Darowizna na konto dewelopera bez utraty ulgi? Sądy po stronie podatników, RPO apeluje do ministra

Adam Kuchta
rozwiń więcej
Podatek od darowizny / Darowizna na konto dewelopera bez utraty ulgi? Sądy po stronie podatników, RPO apeluje do ministra / Shutterstock

Sądy administracyjne uznają, że przekazanie darowizny bezpośrednio na rachunek wierzyciela obdarowanego – np. dewelopera – nie powinno pozbawiać prawa do zwolnienia podatkowego dla najbliższej rodziny. Rzecznik Praw Obywatelskich krytykuje praktykę fiskusa i apeluje o zmianę podejścia, wskazując, że obecna interpretacja prowadzi do nierównego traktowania podatników.

Sądy: przelew na konto wierzyciela nie wyklucza zwolnienia podatkowego

Sądy administracyjne przyjęły korzystną dla podatników interpretację, która dopuszcza skorzystanie ze zwolnienia podatkowego dla osoby najbliższej przy przekazaniu środków bezpośrednio na rachunek bankowy osoby trzeciej - wierzyciela obdarowanego. Według sądów, wymóg udokumentowania darowizny należy traktować jedynie jako natury technicznej. Gdy zatem wpłata wpłynie na rachunek np. dewelopera, jako zapłata za inwestycję mieszkaniową, warunek udokumentowania należy uznać za spełniony.

Autopromocja

W ocenie sądów cel, jakim jest zapewnienie szczelności systemu podatkowego, zostanie osiągnięty także, gdy mamy do czynienia z udokumentowaniem darowizny dowodem jej przekazania na rachunek bankowy innego – niż obdarowany – podmiotu, ale na jego rzecz. W takiej sytuacji nie wystąpi pole do nadużyć, a zostanie zapewniona pełna realizacja normy celu społecznego.

Uchwała NSA o darowiznach gotówkowych nie powinna być stosowana do takich spraw

Takie stanowisko powinno było pozostać aktualne także po wydaniu 20 marca 2023 r. przez NSA uchwały podjętej na wniosek RPO, dotyczącej problematyki tzw. darowizn gotówkowych. Chodzi o wpłatę przez obdarowanego na własną rzecz środków pieniężnych otrzymanych od darczyńcy w gotówce. NSA uznał, że sformułowanie „udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym” należy rozumieć tak, że warunkiem wystarczającym do skorzystania ze zwolnienia podatkowego jest udokumentowanie przekazania środków przez darczyńcę na rzecz obdarowanego.

Sentencję uchwały NSA organy podatkowe zaczęły jednak traktować jako uniwersalną i mającą zastosowanie także do innych spraw niż dotyczących darowizn gotówkowych, gdy darczyńca przekazuje środki będące przedmiotem umowy darowizny na konto wierzyciela obdarowanego. „Nie sposób zgodzić się z taką praktyką” - podkreśla RPO.

Należy zaś podzielić pogląd sądów administracyjnych, że uchwała NSA nie może być stosowana, gdy są wątpliwości co do wykładni art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d., odnoszące się do darowizn dokonywanych poprzez wpłatę środków pieniężnych przez darczyńcę przelewem z jego rachunku bankowego na rachunek bankowy osoby trzeciej w wykonaniu zobowiązania obdarowanego.

Kluczowe jest udokumentowanie pochodzenia środków

Kluczowe znaczenie ma udokumentowanie, że obdarowany faktycznie uzyskał możliwość dysponowania środkami pochodzącymi od konkretnej osoby i z określonego źródła. Wymóg ten jest spełniony także, gdy darczyńca – działając w imieniu i na rzecz obdarowanego – przekazuje środki na rachunek jego wierzyciela. Wpłata i na rachunek podatnika, i jego wierzyciela, w równym stopniu umożliwia weryfikację, czy i w jakim ewentualnie zakresie środki przekazano z naruszeniem interesu Skarbu Państwa.

Nie do zaakceptowania jest zatem profiskalne stanowisko organów podatkowych, które prowadzi do zwężającej interpretacji art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d, pozbawiając podatników możliwości skutecznego skorzystania ze zwolnienia dla osób najbliższych. Dla podatników nie jest zrozumiałe, dlaczego w podobnych stanach faktycznych część obywateli może skorzystać ze zwolnienia, a pozostali nie. Rodzi to wątpliwości co do jednolitości stosowania przepisów oraz przejrzystości systemu podatkowego.

RPO apeluje o zmianę praktyki fiskusa

Zwolnienie to ma charakter prorodzinny i jest realizacją art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, który nakłada na państwo obowiązek uwzględniania dobra rodziny w polityce społecznej i gospodarczej.

„Pragnę zaapelować o to, aby w procesie wykładni analizowanej regulacji poszukiwać rozwiązań, które uwzględniają interes obywatela i ułatwią dokonywanie transferu majątku między członkami najbliższej rodziny, przy jednoczesnym zachowaniu transparentności transakcji” – pisze Marcin Wiącek.

Dlatego prosi ministra o rozważenie zmiany praktyki oraz o wskazanie możliwych działań dla zapewnienia jednoznacznego i przewidywalnego stosowania przepisów na korzyść podatników.

V.511.593.2025

Księgowość
Darowizna na konto dewelopera bez utraty ulgi? Sądy po stronie podatników, RPO apeluje do ministra
21 lip 2026

Sądy administracyjne uznają, że przekazanie darowizny bezpośrednio na rachunek wierzyciela obdarowanego – np. dewelopera – nie powinno pozbawiać prawa do zwolnienia podatkowego dla najbliższej rodziny. Rzecznik Praw Obywatelskich krytykuje praktykę fiskusa i apeluje o zmianę podejścia, wskazując, że obecna interpretacja prowadzi do nierównego traktowania podatników.

KSeF: Wynajmujesz lokal firmie? Możesz być podatnikiem, nawet jeśli nie masz działalności gospodarczej
21 lip 2026

KSeF obejmie także część osób, które nie mają firmy i korzystają ze zwolnienia z VAT. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że kobieta wynajmująca magazyn przedsiębiorcy musi wystawiać faktury ustrukturyzowane, mimo że nie prowadzi działalności gospodarczej, nie jest czynnym podatnikiem VAT, a przychody z najmu rozlicza ryczałtem. O obowiązku zdecydował charakter najmu, a nie formalny wpis do CEIDG.

Skarbówka 2.0. W 2027 roku algorytmy AI prześwietlą każdy przelew i fakturę z obowiązkowego KSeF w czasie rzeczywistym
21 lip 2026

Rok 2027 przejdzie do historii jako ten, w którym fiskus poszerzy cyfrowy wgląd w rozliczenia. Dzięki unijnym dyrektywom, rozwijanym systemom informatycznym KAS i obowiązkowemu KSeF kontrola skarbowa przestanie być wyrywkowa. To algorytmy sztucznej inteligencji zadecydują, kto zostanie sprawdzony, analizując miliony transakcji bankowych, faktur i portfeli kryptowalutowych w czasie rzeczywistym.

Zadłużenie państwa rośnie. Najnowsze dane Ministerstwa Finansów
21 lip 2026

Zadłużenie Skarbu Państwa na koniec czerwca 2026 roku wzrosło do około 2,19 bln zł. To o 53,7 mld zł więcej niż miesiąc wcześniej. Najnowsze szacunkowe dane opublikowane przez Ministerstwo Finansów pokazują, że tempo wzrostu zadłużenia pozostaje wysokie, a jedna piąta długu przypada na zobowiązania w walutach obcych.

Będzie (r)ewolucja w KSeF: z narzędzia fiskalnego w platformę wymiany danych komercyjnych. Nowa struktura logiczna najwcześniej w 2027 r.
20 lip 2026

Polscy podatnicy mają za sobą pierwsze miesiące pełnego, obligatoryjnego fakturowania w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF). Ponad 2 miliony podatników przesłało już do rządowej bazy 340 milionów dokumentów. Analizy z systemu SmartKSeF ujawniają jednak, że wystawcy mają problem z wystawieniem dokumentów, szczególnie faktur korygujących, których prawie 20 proc. zawiera błędy strukturalne lub logiczne. Exorigo-Upos, powołując się na najnowsze dane i wnioski z rozmów z Ministerstwem Finansów i Gospodarki, stwierdza, że czas na kolejny etap ewolucji. Sam fakt, że system działa nie wystarcza, kluczowe są jego przepustowość, wydajność i elastyczność w reagowaniu na nieplanowane sytuacje oraz automatyzacja obiegu dokumentów.

Ministerstwo Finansów zapowiada zmiany w KSeF. Docelowo obejmie akceptację i księgowanie faktur oraz rozliczanie płatności
20 lip 2026

Po pół roku funkcjonowania KSeF można wyciągnąć pierwsze praktyczne wnioski z wdrożenia systemu. Na początku najwięcej trudności przedsiębiorcom sprawiały: logowanie, uwierzytelnienie i nadawanie uprawnień. Z czasem jednak fakturowanie w nowym modelu zaczęło działać stabilniej, a firmy nadal dostosowują wewnętrzny obieg faktur do nowych zasad. Ministerstwo Finansów zapowiada kolejne zmiany w KSeF, także w obszarach, w których problemy ujawniły się dopiero po uruchomieniu systemu. Dla przedsiębiorców oznacza to, że po etapie wdrożenia zaczyna się czas porządkowania zasad i dopracowywania rozwiązań, które mają ułatwić codzienną pracę z fakturami ustrukturyzowanymi.

Nowy obowiązek przy zakupie domu na wsi. Kupujący złożą oświadczenie o kurach, hałasie i zapachach
20 lip 2026

Kupujący dom lub działkę poza miastem będą musieli liczyć się z nowym obowiązkiem. Przy zakupie nieruchomości pojawi się oświadczenie dotyczące świadomości możliwych uciążliwości związanych z działalnością rolniczą. Chodzi m.in. o hałas, zapachy czy odgłosy zwierząt gospodarskich. Zmiany mają ograniczyć konflikty między rolnikami a nowymi mieszkańcami terenów wiejskich.

Pranie pieniędzy coraz częściej wykrywane. GIIF pokazuje skalę zagrożeń i skuteczniejszą walkę z fraudami
20 lip 2026

Najnowsze sprawozdanie Generalnego Inspektora Informacji Finansowej pokazuje wyraźny wzrost liczby zgłaszanych podejrzanych transakcji, większą skalę blokowania środków oraz nowe metody działania przestępców. Choć statystyki mogą wyglądać alarmująco, eksperci wskazują, że rosnąca liczba wykrytych przypadków jest także dowodem na skuteczniejsze mechanizmy ochrony finansowej.

Podatek cyfrowy coraz bliżej. Rząd rusza z konsultacjami. USA też zapłacą nową daninę
20 lip 2026

W lipcu rozpoczną się konsultacje i uzgodnienia rządowe projektu ustawy o tzw. podatku cyfrowym. Wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski zapowiada, że nowe przepisy obejmą największe firmy działające w Polsce, w tym również koncerny ze Stanów Zjednoczonych. Budżet państwa może zyskać nawet kilka miliardów złotych rocznie.

E-TOLL 2026: auta do 3,5 t z przyczepą bez opłat. Jak odzyskać pieniądze z konta [nowe przepisy]
20 lip 2026

Prezydent podpisał 17 lipca 2026 r. nowelizację ustawy o drogach publicznych. Pojazdy samochodowe o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t, inne niż autobusy, nie będą już podlegały opłacie w systemie e-TOLL tylko dlatego, że wraz z przyczepą lub naczepą przekraczają 3,5 t. Firmy i kierowcy, którzy mają niewykorzystane środki w trybie przedpłaty, będą mogli odzyskać pieniądze, ale jest warunek.

pokaż więcej
Proszę czekać...