Przypomnę, że bony te odróżniać będą od pozostałych (czyli „różnego przeznaczenia”) dwie cechy:
- podatnik – obok nominalnej wartości bonu brutto – musi podać kwotę podatku należnego z tytułu dostawy towarów (świadczenia usług) nabywanych za ten bon,
- znana będzie w dniu emisji bonu lista podmiotów (akceptantów), którzy sprzedawać będą towary i usługi za te bony.
Oznacza to jednak, że czynność dostawy towarów (świadczenia usługi), gdzie zapłatą będzie ten bon, „nie stanowić będzie odrębnej transakcji” (art. 8a ust. 2 ustawy o VAT). Oznacza to ni mniej ni więcej, że z punktu widzenia sprzedawcy (usługodawcy) będzie to czynność niepodlegająca opodatkowaniu. Podatnik w ewidencji będzie ujmować ją netto (bez podatku należnego). Jednocześnie nie będzie można pozbawić go prawa do odliczenia z tego tytułu, bo np. sprzedał towar za 120 zł netto uzyskując zapłatę bonem jednego przeznaczenia, lecz towar ten kupił on za 100+23% VAT.
Podatek naliczony z tytułu tej transakcji będzie podlegać zwrotowi, jeżeli podatnik nie będzie miał podatku należnego w związku z innymi czynnościami. Wykazanie w rejestrach kwoty netto jest oczywiste również z tego tytułu, że refundacja sprzedawcy (usługodawcy) kwot przez emitenta bonu (jeśli jest osobą trzecią), będzie w kwotach netto, bo podatek należny z tego tytułu został już zapłacony w chwili emisji bonu.
Polecamy: Akademia VAT
Polecamy: Biuletyn VAT
W przypadku, gdy bon jednego przeznaczenia będzie emitował podatnik dokonujący dostawy towaru (świadczenia usług) – emitent będzie jednocześnie akceptantem – to rozliczenie tej transakcji będzie następujące:
a) 100+23% VAT w dniu emisji bonu (podatek należny wykazany w deklaracji, tak jak sprzedaż towarów na tej stawce,
b) 100 w dniu dostawy towaru, za który zapłacono tym bonem.
Jeżeli operacje te (emisja bonu i dostawa) będą w tym samym miesiącu, ich ujęcie w deklaracji nie będzie problemem. Jeżeli jednak operacja b) (dostawa) będzie później, podatnik będzie musiał zadeklarować tę sprzedaż i wykazać z tego tytułu podatek naliczony.
Co tu stanowi przeszkodę? Brak w deklaracji VAT-7 i VAT-7k pola, w którym można będzie wykazać tę czynność. Musi to być pole zbliżone do pola 31 w dziale C, czyli dotyczące krajowego odwrotnego obciążenia.
Ciekawe, czy resort finansów zdąży zmienić deklaracje do 25 lutego 2019 r., bo wtedy trzeba będzie po raz pierwszy rozliczyć sprzedaż za bony jednego przeznaczenia.
Jedno jest pewne: do urzędów skarbowych ruszy kolejna fala podatników po zwroty VAT-u – będą nimi akceptanci bonów jednego przeznaczenia.
Witold Modzelewski
Profesor Uniwersytetu Warszawskiego
Instytut Studiów Podatkowych
Polecamy: Jak przygotować się do zmian 2019. Podatki, rachunkowość, prawo pracy i ZUS