Prof. Modzelewski: tzw. wizualizacja jest fakturą wg ustawy o VAT. Trzeba ją przechowywać, księgować, doręczać – to prawnie, materialnie i funkcjonalnie odrębny byt od jej postaci ustrukturyzowanej

Witold Modzelewski
Radca prawny i doradca podatkowy, prezes Instytutu Studiów Podatkowych, profesor Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Jeden z najwybitniejszych specjalistów w zakresie podatków i prawa podatkowego.
rozwiń więcej
Instytut Studiów Podatkowych Modzelewski i Wspólnicy
Doradztwo podatkowe
rozwiń więcej
Prof. Modzelewski: tzw. wizualizacja jest fakturą w rozumieniu ustawy o VAT. Trzeba ją przechowywać, księgować, doręczać – to prawnie, materialnie i funkcjonalnie odrębny byt od jej postaci ustrukturyzowanej / INFOR

W art. 106gb ust. 5 i 5a ustawy o VAT mowa jest o „użyciu faktury ustrukturyzowanej POZA KSeF”, czyli nie ma żadnych „wizualizacji”, są tylko dwie postacie faktury VAT (przypomnę, że zgodnie z ustawą faktura VAT ma tak naprawdę tylko dwie postacie: papierową i elektroniczną) – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Faktura ustrukturyzowana ma tylko jedną postać? Nonsens

Od ponad trzech lat słyszeliśmy, że w przypadku wystawienia faktury ustrukturyzowanej faktura ma tylko jedną postać, czyli nie może mieć również wersji papierowej i elektronicznej. Dlaczego? Nie wiadomo, mimo że od lat te same czynności są (i były) przez miliony podatników jednocześnie fakturowane w dwóch postaciach – papierowej i elektronicznej.

Nie wiadomo skąd bierze się dziwna ortodoksja w przypadku postaci ustrukturyzowanej.

Gdy dla części podatników ta postać stała się obowiązkiem, jej wersję papierową lub elektroniczną nazwano „wizualizacją” zaklinając, że to już nie jest „faktura”, bo ta jest tylko w KSeF.

Nonsens tego poglądu jest oczywisty, bo nie da się odczytać tej faktury bezpośrednio w KSeF, czyli jest to tylko jakiś rządowy magazyn zakodowanych dokumentów. Aby tę fakturę zobaczyć, trzeba ją ściągnąć z KSeF i dać jej postać elektroniczną: inaczej nie da się jej poznać, a bez poznania nie da się jej użyć (np. zaksięgować).

Czyli materialnie i funkcjonalnie dopiero jej postać papierowa lub elektroniczna jest „fakturą” w rozumieniu art. 2 pkt 31 ustawy o VAT. Po prostu nie da się „użyć” faktury ustrukturyzowanej – aby jakiś byt miał status dowodu księgowego lub rozliczeniowego, musi być on dostępny i możliwy do poznania. Nie jest dla nas dowodem jakikolwiek dokument, z którego treścią nie można się zapoznać.

Autopromocja

Tzw. wizualizacja jest fakturą w rozumieniu ustawy o VAT

Ustawa o VAT oczywiście w pełni to potwierdza, bo w art. 106gb ust. 5 i 5a mowa jest o „użyciu faktury ustrukturyzowanej POZA KSeF”, czyli nie ma żadnych „wizualizacji”, są tylko dwie postacie faktury VAT (przypomnę, że zgodnie z ustawą faktura VAT ma tak naprawdę tylko dwie postacie: papierową i elektroniczną).

Co to oznacza? Ano tyle, że „wizualizację” (czyli faktury VAT) trzeba przechowywać, księgować, doręczać i jest to prawnie, materialnie i funkcjonalnie odrębny byt od jej postaci ustrukturyzowanej w KSeF.

Czy może ten dokument „poświadczać nieprawdę”? Może. Czy może być „podrobiony”? Tak. Czy może być „otrzymany” w innym dniu niż jej postać ustrukturyzowana? Tak: to zresztą wynika wprost z art. 106gb ust. 4 pkt 5 w związku z art. 106ba tej ustawy.

Szczęśliwie w tym kierunku zmierzają również najnowsze interpretacje KAS. Jak zwykle muszą one coś dodatkowo pomieszać, bo w jednej z nich stwierdzono, że wersja papierowa faktury nie może zawierać jakichkolwiek informacji dodatkowych w stosunku do postaci ustrukturyzowanej, a jeśli będzie, to stanie się nawet „fakturą pustą” w rozumieniu art. 108 ust. 1 tej ustawy. To już przekracza wszelkie granice tzw. rozszerzającej interpretacji. Z obcą fakturą ustrukturyzowaną nie ma możliwości zapoznania się, dopóki nie przyjmie postaci papierowej lub elektronicznej. Jeśli ktoś powołuje się na dokument, którego treści nie zna, może popełnić czyn zabroniony.

Wzór faktury ustrukturyzowanej jest rażąco sprzeczny z ustawowym wykazem obowiązkowych informacji na fakturze VAT

Ustawa wymaga jednocześnie, jakie informacje muszą być podane na fakturze VAT. Notabene wzór faktury ustrukturyzowanej jest rażąco sprzeczny z tym wykazem: nie można przy jej pomocy podać niektórych (obowiązkowych!) informacji oraz zmusza się do podania innych (nieobowiązkowych!) danych. Poza tym na fakturze VAT wystawca MOŻE PODAĆ KAŻDĄ INNĄ INFORMACJĘ, bo nie ma (i nie może być) treści zakazanych o ile nie są one sprzeczne z prawem.

W każdym jednak przypadku podanie tych dodatkowych informacji nie ma wpływu na status prawny tego dokumentu jeśli:
- jest wystawiony przez uprawniony podmiot,
- potwierdza wykonanie czynności podlegającej opodatkowaniu.

To tyle i aż tyle.


Prof. dr hab. Witold Modzelewski, Instytut Studiów Podatkowych

oprac. Paweł Huczko
rozwiń więcej
Księgowość
Chaos i dezorganizacja rozliczeń czyli KSeF po dwóch miesiącach. Prof. Modzelewski: Faktura ustrukturyzowana nie nadaje się do roli rozliczeniowej
05 cze 2026

Zgodnie z przewidywaniami (pisałem o tym wielokrotnie) obowiązkowe wystawianie faktur ustrukturyzowanych w KSeF prowadzi do dezorganizacji rozliczeń pieniężnych w obrocie towarowym i usługowym.

Czy fundacja rodzinna chroni skutecznie majątek przed wierzycielami? Co wynika z przepisów prawa cywilnego i podatkowego, jak orzekają sądy?
05 cze 2026

O fundacji rodzinnej jako atrakcyjnym narzędziu do inwestycji czy do optymalizacji podatkowej czy planowania sukcesji napisano i powiedziano w mediach i poza nimi już wiele. Niezależnie od tego czy słowa te były prawdziwe lub miały w sobie jedynie ziarno prawdy, wzbudziły one spore zainteresowanie wokół fundacji rodzinnych. Jako jedną z jej (licznych) zalet wskazywano możliwość zabezpieczenia majątku fundatora przed wierzycielami, zapewniając w ten sposób pełną ochronę majątku dla aktywów fundacji rodzinnej. Czy aby na pewno jednak jest tak, jak zdają się głosić niektórzy uczestnicy debaty o fundacjach rodzinnych czy rzeczywistość funkcjonowania fundacji rodzinnych jest nieco bardziej zniuansowana?

KSeF 2026: Czy na podstawie skanu faktury można odliczyć VAT i zaliczyć wydatek do kosztów uzyskania przychodów?
05 cze 2026

Pracownik otrzymał fakturę drogą e-mailową w formie skanu ręcznie wystawionej faktury. Wydrukował ten skan i dostarczył go do księgowości. Czy podatnik ma prawo do odliczenia VAT oraz rozpoznania kosztów uzyskania przychodów na podstawie tego wydruku? Czy jest konieczność posiadania oryginału faktury?tyn

Zwolnienie z podatku od darowizn w centrum sporu. Chodzi o ustawę o statusie osoby najbliższej
03 cze 2026

Zwolnienie z podatku od darowizn staje się kluczowym punktem sporu wokół ustawy o statusie osoby najbliższej. Katarzyna Kotula podkreśla, że nie zgodzi się na jego usunięcie, mimo sprzeciwu prezydenta Karola Nawrockiego wobec całego projektu.

Kawa z INFORLEX: AI w księgowości i biurach rachunkowych
03 cze 2026

Zapraszamy na wyjątkowe świąteczne wydanie Kawy z INFORLEX. Tematem spotkania będzie wykorzystywanie możliwości AI w księgowości i biurach rachunkowych. Odpowiemy na pytanie czy AI pomaga, czy przeszkadza w zawodzie księgowego i czy wpływa ona na rozwój branży księgowej. Świętuj z nami Dzień Księgowego.

Nabycie sprawdzające – Krajowa Administracja Skarbowa wydała stanowcze oświadczenie. To ważne przed zbliżającymi się wakacjami
03 cze 2026

Nabycie sprawdzające przeprowadzane przez pracowników KAS budzi wiele kontrowersji. W przestrzeni publicznej ocenia się je głównie w kontekście moralnym. A co na ten temat mówią przepisy? Wiele osób nie wie, że takie działanie pracowników KAS jest już od dawna legalne i posiada jednoznaczne podstawy prawne. Warto o tym wiedzieć przed zbliżającymi się wakacjami.

Faktura korygująca w KSeF (in plus i in minus) - kiedy wystawić i jak rozliczyć? Trzy metody korygowania pozycji faktury w KSeF
02 cze 2026

Obowiązkowy KSeF dla podmiotów, które zostały objęte nowym systemem, diametralnie zmienił zasady korygowania faktur. Zniknęła nota korygująca, pojawiły się nowe wymogi formalne, a moment ujęcia korekty w rozliczeniu zależy od kilku czynników. W artykule wyjaśniamy, kiedy powstaje konieczność wystawienia faktury korygującej, co musi zawierać oraz jak prawidłowo rozliczyć korektę in plus i in minus.

Zarobki księgowych w 2026 r. - "widełki" i mediany. Kto może liczyć na podwyżkę?
05 cze 2026

Ile zarabiają księgowi w 2026 roku? Czy mogą liczyć na podwyżki? Okazuje się, że jedynie w przypadku młodszych księgowych można z większą pewnością mówić o wzroście pensji ale wynika to głównie z obowiązku podniesienia minimalnego wynagrodzenia. Stagnację wynagrodzeń w branży księgowej widać za to najlepiej na stanowisku księgowego (specjalisty) – tu mediana wynagrodzeń zatrzymała się na poziomie 7660 zł brutto.

Obowiązki przygniatają księgowych: nowe JPK gorsze niż KSeF. Zamrożone etaty i pensje w biurach rachunkowych
02 cze 2026

Branża księgowa mierzy się z wyraźnym spadkiem optymizmu – aż 65,9% badanych zgłasza drastyczny wzrost pracochłonności codziennych zadań. Co zaskakujące, największym wyzwaniem dla biur rachunkowych nie jest już Krajowy System e-Faktur, ale nowe, ustrukturyzowane pliki JPK_CIT i JPK_KR_PD. Dokładny obraz sytuacji w branży oraz bilans nowych obowiązków przedstawia najnowszy raport fillup k24 „Barometr nastrojów polskich księgowych 2026”, przygotowany we współpracy ze Stowarzyszeniem Księgowych w Polsce, Grant Thornton oraz Uniwersytetami WSB Merito.

Nowy grant rządowy 2035 - pierwsze wypłaty w 2027 roku. Rewolucja czy ewolucja dla inwestorów?
01 cze 2026

Dokumentacja „Programu rozwoju inwestycji w polskiej gospodarce do 2035 roku” weszła właśnie w etap konsultacji publicznych. To moment, w którym warto zatrzymać się na chwilę i zastanowić: co tak naprawdę zmienia się dla inwestorów planujących duże projekty w Polsce? Z jednej strony – mamy kontynuację znanego od lat grantu rządowego. Z drugiej – nowy program jest wyraźnie „przepisany” pod realia gospodarki po 2022 roku, uwzględniając bezpieczeństwo, technologię i odporność systemową.

pokaż więcej
Proszę czekać...