OKI zmienią zasady oszczędzania. Do 100 tys. zł bez podatku, potem nowa danina

Oto fragment z uzasadnienia do projektu ustawy o OKI: stawka podatku i zwolnienia podatkowe

W ustawie została określona stawka podatku od wartości aktywów. Stawka podatku będzie wynosić 19 % wartości stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego obowiązującej 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy, niemniej jednak niż 0,1 %. Z uwagi na to, że stawka podatku przyjmuje wartość wynikową, a jedna jej składowa jest o zmiennej w czasie wartości (stopa referencyjna NBP), stawka podatkowa może co roku mieć inną wartość (ust. 1). W celu zapewnienia pewności prawa nałożony został na ministra właściwego do spraw finansów publicznych obowiązek ogłaszania, w drodze obwieszczenia, w terminie do 30 listopada roku poprzedzającego rok podatkowy, wysokości obowiązującej w danym roku podatkowym stawki podatku od wartości aktywów (ust. 2).

Wartość określonych aktywów OKI znajdujących się na wszystkich OKI, posiadanych przez podatnika, mających charakter oszczędnościowy, będzie zwolniona od podatku od wartości aktywów w roku podatkowym do wysokości 25 000 zł (ust. 1 pkt 1). Będą to następujące aktywa OKI:

1. środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych w banku krajowym, które są denominowane w złotych; tak więc wartość środków w walucie obcej, choć w ten sposób mogą być gromadzone w ramach OKI, to jednak nie korzysta ze zwolnienia od podatku od wartości aktywów;
2. obligacje będące skarbowymi papierami oszczędnościowymi, o których mowa w art. 101 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, oraz środki pieniężne oraz należności, które są zapisane na rachunku pieniężnym służącym do obsługi rachunków papierów wartościowych, na których są gromadzone te obligacje;
3. tytuły uczestnictwa w detalicznych produktach zbiorowego inwestowania w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1286/2014 z dnia 26 listopada 2014 r. w sprawie dokumentów zawierających kluczowe informacje, dotyczących detalicznych produktów zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych (PRIIP) (Dz. Urz. UE L 352 z 09.12.2014, str. 1, z późn. zm.) charakteryzujące się ogólnym wskaźnikiem ryzyka na poziomie 1 w rozumieniu rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/653 z dnia 8 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1286/2014 w sprawie dokumentów zawierających kluczowe informacje, dotyczących detalicznych produktów zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych (PRIIP) przez ustanowienie regulacyjnych standardów technicznych w zakresie prezentacji, treści, przeglądu i zmiany dokumentów zawierających kluczowe informacje oraz warunków spełnienia wymogu przekazania takich dokumentów (Dz. Urz. UE L 100 z 12.04.2017, str. 1, z późn. zm.), jeżeli prowadzona polityka inwestycyjna produktu zbiorowego inwestowania przewiduje, że co najmniej 70 % portfela stanowią kwalifikowane aktywa;
4. bony skarbowe, których wartość nominalna jest denominowana w złotych.

Z kolei wartość określonych aktywów OKI znajdujących się na wszystkich OKI, posiadanych przez podatnika, mających charakter inwestycyjny, będzie zwolniona od podatku od wartości aktywów w roku podatkowym do wysokości 100 000 zł (ust. 1 pkt 2). Będą to następujące aktywa OKI:

1. jednostki uczestnictwa ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego, jeżeli regulamin lokowania środków ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego przewiduje, że co najmniej 70 % aktywów stanowią kwalifikowane aktywa;
2. jednostki uczestnictwa funduszu inwestycyjnego lub certyfikaty inwestycyjne publicznego funduszu inwestycyjnego zamkniętego, o którym mowa w art. 2 pkt 39 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (jedyna możliwa w Polsce forma ETF) – z wyjątkiem tytułów uczestnictwa lub certyfikatów, które stanowią aktywa o charakterze oszczędnościowym i w związku z tym podlegają limitowi zwolnienia do 25 000 zł – jeżeli statut tych funduszy w zakresie polityki inwestycyjnej przewiduje, że co najmniej 70 % aktywów stanowią kwalifikowane aktywa;
3. tytuły uczestnictwa funduszu zagranicznego w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (działających w Polsce oddziałów funduszy zagranicznych) – z wyjątkiem tytułów uczestnictwa, które stanowią aktywa o charakterze oszczędnościowym i w związku z tym podlegają limitowi zwolnienia do 25 000 zł – jeżeli polityka inwestycyjna określona dla tego funduszu przewiduje, że co najmniej 70 % aktywów stanowią kwalifikowane aktywa;
4. jednostki rozrachunkowe dobrowolnego funduszu emerytalnego, jeżeli statut tego funduszu w zakresie polityki inwestycyjnej przewiduje, że co najmniej 70 % aktywów stanowią kwalifikowane aktywa;
5. obligacje – z wyjątkiem obligacji strukturyzowanych oraz obligacji oszczędnościowych – których wartość nominalna, wskazana w prospekcie lub innym dokumencie ofertowym, jest denominowana w złotych, oraz środki pieniężne i należności, denominowane w złotych, które są zapisane na rachunku pieniężnym służącym do obsługi rachunków papierów wartościowych, na których znajdują się takie obligacje;
6. listy zastawne, których wartość nominalna, wskazana w prospekcie lub innym dokumencie ofertowym, jest denominowana w złotych, oraz środki pieniężne i należności, denominowane w złotych, które są zapisane na rachunku pieniężnym służącym do obsługi rachunków papierów wartościowych, na których znajdują się takie listy zastawne;
7. akcje, prawa do akcji i prawa poboru wyemitowane przez spółki, których kapitał zakładowy jest denominowany w złotych, oraz środki pieniężne i należności, denominowane w złotych, które są zapisane na rachunku pieniężnym służącym do obsługi rachunków papierów wartościowych, na których znajdują się takie akcje, prawa do akcji i prawa poboru.

Przez użyte wyżej wyrażenie „kwalifikowane aktywa” rozumie się katalog aktywów OKI (ust. 4), na który składają się tylko:

• obligacje – z wyjątkiem obligacji strukturyzowanych – których wartość nominalna, wskazana w prospekcie lub innym dokumencie ofertowym, jest wyrażona w złotych i które są przedmiotem obrotu na rynku regulowanym lub w ramach alternatywnego systemu obrotu, lub są papierami wartościowymi będącymi przedmiotem wniosku o dopuszczenie do obrotu na rynku regulowanym lub wniosku o wprowadzenie do alternatywnego systemu obrotu,
• listy zastawne, których wartość nominalna, wskazana w prospekcie lub innym dokumencie ofertowym, jest wyrażona w złotych i które są przedmiotem obrotu na rynku regulowanym lub w ramach alternatywnego systemu obrotu lub które są przedmiotem wniosku o dopuszczenie do obrotu na rynku regulowanym lub wniosku o wprowadzenie do alternatywnego systemu obrotu,
• bony skarbowe, których wartość nominalna jest denominowana w złotych,
• akcje, prawa do akcji i prawa poboru wyemitowane przez spółki, których kapitał zakładowy jest wyrażony w złotych, które są przedmiotem obrotu na rynku regulowanym lub w ramach alternatywnego systemu obrotu lub które są przedmiotem wniosku o dopuszczenie do obrotu na rynku regulowanym lub wniosku o wprowadzenie do alternatywnego systemu obrotu,
• środki pieniężne na rachunku pieniężnym wyrażone w złotych,
• należności na rachunku pieniężnym wyrażone w złotych.

Istotne jest, że w roku podatkowym suma łącznych średnich wartości aktywów OKI zwolnionych zarówno w OKI o charakterze oszczędnościowym, jak i w OKI o charakterze inwestycyjnym nie może przekroczyć kwoty 100 000 zł. W przypadku przekroczenia tej kwoty w pierwszej kolejności zwolnienie będzie stosować się do aktywów OKI o charakterze oszczędnościowym do wysokości 25 000 zł, a w pozostałej części do aktywów OKI o charakterze inwestycyjnym (ust. 2).

Jeżeli w roku podatkowym w jednej instytucji finansowej na jednym OKI podatnik gromadzić będzie aktywa OKI zaliczone do różnych grup aktywów OKI, tj. objętych zwolnieniem od podatku od wartości aktywów określonym w art. 26 ust. 1 pkt 1 lub objętych zwolnieniem od podatku od wartości aktywów określonym w art. 26 ust. 1 pkt 2 projektu, lub które nie mają prawa być objętymi zwolnieniem, to instytucja finansowa będzie zobowiązana osobno ustalić średnią wartość aktywów OKI każdej z tych grup aktywów OKI. W tym celu wpłaty dokonane przez podatnika na OKI powinno podzielić się w proporcji, jaka odpowiada stosunkowi sumy dziennych wycen wartości aktywów OKI należących do każdej z wyżej wymienionych grup, do sumy dziennych wycen wartości aktywów OKI, zgromadzonych na danym OKI (ust. 3).

Kwoty zwolnień podatkowych będą od 2030 r. corocznie podwyższane o wskaźnik inflacji dotyczący pierwszych trzech kwartałów roku poprzedzającego rok podatkowy w odniesieniu do tych samych kwartałów roku ubiegłego. Kwoty zwolnienia będą zaokrąglane do pełnych 100 złotych w dół (ust. 5 i art. 44 ust. 1 projektu).