Profesor Witold Modzelewski wskazuje sześć najważniejszych poprawek Krajowego Systemu e-Faktur, które trzeba jak najszybciej uchwalić. Zdaniem Profesora zmiany te powinny być wprowadzone w ustawie o VAT od 1 lipca 2026 r. z możliwością ich zastosowania wstecznego od 1 lutego 2026 r.
- Trzeba pilnie poprawić przynajmniej najważniejsze wady KSeF
- Anulowanie faktury
- Uchylenie obowiązku wystawiania faktur w KSeF przez podatników, którzy nie muszą mieć NIP
- Dobrowolne otrzymanie faktury przy użyciu KSeF
- Wystawca faktury w KSeF musi mieć prawo pominąć w niej dane objęte tajemnicą handlową lub innym zakazem
- Każda postać faktury jest legalna
- Prawo wyboru innej postaci faktury
Trzeba pilnie poprawić przynajmniej najważniejsze wady KSeF
Po pierwszym „pełnym” miesiącu prób obowiązkowego wdrożenia wystawiania faktur ustrukturyzowanych, który dla twórców tego systemu jest porażką, która jednocześnie jest sukcesem podatników, mamy już listę najważniejszych zmian, które tu trzeba pilnie wprowadzić. Najprostszym i powszechnie postulowanym rozwiązaniem ”problemu KSeF” byłaby formalna jego zmiana z wersji obowiązkowej na dobrowolną i to nie tylko w tym roku, ale również do końca obecnego dziesięciolecia. Byłoby to nawet zgodne z oficjalną narracją w myśl której KSeF jest faktycznie dobrowolny (choć formalnie nie jest).
Nie chcąc przyznać się do porażki (powszechny bojkot wykonywania prawnych obowiązków, nawet niezbyt mądrych, jest obiektywnie dla władzy klęską), lepiej się wycofać z błędów. Ale nawet w przypadku dobrowolności (faktycznej lub formalnej) trzeba pilnie poprawić przynajmniej najważniejsze wady tych rozwiązań, a zwłaszcza uchylić regulacje wyjątkowo nieprzemyślane. Lista wad wśród podatników jest powszechnie znana, więc ją tylko przypomnę.
Anulowanie faktury
Po pierwsze musi być formalna i techniczna możliwość prawnego i definitywnego anulowania w KSeF faktury wystawionej pod wpływem niezawinionego błędu, co jednoznacznie wynika z prawa UE i judykatury TSUE. Jeżeli ktoś pomylił się (nie fałszował!) i wysłał do KSeF (czyli wystawił) jakąś bzdurę z kwotą VAT, to musi istnieć tryb „zniebylenia” tego dokumentu bez zapłaty podatku – faktury w rozumieniu art. 108 ust. 1 ustawy o VAT mogą być formalnie anulowane bez zapłaty podatku jeżeli nie były związane z oszustwem.
Nie ma takiego trybu a proponowane przez oficjalnych (choć anonimowych) autorów pomysły w postaci wystawienia wewnętrznej faktury korygującej do KSeF są prawnie bezskuteczne.
Uchylenie obowiązku wystawiania faktur w KSeF przez podatników, którzy nie muszą mieć NIP
Po drugie trzeba bezterminowo uchylić obowiązek wystawiania tych faktur przez wszystkich podatników, którzy nie muszą mieć NIP, czyli wszystkich niezarejestrowanych dla potrzeb VAT podatników, zwolnionych przedmiotowo lub podmiotowo z tego podatku.
Władza nigdy nie zmusi do wystawienia faktury w KSeF tych podatników, którzy nie mają i nie chcą mieć NIP, nawet w przypadku gdy muszą mieć ten numer. Są tu już „równi i równiejsi”, bo usługi finansowe, w tym zwłaszcza bankowe zwolnione od VAT są również formalnie z wyłączeniem KSeF, a samozatrudnieni lekarze i pielęgniarki muszą na żądanie (tylko na żądanie) wystawiać faktury ustrukturyzowane (absurd).
Dobrowolne otrzymanie faktury przy użyciu KSeF
Po trzecie otrzymanie faktury przy użyciu KSeF musi być od początku do końca dobrowolne: jeżeli nabywca formalnie zgodzi się na ten sposób odbierania (nie „doręczania” to coś innego) faktur, to będzie ono wywoływać skutki prawne (zmiana art. 106na ustawy o VAT). Zasada być musi, gdy nabywca ma ostateczny głos co do tego, w jakiej postaci będzie miał otrzymać fakturę: czy w postaci papierowej czy elektronicznej.
Wystawca faktury w KSeF musi mieć prawo pominąć w niej dane objęte tajemnicą handlową lub innym zakazem
Po czwarte wystawca faktury ustrukturyzowanej musi mieć prawo POMINĄĆ W NIEJ DANE, które są objęte tajemnicą handlową lub innym zakazem ujawienia. W przypadku faktur dokumentujących czynności na rzecz podmiotów zagranicznych należy również uwzględnić obowiązujące w tym zakresie zakazy w państwie nabywcy.
Każda postać faktury jest legalna
Po piąte trzeba po prostu uchylić art. 106nda ustawy o VAT, bo jest to pułapka i absurd (tzw. offline24). Trzeba potwierdzić zasadę odwrotną: każda postać faktury jest legalna a jeżeli podatnik wybierze postać papierową lub elektroniczną, to musi w ciągu np. 30 dni przesłać do KSeF informację o jej wystawieniu, zawierającą podstawową informację na ten temat.
Prawo wyboru innej postaci faktury
Po szóste każdy nabywca zagrożony narzucaniem mu otrzymywania faktur przy pomocy KSeF – jeżeli tego nie chce lub nie ma możliwości ich odbierania – musi mieć prawo wyboru innej postaci. Tak zresztą robi wielu nabywców, którzy przekazują dostawcy informację, że proszą o niewystawianie faktury przez KSeF, bo ich nie będą w ten sposób odbierać.
Proponuję aby te zmiany były wprowadzone od dnia 1 lipca 2026 r. z możliwością ich zastosowania wstecznego od 1 lutego 2026 r. Trzeba umieć wyjść z tej porażki. Najlepiej z marszu.
Prof. dr hab. Witold Modzelewski, Instytut Studiów Podatkowych