Komentując jedną z najnowszych interpretacji indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, prof. dr hab. Witold Modzelewski przypomina, że w aktualnym stanie prawnym są trzy postacie faktury (papierowa, elektroniczna i ustrukturyzowana). Każda z nich jest ważna i zgodna z prawem: nawet w przypadku, gdy jest obowiązek nadania jej postaci ustrukturyzowanej, nie ma zakazu wystawienia też z tego tytułu jej w postaci papierowej lub elektronicznej. Jeżeli każda z tych postaci faktury podaje dane zgodne z rzeczywistością, to nie ma do nich zastosowania art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Czyli nie jest prawdą - jak twierdzi Dyrektor KIS - że każda z tych postaci może powodować obowiązek zapłaty podatku wynikający z ww. przepisu.
- Szokująca interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej
- Ustawodawca pozwala na podwójne fakturowanie
- Trzy ważne i legalne postacie faktury
- Już nie ma przepisów zakazujących odliczenia VAT, gdy wystawiono więcej niż jeden oryginał faktury
Szokująca interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej
Jednak poglądy prawne władzy dotyczące podatku od towarów i usług mogą być szokujące, zwłaszcza gdy pojawiają się przy okazji działalności… interpretacyjnej. Jeżeli nawet tylko część z nich byłoby zastosowane praktycznie, to wszyscy (lub prawie wszyscy) podatnicy VAT czynni byliby w stanie niespłacalnych obiektywnie zaległości podatkowych oraz byliby podejrzani o masowe przestępstwa skarbowe. O jaki najnowszy pogląd tu idzie? Już cytuję „obowiązek zapłaty podatku wynikający z ww. przepisu (art. 108 ust. 1 ustawy o VAT) (…) może wystąpić również, jeżeli podatnik wystawi kilka faktur dokumentujących tę samą czynność” – interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 23 czerwca 2026 r. (0114-KDIP1-3.4012.298.2026.1.KP). Przecierając oczy nie mogę uwierzyć: z jakiego przepisu można wywieść ten pogląd?
Ustawodawca pozwala na podwójne fakturowanie
Przecież ustawodawca wręcz nakazuje podwójne fakturowanie np. na podstawie art. 106nf i 106nh ustawy o VAT oraz dozwala (wręcz zaleca) na podstawie art. 106nda tej ustawy. Czy to powoduje, że trzeba płacić podwójny VAT, a w przypadku, gdy należy jeszcze udostępnić (obowiązkowo!) faktury ustrukturyzowane podmiotom wymienionym w art. 106gb ust. 4 tej ustawy - potrójny. Przypomnę o co tu idzie – na podstawie tych przepisów wystawia się z tytułu danej czynności:
1) fakturę elektroniczną przekazywaną bezpośrednio do kontrahenta i na tej podstawie płaci się VAT (pierwsza faktura),
2) fakturę ustrukturyzowaną (druga faktura), bo trzeba ją „wysłać do KSeF” (są terminy ustawowe!),
3) fakturę papierową lub elektroniczną, która jest postacią „udostępnienia” faktury podmiotom wymienionym w art. 106gb ust. 4 tej ustawy.
To są aż trzy faktury w sensie materialnym i prawnym, czyli obiektywnie wystawia się kilka faktur (obowiązkowo) z tytułu danej czynności. Jeśli na ich podstawie trzeba trzykrotnie zapłacić VAT, te przepisy są rażąco sprzeczne z prawem UE. Przecież każdą z tych postaci faktury wystawił podatnik z tytułu czynności opodatkowanej i w dodatku w wykonaniu obowiązku ustawowego. A art. 108 ust. 1 adresowany jest tylko do podmiotów nie będących podatnikami; podatnikami stajemy się ex lege z tytułu wykonania czynności podlegającej opodatkowaniu.
To nie koniec: na podstawie art. 106gb ust. 5 i 5a tej ustawy nie tylko podatnik, ale również kontrahent może „użyć faktury poza KSeF” w postaci innej niż ustrukturyzowana. I tych przypadków może być dowolna ilość: dana czynność może być udokumentowana jedną fakturą ustrukturyzowaną i np. 10 fakturami papierowymi poza KSeF.
Trzy ważne i legalne postacie faktury
W sensie prawnym są trzy postacie faktury (papierowa, elektroniczna i ustrukturyzowana). Każda z nich jest ważna i zgodna z prawem: nawet w przypadku, gdy jest obowiązek nadania jej postaci ustrukturyzowanej, nie ma zakazu wystawienia też z tego tytułu jej w postaci papierowej lub elektronicznej. Robimy tak na co dzień: jedną fakturę wysyła się do KSeF, drugi dokument też pod nazwą faktura wysyła się do kontrahenta. Jeśli ktoś twierdzi, że jest to jakaś „wizualizacja”, która nie jest „fakturą” - nie czytał ustawy.
Już nie ma przepisów zakazujących odliczenia VAT, gdy wystawiono więcej niż jeden oryginał faktury
Przypomnę również, że swego czasu uchylono przepisy wprowadzające zakaz odliczania podatku naliczanego w przypadku, gdy wystawiono więcej niż jeden oryginał faktury, bo były sprzeczne z prawem UE (słusznie). Bo kiedyś było inaczej: był jeden oryginał, z którego można było odliczyć VAT, oraz dowolna ilość kopii. Teraz może być dowolna ilość oryginałów faktury, które w dodatku mogą mieć aż trzy postacie. Każda z tych postaci jest odrębnym egzemplarzem faktury i siłą rzeczy może mieć odrębny numer i datę wystawienia – numeracja faktury należy do podatnika. Jeśli chcemy, aby faktura miała tylko jedną postać, a inne jej postacie miałyby być nielegalne, to trzeba zmienić przepisy ustawy a przede wszystkim napisać w art. 2 pkt. 31 i 32 ustawy o VAT, że faktura ma postać: papierową ALBO elektroniczną ALBO ustrukturyzowaną. Byłoby to jednak rażąco sprzeczne z prawem UE.
Reasumując: każda z trzech ustawowych postaci faktury jest legalna: jeżeli podaje dane zgodne z rzeczywistością, to nie ma do nich zastosowania art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.
Na koniec refleksja ogólna: po co to zamieszanie?
Prof. dr hab. Witold Modzelewski