Nowy pomysł MF: KSeF sam przygotuje deklarację VAT. Eksperci są sceptyczni - problem tkwi w kontekście biznesowym i mertorycznej weryfikacji transakcji

• JPK VAT jak Twój e-PIT - automatycznie generowany
• Dlaczego automat nie wystarczy?
• Czego automat nie wie, tam rola księgowej jest niezbędna

JPK VAT jak Twój e-PIT - automatycznie generowany

– Zapowiedź, według której Ministerstwo Finansów chce w przyszłości wykorzystać Krajowy System e-Faktur do automatycznego przygotowywania deklaracji VAT i pliku JPK_V7 - na wzór funkcjonującej już usługi „Twój e-PIT” - z perspektywy przedsiębiorcy brzmi jak długo wyczekiwana rewolucja. KSeF, gromadząc w jednym miejscu wszystkie faktury ustrukturyzowane wystawiane w obrocie gospodarczym, faktycznie stworzył fundament danych, na którym taka automatyzacja jest technicznie możliwa. Jako ekspertka podatkowa rozumiem ten entuzjazm i podzielam przekonanie, że docelowo może on realnie odciążyć biura rachunkowe i mikroprzedsiębiorców z części czysto mechanicznej pracy – mówi Zuzanna Niełacna, ekspertka księgowa z fillup k24.

Dlaczego automat nie wystarczy?

– Problem polega na tym, że schema XML obowiązująca w KSeF, czyli struktura FA(3), w wielu przypadkach nie wymaga podania tych właśnie oznaczeń jako pól obligatoryjnych. Faktura może zostać poprawnie wystawiona, przejść pełną walidację systemową Ministerstwa Finansów i trafić do obrotu prawnego będąc semantycznie i prawnie bezbłędna, a jednocześnie nie zawierać żadnej informacji o tym, że dotyczy np. transakcji z podmiotem powiązanym albo towaru objętego obowiązkiem oznaczenia GTU. Z perspektywy KSeF taka faktura jest w pełni poprawna merytorycznie. Z perspektywy JPK_V7 jest niekompletna, bo system, który miałby automatycznie generować deklarację, nie ma skąd wziąć danych, których faktura po prostu nie zawiera – wskazuje Zuzanna Niełacna.

Wszystko sprowadza się do faktu, że KSeF i JPK_V7 to dwa zupełnie odrębne systemy raportowania, których automatyczne połączenie bez merytorycznej weryfikacji jest niemożliwe. Brak błędu na etapie wystawienia faktury w KSeF nie jest równoznaczny z brakiem błędu na etapie raportowania w JPK_V7.

– To dwa różne reżimy walidacji, służące dwóm różnym celom i mechaniczne przeniesienie danych z jednego do drugiego bez interwencji osoby znającej kontekst transakcji będzie systemowo generować deklaracje obarczone ryzykiem błędu, nawet jeśli każda pojedyncza faktura była technicznie nieskazitelna – podsumowuje ekspertka księgowa z fillup k24.

Czego automat nie wie, tam rola księgowej jest niezbędna

Automatyzacja, nawet najbardziej dopracowana, nie zna kontekstu biznesowego transakcji. Nie wie, że dostawca i odbiorca są podmiotami powiązanymi, jeśli nikt tego nie zaznaczył. Nie wie, że dana usługa powinna być oznaczona jako objęta mechanizmem podzielonej płatności, jeśli kontrahent tego pola nie wypełnił. Nie oceni też, czy faktura odzwierciedla rzeczywisty przebieg zdarzenia gospodarczego, czy wymaga korekty, czy nie kryje się za nią ryzyko związane np. z odliczeniem VAT od wydatków o ograniczonym prawie do odliczenia, czego przykładem są koszty związane z pojazdami.

– To właśnie wykwalifikowana księgowość – znająca specyfikę działalności klienta, historię jego transakcji i powiązań jest w stanie uzupełnić te „dziury” w danych, zanim trafią one do organu skarbowego. Automatyzacja KSeF w zakresie JPK może i powinna przejąć część pracy ewidencyjnej, ale nie eliminuje czynnika ludzkiego w zakresie oceny i kwalifikacji podatkowej. Wręcz odwrotnie, w mojej ocenie rola księgowej będzie ewoluować od „wprowadzania danych” w stronę weryfikacji i nadzoru merytorycznego nad tym, co system wygenerował – dodaje Zuzanna Niełacna, ekspertka księgowa fillup k24.

Ostateczna poprawność rozliczeń z fiskusem nadal będzie wymagała symbiozy zaawansowanych systemów i wiedzy specjalistów.