Podatek od darowizn w 2026 r. - kto jest zwolniony? Gotówka, przelew nieruchomości, zgłoszenie do urzędu skarbowego, terminy

Paweł Huczko
rozwiń więcej
Darowizna od członka rodziny. Kto jest zwolniony a kto musi zapłacić podatek. Od rodziców, dziadków, rodzeństwa, dzieci, małżonka / Shutterstock

W rodzinie nie jest rzadkością, że np. rodzice darowują dzieciom (dziadkowie - wnukom itp.) pieniądze, mieszkania, samochody czy inne rzeczy materialne. Darowizny są także dokonywane przez dziadków, rodzeństwo i innych członków rodziny. Powstają tu wątpliwości, czy trzeba zapłacić podatek od takich darowizn i kto, w jakich przypadkach jest z tego podatku zwolniony. 

rozwiń >

Darowizna w pewnych przypadkach jest zwolniona z podatku. Kiedy? Pod jakimi warunkami?

Warto wiedzieć, że aktualnie obowiązujące przepisy podatkowe (tj. ustawa o podatku od spadków i darowizn) zwalniają z podatku darowizny od rodziców (a także od innych członków najbliższej rodziny). Trzeba jednak spełnić pewne warunki
Pierwszym warunkiem jest złożenie do urzędu skarbowego w odpowiednim terminie zgłoszenia SD-Z2. A gdy chodzi o darowizny pieniężne, to dodatkowym warunkiem zwolnienia z podatku jest przelanie lub przekazanie pieniędzy na konto (możliwa jest też wpłata gotówkowa pieniędzy na konto w oddziale banku). 
Ale uwaga – jeżeli darowizna została wręczona w formie gotówki (do ręki obdarowanego) albo nie dopełniono warunku złożenia zgłoszenia SD-Z2 – trzeba złożyć zeznanie SD-3, a następnie zapłacić podatek. Poniżej dokładnie wyjaśniamy te problemy.

Autopromocja

Darowizny od najbliższej rodziny (rodziców, dziadków, dzieci, rodzeństwa …). Kiedy można skorzystać ze zwolnienia i nie zapłacić podatku?

Żeby skorzystać ze zwolnienia z podatku w przypadku darowizn otrzymanych od członków najbliższej rodziny trzeba spełnić warunki określone w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Warto wiedzieć, że te same zasady zwolnienia dotyczą też spadków.

Na podstawie tego przepisu każda darowizna otrzymana od członka najbliższej rodziny należącego do tzw. zerowej grupy podatkowej, tj. od małżonka, zstępnych (tj. dzieci, wnuków, prawnuków itd.), wstępnych (tj. rodziców, dziadków, pradziadków, itd.), pasierba, rodzeństwa, ojczyma i macochy jest w pełni (niezależnie od wartości darowizny) zwolniona z podatku, jeżeli zostaną spełnione poniżej opisane warunki.
Tu trzeba jeszcze doprecyzować,  że:
1) Jako rodziców ustawa o podatku od spadków i darowizn traktuje również przysposabiających, a za zstępnych także przysposobionych i ich zstępnych.
2) Jako zstępnych ustawa o podatku od spadków i darowizn traktuje (od 27 października 2020 r.) również osoby, które przebywają lub przebywały w rodzinie zastępczej, w rodzinnym domu dziecka, w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej, o których mowa w ustawie z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, a za wstępnych także odpowiednio osoby tworzące rodzinę zastępczą, prowadzące rodzinny dom dziecka lub pracujące z dziećmi w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej.
(zob. art. 14 ust. 4-4a ustawy o podatku od spadków i darowizn)

Zasady omawianego zwolnienia dotyczą osób, które nabyły darowiznę po 31 grudnia 2006 roku i dodatkowo w chwili nabycia darowizny mieli obywatelstwo polskie, albo innego kraju Unii Europejskiej, albo Islandii, Liechtensteinu, Norwegii – lub mieszkali wtedy na stałe w Polsce alby w którymś z tych krajów. (zob. art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn).

Warunek 1 (dotyczy darowizn pieniężnych i niepieniężnych) – zgłoszenie SD-Z2

Aby skorzystać z omawianego zwolnienia podatkowego nabywca (czyli obdarowany) ma obowiązek zgłosić darowiznę naczelnikowi urzędu skarbowego na druku SD-Z2 (Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych) w ciągu 6 miesięcy od dnia otrzymania darowizny. Zgłoszenie SD-Z2 można złożyć przez Internet lub w formie papierowej.

Ale jeżeli umowa darowizny jest sporządzana w formie aktu notarialnego (albo w tej formie zostało złożone oświadczenie przynajmniej jednej ze stron tej umowy), to zgłoszenie tej darowizny do urzędu skarbowego jest obowiązkiem notariusza.

Uwaga! Nabywca nie musi składać zgłoszenia SD-Z2 jeżeli wartość darowizny (dodana do wartości majątku nabytego od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie), nie przekracza kwoty wolnej określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Czyli gdy suma tych nabyć nie przekracza w ciągu 5 lat kwoty 36.120,- zł. Właściwa jest tu kwota wolna dla I grupy podatkowej w tym podatku, bo jeżeli ktoś zalicza się do „zerowej” grupy podatkowej, to zalicza się także do I grupy.

Więcej na temat aktualnych kwot wolnych od podatku od spadków i darowizn: Podatek od spadków i darowizn 2023/2024 - skale podatkowe i kwoty wolne od podatku

Warunek 2 (dotyczy darowizn pieniężnych) – pieniądze przekazane na konto bankowe lub przekazem pocztowym

Drugi warunek dla skorzystania z omawianego zwolnienia to konieczność udokumentowania przez obdarowanego otrzymania darowizny pieniężnej dowodem przekazania na swój rachunek płatniczy (lub inny niż płatniczy) w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Warunek ten nie dotyczy także ww. sytuacji, gdy wartość darowizny pieniężnej (dodana do wartości majątku nabytego od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie), nie przekracza kwoty wolnej 36.120,- zł.

Tytuł przelewu lub przekazu pocztowego

Organy podatkowe i doradcy podatkowi radzą, że dokonując darowizny w formie przelewu na rachunek w banku, czy spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej trzeba wyraźnie wpisać w tytule przelewu, że jest to darowizna dla konkretnej osoby (osób). Np. „darowizna dla mojego syna Tomasza Malinowskiego”. Wtedy jest jasne, że mamy do czynienia z darowizną a nie np. pożyczką, spłatą długu, czy inną okolicznością prawną. Ma to zasadnicze znaczenie także jeżeli chodzi o omawiane zwolnienie z podatku. Dotyczy to również darowizny w formie przekazu pocztowego.

Darowizna tylko na konto (ew. subkonto) obdarowanego

Organy podatkowe podkreślają, że aby darowizna pieniężna od rodziców mogła być zwolniona z podatku, pieniądze muszą być przekazane w sposób ściśle w określony w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a zatem na rachunek płatniczy nabywcy (czyli obdarowanego), na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym. Nie może to być więc np. rachunek bankowy wierzyciela obdarowanego (jako zapłata za dług obdarowanego), czy np. przelew od rodziców na konto dealera samochodowego w ramach darowizny samochodu dla dziecka.

Jak wskazał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 24 stycznia 2024 r. (sygn. 0111-KDIB2-3.4015.241.2023.2.ASZ):
Literalne brzmienie przepisu art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn nie pozwala więc skorzystać ze zwolnienia podatkowego w przypadku wpłaty przez darującego na rzecz osoby trzeciej, gdyż nabycie nie jest udokumentowane tak, jak wskazuje przepis art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jeżeli więc przedmiot darowizny został przekazany bezpośrednio przez darczyńcę na rachunek wierzyciela osoby obdarowanej  (w tym przypadku dealera samochodowego), zwolnienie określone w art. 4a ustawy od spadków i darowizn nie będzie miało zastosowania. 
(…) zgodnie z utartą linią interpretacyjną i orzeczniczą, warunek określony we wskazanym przepisie uważa się za spełniony również wtedy, gdy wpłata dokonywana jest na rachunek bankowy osoby trzeciej, ale na subkonto wyodrębnione w ramach tego rachunku dla osoby obdarowanej. Takie subkonta wyodrębniane są w ramach rachunków prowadzonych dla deweloperów czy spółdzielni mieszkaniowych. W analizowanym przypadku taka sytuacja jednak nie występuje; z treści wniosku nie wynika bowiem, aby  w ramach rachunku bankowego sprzedawcy (dealera samochodowego) było wyodrębnione dla Pani subkonto.”

Podobnie ocenił przepisy Dyrektor KIS w interpretacji z 19 września 2025 r. (sygn. 0111-KDIB2-3.4015.248.2025.1.BD):
"Warunek udokumentowania wpłat na rachunek bankowy, określony w ww. przepisie uważa się za spełniony również wtedy, gdy wpłaty dokonywane są na rachunek bankowy osoby trzeciej, ale na subkonto wyodrębnione w ramach tego rachunku dla osoby obdarowanej. Takie subkonta wyodrębniane są w ramach rachunków prowadzonych dla deweloperów czy spółdzielni mieszkaniowych w związku z prowadzonymi inwestycjami budowlanymi. Wpłata środków pieniężnych będąca przedmiotem darowizny w omawianej sprawie, nastąpiła – jak Pani wskazała – na przypisany do Pani, w ramach umowy, rachunek bankowy Spółdzielni mieszkaniowej, będący subkontem dedykowanym wprost do sfinansowania wkładu mieszkaniowego niezbędnego do przyznania Pani mieszkania. Zatem w analizowanym przypadku występuje właśnie taka sytuacja.
W myśl postanowień ww. art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn koniecznym jest również terminowe zgłoszenie nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. Jak wskazano w opisie sprawy, takie zgłoszenie Pani zrobiła.
Tym samym, opisana we wniosku darowizna spełnia warunki zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn określone w art. 4a tej ustawy, bowiem jej dokonanie nastąpiło – zgodnie z wymogami ustawodawcy – między najbliższą rodziną (rodzice – dziecko) oraz udokumentowana została wpływem na rachunek bankowy spółdzielni wyodrębniony jako subkonto dla Pani."

Darowizna pieniężna nie musi być zrealizowana wyłącznie przelewem lub przekazem pocztowym - wystarczy wpłata gotówkowa w oddziale banku

Okazuje się, że nie jest przeszkodą dla omawianego zwolnienia podatkowego, jeżeli umowa darowizny zostanie wykonana poprzez wpłacenie gotówki na rachunek bankowy obdarowanego w oddziale banku prowadzącego ten rachunek. Z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika bowiem, że podstawowym warunkiem uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia podatkowego darowizny pieniężnej od najbliższej rodziny (poza zgłoszeniem nabytych środków pieniężnych naczelnikowi urzędu skarbowego na druku SD-Z2 - oprócz sytuacji określonych w art. 4a ust. 4 ww. ustawy) jest udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym. W przepisie tym chodzi więc przede wszystkim o to, by forma przekazania pieniędzy przez darczyńcę na rachunek obdarowanego zapewniała identyfikację stron umowy. Tylko wtedy bowiem można mieć pewność, że zwolnienie podatkowe dla najbliższej rodziny przewidziane w tym przepisie dotyczy znalazło zastosowanie we właściwej sytuacji (tj. dotyczy osób zaliczonych do ww. tzw. zerowej grupy podatkowej).

Potwierdził to Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej np. w interpretacji indywidualnej z 18 października 2022 r. (0111-KDIB2-2.4015.110.2022.1.DR):
„(…) darowizna środków pieniężnych poprzez wpłatę gotówki przez darczyńcę na rachunek nabywcy również będzie dopuszczalna, o ile zostanie właściwie udokumentowana. Jak wyjaśniono już wcześniej fundamentalne znaczenie ma identyfikacja stron umowy, czyli udokumentowanie kto faktycznie dokonał wpłaty na rachunek nabywcy.”

A także w interpretacji z 19 listopada 2021 r. (sygn. 0111-KDIB2-2.4015.140.2021.1.MM), w której Dyrektor KIS stwierdził m.in.:
„Rację ma Wnioskodawca, że przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn nie wymagają by otrzymanie środków pieniężnych musiało nastąpić w drodze przelewu bankowego. Istotne jest bowiem właściwe udokumentowanie otrzymania środków pieniężnych dowodem przekazania na rachunek nabywcy. Tym samym, darowizna środków pieniężnych poprzez wpłatę gotówki przez darczyńcę na rachunek nabywcy również będzie dopuszczalna, o ile zostanie właściwie udokumentowana. Jak wyjaśniono już wcześniej fundamentalne znaczenie ma identyfikacja stron umowy, czyli udokumentowanie kto faktycznie dokonał wpłaty na rachunek nabywcy.
Skoro zatem wpłaty środków pieniężnych na konto bankowe Wnioskodawcy dokona osobiście jego ojciec, to z dowodu przekazania będzie wynikało, że wpłaty dokonał darczyńca. Wpłata od darczyńcy zostanie udokumentowana dowodem przekazania na rachunek nabywcy, czyli Wnioskodawcy.
Mając zatem na uwadze powyższe wyjaśnienia należy zgodzić się z Wnioskodawcą, że otrzymana darowizna będzie korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ust. 1 ww. ustawy, ponieważ w terminie 6 miesięcy od dnia wpływu środków pieniężnych na konto, Wnioskodawca zgłosi właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego otrzymanie darowizny od ojca i nabycie darowizny zostanie właściwie udokumentowane.”

Czym jest darowizna

Darowizny są co do zasady opodatkowane na podstawie przepisów ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. Jednak ta ustawa nie zawiera definicji darowizny. Znajdziemy ją natomiast w art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym „Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.”

Darowiznę definiują również następne przepisy Kodeksu cywilnego (art. 889-902).

Warto wskazać w szczególności, że nie są darowizną takie bezpłatne przysporzenia:
1) gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu cywilnego;
2) gdy ktoś zrzeka się prawa, którego jeszcze nie nabył albo które nabył w taki sposób, że w razie zrzeczenia się prawo jest uważane za nienabyte.

Wskazane wyżej przepisy Kodeksu cywilnego określają także formę zawarcia umowy darowizny, prawa i obowiązki stron tej umowy, czy zasady odwołania darowizny. Zgodnie z art. 890. § 1 Kc „Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.”

Organy podatkowe zwracają uwagę (zob. np. interpretacja Dyrektora KIS z 28 października 2020 r. – sygn. 0111-KDIB2-3.4015.141.2020.BFP), że darowizna jest czynnością prawną, której celem jest przysporzenie majątkowe bez ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego. Czynność ta polega co do zasady na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego (rzeczy lub prawa) z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Darowizna musi więc realnie wzbogacić obdarowanego – zwiększyć jego majątek. Darowizna ma charakter nieodpłatny, bowiem obdarowany nie zobowiązuje się do żadnego świadczenia na rzecz darczyńcy w zamian za wykonaną darowiznę.

Ponadto warto zauważyć, że do zawarcia umowy darowizny (jak każdej innej umowy) konieczne jest zgodne oświadczenie złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny. Warto zauważyć, że przepisy nie wymagają żadnej szczególnej formy prawnej dla oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny. Zatem może być to zarówno forma pisemna jak i ustne oświadczenie.

Oczywiście dla celów dowodowych warto zadbać albo o formę pisemną albo przynajmniej o świadków oświadczenia ustnego. Co prawda ww. art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego wymaga co do zasady formy aktu notarialnego dla oświadczenia darczyńcy, jednak nawet jeżeli tej formy nie zachowano, to i tak umowa darowizny jest ważna, jeżeli darowizna została faktycznie zrealizowana – tj. darowane rzeczy lub prawa faktycznie i zgodnie z prawem zwiększyły wartość majątku obdarowanego.

Darowizna od jednego rodzica lub obojga

Trzeba też podkreślić, że dla możliwości skorzystania z omawianego zwolnienia podatkowego nie ma znaczenia, czy rodzice przekazują darowiznę razem, czy każdy z rodziców z osobna. Ma to jednak znaczenie podczas wypełniania zgłoszenia SD-Z2.

Jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 18 czerwca 2021 r. (sygn. 0111-KDIB2-2.4015.51.2021.1.PB): „Jeżeli darowizna została dokonana przez jednego z rodziców (nawet z majątku wspólnego) to stroną umowy darowizny – darczyńcą jest tylko ten jeden rodzic. Zgodnie z przywołanymi przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn, dla celów skorzystania ze zwolnienia, należy dokonać zgłoszenia nabycia od danej osoby (tutaj darczyńcy – ojca Wnioskodawcy).

Skoro zatem – jak wynika z opisu stanu faktycznego – darczyńcą był tylko ojciec Wnioskodawcy, to prawidłowym działaniem było złożenie przez Wnioskodawcę jednego zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2 i wskazanie w pozycji danych identyfikacyjnych darczyńcy, tj. ojca Wnioskodawcy.”

A w interpretacji z 18 października 2022 r. (0111-KDIB2-2.4015.110.2022.1.DR) Dyrektor KIS stwierdził:
„Jak słusznie Pani wskazała, otrzymując darowiznę pieniężną od obojga rodziców powinna Pani złożyć odrębne zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2. Wynika to z § 2 pkt 5 ww. rozporządzenia z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych wydanego w oparciu o art. 4a ust. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn.” W tej interpretacji organ podatkowy potwierdził, że w przypadku darowizny od obojga rodziców (w formie wpłaty gotówkowej matki środków pieniężnych na konto córki) obdarowana córka ma obowiązek zgłosić fakt nabycia tych pieniędzy we właściwym miejscowo dla swojego miejsca zamieszkania urzędzie skarbowym w ciągu sześciu miesięcy od dnia tej wpłaty na konto - wykazując na dwóch odrębnych zgłoszeniach o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2 po połowie kwoty darowanej przypadającej na każdego z rodziców.

Podobnie Dyrektor KIS stwierdził w interpretacji z 20 stycznia 2025 r. (sygn. 0111-KDIB2-3.4015.304.2024.1.AD):
"(...) w sytuacji otrzymania darowizny pieniężnej od obojga rodziców powinna Pani – jak słusznie Pani wskazała – złożyć odrębne zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2.
Jednocześnie, jeśli nie dokonano dokładnego podziału kwoty darowizny, na poszczególne kwoty darowane przez każdego z rodziców, można przyjąć, zgodnie z domniemaniem wynikającym z art. 43 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, że wartość darowana przez jednego z rodziców wynosiła połowę kwoty całej darowizny.
Zatem, należy się godzić z Pani stanowiskiem, że prawidłowo dokonała Pani zgłoszenia darowizny od obojga rodziców, stosując dwa formularze SD-Z2, po jednym dla każdego z rodziców, wykazując w każdym zgłoszeniu kwotę stanowiącą 1/2 całości darowizny, co – jeśli w istocie prawidłowo udokumentowała Pani darowiznę potwierdzeniem przelewu bankowego – skutkuje zwolnieniem Pani z podatku od spadków i darowizn."

Jakie skutki niezgłoszenia darowizny od rodziców lub członków najbliższej rodziny na druku SD-Z2

Na podstawie art. 4a ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn w przypadku niespełnienia ww. warunków zwolnienia darowizny - nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Zatem jeżeli obdarowany zapomni złożyć zgłoszenie SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od otrzymania darowizny albo jeżeli darowizna pieniężna była przekazana w formie gotówki (a nie przelewu na rachunek, czy przekazem pocztowym), to trzeba będzie złożyć zeznanie SD-3 a następnie zapłacić podatek od takiej darowizny (w ciągu 14 dni od otrzymania decyzji podatkowej).

Ile wyniesie podatek od darowizny?

Podatek od spadków i darowizn oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku, według skal podatkowych określonych w art. 15 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Przy ustalaniu wysokości podatku od darowizn przyjmuje się kwoty wolne wartości rzeczy i praw majątkowych (określone w art. 4 ust. 1 pkt 5 i w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn) oraz skale podatkowe obowiązujące w dniu powstania obowiązku podatkowego.

Więcej na temat aktualnych skal podatkowych i kwot wolnych od podatku od spadków i darowizn:

Podatek będzie obliczony wg jednej z ww. skal podatkowych tylko jeżeli podatnik sam zgłosi darowiznę fiskusowi przed wszczęciem czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej.

Ale trzeba wiedzieć, ze na podstawie art. 15 ust 4. ustawy o podatku od spadków i darowizn nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze darowizny lub polecenia darczyńcy podlega opodatkowaniu według stawki 20%, jeżeli obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się podatnika przed organem podatkowym w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej na okoliczność dokonania tej darowizny, a należny podatek od tego nabycia nie został zapłacony.

Kiedy mają obowiązek złożyć zeznanie SD-3 obdarowani, którzy byli (co do zasady) zwolnieni z podatku na mocy art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn ale nie zdążyli dopełnić warunku złożenia zgłoszenia SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od otrzymania darowizny? Przepisy niestety nie dają tu niestety jasnej informacji. Pewne wskazówki mogą tu jedynie płynąć z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, który brzmi następująco:
Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia.

Wydaje się więc, że jeżeli obdarowany zorientuje się, że zapomniał złożyć SD-Z2 (a miał do tego prawo jako najbliższa rodzina darczyńcy), to powinien:
- złożyć niezwłocznie zeznanie SD-3 albo
- złożyć do urzędu skarbowego pismo z powołaniem się na otrzymanie danej darowizny i bezskutecznym upływie 6 miesięcznego terminu do złożenia SD-Z2 - wtedy na mocy ww. art. 6 ust. 4 powinien nam przysługiwać miesiąc na złożenie zeznania SD-3.

Do zeznania SD-3 trzeba dołączyć dokumenty, które mają wpływ na określenie podstawy opodatkowania (wartości darowizny) i stanowią potwierdzenie istnienia przedmiotów darowizny, osoby darczyńcy i faktu, że darczyńca był właścicielem darowanych rzeczy lub praw.

Nie trzeba składać zeznania SD-3, gdy:
- wartość rynkowa darowizny (dodana do wartości innych darowizn od tej samej osoby w ciągu 5 lat) nie przekracza kwoty wolnej od podatku;
- umowa darowizny jest zawarta w formie aktu notarialnego.

Po złożeniu zeznania SD-3 naczelnik urzędu skarbowego wydaje decyzję podatkową, w której ustala kwotę podatku do zapłaty. Termin płatności podatku od spadków i darowizn wynosi 14 dni od doręczenia podatnikowi decyzji urzędu skarbowego z ustaloną kwotą podatku.

Podatnik, który nie złożył zeznania SD-3 (lub złożył je po terminie) naraża się na postępowanie karne skarbowe i wymierzenie kary (najprawdopodobniej grzywny) z art. 54 kodeksu karnego skarbowego. A także na zapłatę podatku od darowizny wg stawki 20% na podstawie ww. art.15 ust 4. ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Podatnik, który płaci podatek po ww. terminie 14 dni naraża się na zapłatę odsetek od zaległości podatkowych.

Warto też wskazać, że opisane w artykule zasady opodatkowania darowizn nie zmieniły się od 1 stycznia 2025 r. Jednak w dniu 7 stycznia 2026 r. weszła w życie ważna nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn, która została omówiona w poniższym artykule:

Podstawa prawna:
- ustawa z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 1983 r., Nr 45, poz. 207, ostatnia zmiana: Dz.U. z 2020 r., poz. 1761);
- art. 888-902 Kodeksu cywilnego.

Paweł Huczko

Księgowość
Koniec automatycznych PIT-11? Ministerstwo Finansów odpowiada na zarzuty dotyczące projektu UDER105
13 cze 2026

Ministerstwo Finansów broni swojego projektu deregulacyjnego UDER105, który zakłada zniesienie obowiązku automatycznego przekazywania podatnikom formularzy PIT-11 i innych informacji podatkowych. W odpowiedzi na interpelację posła Janusza Kowalskiego resort przekonuje, że zmiany mają ograniczyć biurokrację i odpowiadają na postępującą cyfryzację rozliczeń podatkowych. Jednocześnie pojawiają się pytania o dostęp do dokumentów dla seniorów, osób wykluczonych cyfrowo oraz możliwość szybkiej weryfikacji danych przekazywanych fiskusowi.

JPK-CIT pod presją krytyki. Eksperci alarmują: nowe obowiązki mogą uderzyć w najmniejsze firmy
12 cze 2026

Rozszerzanie obowiązków raportowych na mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa może oznaczać wyższe koszty działalności, więcej formalności i spadek konkurencyjności sektora MŚP. Takie wnioski płyną ze stanowiska Rady Naukowej przy Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców dotyczącego wdrażania JPK-CIT. Eksperci podkreślają, że cyfryzacja administracji jest potrzebna, ale nie może odbywać się kosztem najmniejszych firm.

Skarbówka potwierdza: od usług doradczych można odliczyć VAT. Dla firm to nawet tysiące złotych oszczędności
11 cze 2026

Przedsiębiorcy wydają na doradców dziesiątki, a czasem setki tysięcy złotych podczas poszukiwania inwestora lub finansowania. Powstaje pytanie: czy od takich usług można odliczyć VAT? Najnowsza interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej potwierdza, że tak — pod warunkiem spełnienia kilku istotnych warunków. Dla wielu firm oznacza to możliwość odzyskania znacznych kwot podatku i poprawę płynności finansowej.

Nadzwyczajny podatek od paliw. Stawka 60%. Obniżka z 75% [projekt ustawy]
11 cze 2026

Stawka 75% obniżona do 60%. Niższy podatek od nadzwyczajnych zysków (tzw. windfall tax) obciążający przedsiębiorców prowadzących działalność w obszarze rynku ropy naftowej, tj. podmiotów będących producentami lub dokonujących obrotu z zagranicą niektórymi paliwami ciekłymi.

KSeF 2027. Ministerstwo Finansów odpowiada na obawy przedsiębiorców dotyczące wysokich kar
12 cze 2026

Od 1 stycznia 2027 roku zaczną obowiązywać administracyjne kary pieniężne za naruszenia związane z Krajowym Systemem e-Faktur. W interpelacji poselskiej pojawiły się pytania o możliwość złagodzenia sankcji i większą ochronę podatników. Ministerstwo Finansów przekonuje jednak, że mechanizmy ochronne oraz zasady miarkowania kar zostały już uwzględnione w obowiązujących przepisach.

Od 1 stycznia 2027 r. początek stosowania kar w KSeF. Nie będzie złagodzenia bo przepisy są już łagodne. Wskaźnik 100% i 18,7%
11 cze 2026

Naczelnik urzędu skarbowego nakłada, w drodze decyzji, na podatnika karę pieniężną w wysokości do 100% kwoty podatku wykazanego na tej fakturze wystawionej poza Krajowym Systemem e-Faktur, a w przypadku faktury bez wykazanego podatku – karę pieniężną w wysokości do 18,7% kwoty należności ogółem wykazanej na tej fakturze wystawionej poza Krajowym Systemem e-Faktur. Minister Finansów nie zrealizuje postulatu obniżenia maksymalnych progów sankcji administracyjnych i wprowadzenie realnych mechanizmów miarkowania kar – według informacji rządu są już przewidziane w ustawie wdrażającej KSeF.

Ulga podatkowa Freibetrag w Niemczech - wyższe wynagrodzenie netto pracownika delegowanego co miesiąc. Czy trzeba zbierać potwierdzenia kosztów?
10 cze 2026

Pracownicy delegowani do pracy w Niemczech bardzo często ponoszą dodatkowe koszty związane z wykonywaniem pracy za granicą. Niemieckie przepisy podatkowe przewidują możliwość uwzględnienia tych wydatków już w trakcie roku podatkowego poprzez zastosowanie tzw. Freibetrag. Dzięki temu rozwiązaniu pracownik otrzymuje wyższe wynagrodzenie netto co miesiąc, a firma może zwiększyć atrakcyjność zatrudnienia bez podnoszenia własnych kosztów.

Nowe prognozy dla Polski. Wiadomo, ile ma wynieść PKB
10 cze 2026

Fitch Global Ratings skorygował prognozy dla polskiej gospodarki na najbliższe lata. Agencja obniżyła oczekiwany wzrost PKB w 2026 roku, wskazując na słabsze dane gospodarcze i gorsze perspektywy dla strefy euro. Jednocześnie eksperci przewidują stabilizację stóp procentowych oraz stopniowe wygaszanie presji inflacyjnej.

Mały ZUS 2027. Wreszcie łagodna podwyżka
10 cze 2026

Rząd przyjął propozycję podniesienia płacy minimalnej do 4950 zł brutto od 1 stycznia 2027 roku. Choć wzrost wyniesie tylko 3 proc., zmiana przełoży się na wyższe składki ZUS dla nowych firm. Sprawdziliśmy, ile zapłacą przedsiębiorcy korzystający z ulgi na start i Małego ZUS-u oraz o ile wzrosną ich miesięczne koszty.

Skarbówka jasno o darowiznach w ratach: akt notarialny, brak SD-Z2 dla każdej transzy i pełne zwolnienie z podatku
13 cze 2026

W praktyce rodzinnych finansów coraz częściej pojawiają się darowizny rozłożone na raty, zapisywane w aktach notarialnych i realizowane przelewami – czasem nawet przez podmioty trzecie. To właśnie takie nietypowe konstrukcje budzą najwięcej pytań o obowiązki wobec fiskusa i konieczność składania formularza SD-Z2. Najnowsza interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej porządkuje te wątpliwości i pokazuje, kiedy skarbówka nie wymaga dodatkowych zgłoszeń, nawet przy wieloetapowym przekazywaniu pieniędzy.

pokaż więcej
Proszę czekać...