku o 25 proc. W perspektywie całego roku oznacza to spadek zysku sektora o 33 proc. do poziomu ok. 31 mld zł. Mówimy tu w zasadzie o ubytku jednej trzeciej zysków branży, co dodatkowo nakłada się ze spadkiem stóp procentowych" - zauważył Białek.
Spadek stóp procentowych pogłębia problem
Podkreślił, że spadek stóp procentowych oznacza spadek zysków banków o ok. 9,8 mld zł, a podwyższony CIT powoduje spadek zysku o 6,8 mld zł. "W zasadzie nie robimy analiz po dwóch miesiącach, tylko kwartalne, ale tutaj konkretne dane pokazują, że widać wpływ tego wyższego podatku. Do tego dochodzi odroczony w czasie efekt obniżki stóp procentowych. To bezpośrednio wpływa na wynik banków, który jest w dużym stopniu zależny od wyniku odsetkowego" - tłumaczył prezes ZBP.
"W perspektywie dekady podatek CIT kosztował będzie banki ok. 20 mld zł, co oznacza, że w tym czasie potencjał sektora do finansowania gospodarki spadnie o ok. 110-120 mld zł" - dodał Białek. Ocenił również, że choć widać dobre wyniki w zakresie zwiększającej się podaży kredytów, to rosnące obciążenia fiskalne i spadający wynik odsetkowy sektora sprawia, że prawdopodobieństwo, iż nowa podaż zastąpi te ubytki jest znikome.
Zaufanie klientów rośnie mimo presji fiskalnej
Prezes ZBP zwrócił też uwagę, że zaufanie do sektora bankowego - zgodnie z badaniami związku - urosło rok do roku o 12 proc. Jego zdaniem jest to efekt wielu kampanii edukacyjnych i informacyjnych sektora, zwłaszcza w zakresie cyberbezpieczeństwa. "To też efekt działań związanych z edukacją finansową, np. założyliśmy Krajowe Centrum Edukacji Ekonomicznej pod egidą Senatu, więc wiele pozytywnych działań sektora owocuje" - ocenił.
Jak powiedział, z badań wynika też, ż rośnie satysfakcja jednostkowego użytkownika bankowości. "Indywidualny poziom zadowolenia klienta z sektora bankowego jest najwyższy ze wszystkich instytucji finansowych, a jednocześnie Polacy są w najwyższym stopniu zdigitalizowani w Unii Europejskiej jeśli chodzi o korzystanie z usług bankowych, np. aplikacji mobilnych" - zauważył Białek.
Nowe przepisy podatkowe i ich konsekwencje
Na mocy nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych stawka podatku CIT płaconego przez banki została podniesiona z 19 proc. do 23 proc., przy czym w roku 2026 będzie wynosić 30 proc., a w roku 2027 – 26 proc. Nowela wprowadziła także różnicowanie stawki CIT i zwolnienia dla niektórych podmiotów, np. małych podmiotów, banków spółdzielczych oraz banków w procesach naprawczych.
Ustawa - poza podwyżką stawek CIT dla banków - zakłada również obniżkę podatku od niektórych instytucji finansowych, czyli tzw. podatku bankowego. Podatek wynoszący 0,0366 proc. podstawy opodatkowania spadnie do poziomu 0,0329 proc., a od roku 2028 będzie to 0,0293 proc. podstawy opodatkowania. Przepisy w tej sprawie wejdą w życie od 1 stycznia 2027 r.
W trakcie prac nad ustawą Związek Banków Polskich oceniał, że podniesienie stawki podatku tylko dla jednej branży jest niekonstytucyjne i niesprawiedliwe, i może uderzyć zarówno w akcję kredytową, jak i w stabilność sektora. Ministerstwo Finansów zmianę przepisów argumentowało potrzebami budżetowymi związanymi z obronnością i ochroną zdrowia.
Banki wśród największych płatników CIT
Zgodnie z danymi MF banki są jednymi z największych płatników podatku CIT. Jak wynika z danych publikowanych przez resort, Bank Pekao za 2024 r. zapłacił ponad 1,9 mld zł podatku CIT, Santander Bank Polska opłacił ponad 1,5 mld zł, ING Bank Śląski - ponad 828,4 mln zł, mBank - ponad 736,7 mln zł, Alior Bank - ponad 557 mln zł, Bank Millennium - ponad 339,3 mln zł, a Deutsche Bank Polska - ok. 288 mln zł. W przypadku PKO Bank Polski, resort finansów opublikował jedynie informację o podatku opłaconym przez grupę kapitałową, sam bank - jak wynika z jego sprawozdania finansowego za ubiegły rok - zapłacił 2,5 mld zł CIT.
W 2026 roku budżet na podwyżce CIT dla banków ma uzyskać 6,6 mld zł, a w ciągu 10 lat 14,8 mld zł.