Zmiany w VAT od 2027 roku. Mniej formalności, ale też nowe obowiązki dla przedsiębiorców [GOŚĆ INFOR.PL]

• Koniec działalności firmy bez części formalności
• VAT od samochodu bez blokowania pieniędzy
• Stare kasy fiskalne będą musiały odejść
• Fiskus będzie mógł sięgnąć do nabywcy usług
• Skład VAT. Podatek dopiero przy sprzedaży towaru
• Kolejne zmiany czekają już w Sejmie
• Ułatwienia, które oznaczają kolejne zmiany do śledzenia

Koniec działalności firmy bez części formalności

Jedną z pozytywnych zmian będzie ograniczenie liczby dokumentów, które przedsiębiorca musi złożyć przy likwidacji działalności.
Obecnie osoba kończąca jednoosobową działalność gospodarczą lub działalność prowadzoną w formie spółki cywilnej, poza złożeniem ostatniego JPK V7, musi również przekazać informację o sporządzonym spisie z natury. Od stycznia 2027 roku ten dodatkowy obowiązek ma zostać zniesiony.

Jak wskazuje Joanna Dmowska, informacja o spisie i tak znajduje się już w deklaracji, dlatego dodatkowe zgłoszenie jest zbędną formalnością.
Zmieni się również procedura wyrejestrowania z VAT. Obecnie przedsiębiorca musi złożyć formularz VAT-Z. Po zmianach nie będzie już takiej konieczności – urząd skarbowy otrzyma informację o likwidacji działalności i na tej podstawie wykreśli podatnika z rejestru.

To nie koniec zmian dotyczących formularzy. Przedsiębiorca, który zmieni adres i w związku z tym zmieni się właściwy dla niego urząd skarbowy, nie będzie musiał dodatkowo aktualizować formularza VAT-R.

VAT od samochodu bez blokowania pieniędzy

Zmiany odczują również przedsiębiorcy sprowadzający samochody z zagranicy.
Obecnie przedsiębiorca ma 14 dni na zapłatę VAT od powstania obowiązku podatkowego. Podatek trzeba faktycznie wpłacić na konto urzędu, ponieważ bez tego nie będzie możliwa rejestracja pojazdu. Dopiero później przedsiębiorca może odliczyć VAT w deklaracji.

W praktyce oznacza to konieczność czasowego zamrożenia własnych środków.
Od stycznia 2027 roku ma się to zmienić. Podatek nie będzie musiał być wcześniej fizycznie wpłacany do urzędu – zostanie rozliczony w deklaracji VAT. Dzięki temu przedsiębiorca nie będzie musiał angażować własnych pieniędzy na kilka tygodni.

Zmieni się także sposób składania deklaracji VAT-23. Formularz pozostanie, ale będzie można go składać wyłącznie elektronicznie.

Stare kasy fiskalne będą musiały odejść

Nie wszystkie zmiany będą jednak korzystne dla przedsiębiorców.
Od lipca 2027 roku osoby, które nadal korzystają ze starszego typu kas fiskalnych, nie będą mogły wymienić w nich pamięci po jej zapełnieniu. Konieczny będzie zakup nowej kasy.

Dla małych sklepów i przedsiębiorstw może to oznaczać dodatkowy koszt. Co istotne, w tym przypadku nie będzie przysługiwała ulga na zakup nowej kasy.
– To już nie jest ułatwienie dla biznesu, bo dla wielu małych i średnich przedsiębiorstw i sklepików to spory koszt – zwraca uwagę Joanna Dmowska.

Fiskus będzie mógł sięgnąć do nabywcy usług

Jedną z istotniejszych zmian będzie rozszerzenie zasad odpowiedzialności solidarnej nabywcy za VAT.
Obecnie nabywca może zostać pociągnięty do odpowiedzialności, jeżeli jego kontrahent nie zapłaci podatku VAT, a organy podatkowe udowodnią, że nabywca uczestniczył w nieuczciwym procederze.

Do tej pory szczególne zasady dotyczyły określonej listy tzw. towarów wrażliwych. Po zmianach katalog zostanie rozszerzony o 12 rodzajów usług.
Wśród nich znajdą się m.in. usługi finansowo-księgowe, informatyczne i reklamowe.

Mechanizm może być szczególnie istotny dla przedsiębiorców, którzy korzystają z usług innych firm. Jeżeli kontrahent nie rozliczy VAT, fiskus będzie mógł sprawdzać również nabywcę i badać, czy wiedział lub powinien był wiedzieć o nieuczciwych działaniach sprzedawcy.

Nowe zasady będą dotyczyły faktur o wartości przekraczającej 15 tys. zł brutto albo sytuacji, gdy wartość usług kupionych od jednego kontrahenta w danym miesiącu przekroczy 50 tys. zł.
Dotychczas jednym ze sposobów zabezpieczenia się przed odpowiedzialnością było zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności, czyli split paymentu. Po zmianach samo zastosowanie tego mechanizmu nie zawsze będzie wystarczające.

Jeżeli fiskus udowodni, że nabywca powinien był wiedzieć, iż uczestniczy w oszustwie podatkowym, odpowiedzialność może powstać również mimo zastosowania split paymentu.
To rozwiązanie budzi pytania o to, jak przedsiębiorca ma przewidzieć, że jego kontrahent okaże się nierzetelny. Szczególnie trudne może być to w przypadku usług, które zostały faktycznie wykonane i odpowiadają zamówieniu przedsiębiorcy.

Skład VAT. Podatek dopiero przy sprzedaży towaru

Kolejną nowością ma być możliwość tworzenia tzw. składów VAT. Rozwiązanie skierowane jest przede wszystkim do firm sprowadzających towary z zagranicy.
Po uzyskaniu odpowiednich pozwoleń przedsiębiorca będzie mógł przechowywać określone towary w specjalnym magazynie bez konieczności natychmiastowej zapłaty VAT.

Podatek będzie należny dopiero w momencie wyprowadzenia towaru ze składu, czyli zasadniczo wtedy, gdy zostanie on sprzedany. Maksymalny okres odroczenia ma wynosić 24 miesiące.
Rozwiązanie będzie dobrowolne, ale nie każdy przedsiębiorca będzie mógł z niego skorzystać. Magazyn będzie musiał spełniać określone wymagania i podlegać kontroli. Nie wystarczy więc stworzenie „wirtualnego magazynu” w systemie księgowym czy programie magazynowym.

Dodatkowo rozwiązanie będzie dotyczyło określonego katalogu towarów, wśród których wymieniane są m.in. owoce, warzywa, zboża i oleje.
Dla przedsiębiorców, którzy spełnią wymagane warunki, może to być jednak istotne ułatwienie. Zamiast finansować VAT w momencie sprowadzenia towaru, będą mogli zachować środki aż do momentu jego sprzedaży.

Kolejne zmiany czekają już w Sejmie

To jednak nie wszystkie zmiany w VAT, które mogą wejść w życie od początku 2027 roku.
Jak wskazuje Joanna Dmowska, oprócz omawianego pakietu do Sejmu trafiły lub mają trafić kolejne projekty dotyczące VAT. Szczególnie istotne będą one dla przedsiębiorców prowadzących działalność zagraniczną, w tym eksporterów.

Jedna z planowanych zmian ma ułatwić przedsiębiorcom udowodnienie wywozu towaru poza Unię Europejską, co jest konieczne do zastosowania stawki VAT 0 proc. Obecnie wymagane są w tym zakresie dokumenty pochodzące od organów celnych. Po zmianach katalog dokumentów, które będą mogły potwierdzać wywóz, ma zostać rozszerzony.

Zmiany czekają także firmy prowadzące sprzedaż za pośrednictwem sklepów internetowych i platform elektronicznych. W tym obszarze od stycznia 2027 roku również należy spodziewać się nowych regulacji.

Ułatwienia, które oznaczają kolejne zmiany do śledzenia

Nowelizacje VAT pokazują, jak skomplikowany pozostaje system rozliczeń podatkowych dla przedsiębiorców. Z jednej strony ustawodawca ogranicza część zbędnych formalności – jak VAT-Z przy likwidacji działalności czy wcześniejsza fizyczna wpłata VAT od sprowadzanego samochodu. Z drugiej strony pojawiają się nowe obowiązki i ryzyka, m.in. związane z odpowiedzialnością solidarną nabywcy usług czy koniecznością wymiany części kas fiskalnych.

Problemem pozostaje również tempo zmian. Jak zauważa Joanna Dmowska, przedsiębiorcy muszą nie tylko śledzić kolejne nowelizacje, ale również dostosowywać do nich swoje procedury i systemy księgowe.

Dla firm oznacza to jedno: nawet jeśli część nowych przepisów ma charakter upraszczający, nie można czekać z ich analizą do momentu wejścia w życie. Szczególnie dotyczy to przedsiębiorców handlujących z zagranicą, eksporterów oraz firm korzystających z usług objętych nowymi zasadami odpowiedzialności za VAT.

W przypadku kolejnych projektów dokładny zakres zmian będzie zależał od przebiegu prac legislacyjnych. Jeden z projektów jest już procedowany, a kolejny został przyjęty przez rząd i ma trafić do Sejmu. W rozmowie wskazano, że zasadniczo należy zakładać wejście zmian w życie od 1 stycznia 2027 roku.