Zwolnienie z podatku od darowizn staje się kluczowym punktem sporu wokół ustawy o statusie osoby najbliższej. Katarzyna Kotula podkreśla, że nie zgodzi się na jego usunięcie, mimo sprzeciwu prezydenta Karola Nawrockiego wobec całego projektu.
- Zwolnienie z podatku od darowizn jako oś sporu politycznego. Kotula: „To serce i silnik ustawy”
- Projekt ustawy o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu – uzasadnienie i założenia
- Konstytucyjne cele projektu i ochrona wartości ustrojowych
- Procedura zawarcia i status osoby najbliższej
- Brak powinowactwa i inne skutki prawne
- Adopcja, dzieci i relacje rodzicielskie
- Rozwiązanie umowy i alimenty
- Wejście w życie i zgodność z prawem UE
- Proces legislacyjny i publikacja projektu
Projekt ustawy o statusie osoby najbliższej wywołuje coraz silniejsze emocje polityczne, a zwolnienie z podatku od darowizn staje się jednym z jego najważniejszych elementów. To właśnie wokół tego zapisu koncentruje się debata między rządem a Pałacem Prezydenckim. Zwolennicy podkreślają jego znaczenie dla bezpieczeństwa finansowego rodzin tworzonych poza małżeństwem. Przeciwnicy projektu wskazują natomiast na jego systemowe konsekwencje oraz relację do konstytucyjnego modelu małżeństwa.
Zwolnienie z podatku od darowizn jako oś sporu politycznego. Kotula: „To serce i silnik ustawy”
W centrum sporu znajduje się stanowisko Katarzyny Kotuli, która jednoznacznie wskazuje, że zwolnienie z podatku od darowizn jest elementem nienegocjowalnym. Sercem ustawy o statusie osoby najbliższej jest zwolnienie z podatku od spadków i darowizn – powiedziała pełnomocniczka rządu ds. równości Katarzyna Kotula. Dodała, że w rozmowach z prezydentem Nawrockim, na pewno z niego nie zrezygnuje.
Sejm uchwalił w ubiegłym tygodniu ustawy dotyczące statusu osoby najbliższej w związku i umowy o wspólnym pożyciu. Po głosowaniu prezydent Karol Nawrocki zapowiedział, że nie podpisze żadnego prawa, które będzie stanowiło alternatywę dla małżeństwa opisanego w konstytucji jako związek kobiety i mężczyzny.
Do jego słów odniosła się Katarzyna Kotula. Zapowiedziała, że do samego końca będzie przekonywała prezydenta do podpisania ustawy. Podkreśliła, że chce z nim rozmawiać m.in. o kwestiach dotyczących bezpieczeństwa finansowego, w tym o możliwości wspólnego rozliczania się, wspólności majątkowej czy zwolnieniu od spadków i darowizn, na które prezydent nie chce się zgodzić.
Zapytana, z czego jest gotowa zrezygnować, żeby przekonać prezydenta do złożenia podpisu, odpowiedziała, że nie zrezygnuje ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. „To, co dla mnie jest sercem i silnikiem tej ustawy, z czego ja na pewno nie zrezygnuję, to jest zwolnienie z podatku od spadków i darowizn” – zapowiedziała.
W najbliższych dniach projekt rozpatrzy Senat, co otwiera kolejną fazę politycznych rozmów. Kotula podkreśla, że czas ten może zostać wykorzystany na próbę wypracowania kompromisu, choć kluczowe elementy pozostają niezmienne. „Mamy jeszcze ten tydzień na jakieś rozmowy, żeby zobaczyć, czy jest okienko do tego, żebyśmy się wznieśli ponad polityczne podziały i porozmawiali po prostu o polskich rodzinach. One są bardzo różne” – podkreśliła pełnomocniczka rządu.
Projekt ustawy o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu – uzasadnienie i założenia
Jak zostało napisane w uzasadnieniu do projektu: „Podstawowym założeniem projektu jest takie ukształtowanie instytucji umowy o wspólnym pożyciu, które z jednej strony zapewni pełną ochronę życia prywatnego i rodzinnego oraz równy dostęp do uprawnień wszystkim osobom, które nie mogą zawrzeć małżeństwa, a z drugiej wprowadzi pewne novum normatywne, odpowiadające na potrzeby społeczne. Wynikająca z art. 18 Konstytucji RP szczególna ochrona małżeństwa, ale też ochrona rodziny, wymaga jednoczesnego odróżnienia związku o charakterze partnerskim od małżeństwa (jako instytucji o szczególnym charakterze) i takiego skonstruowania sytuacji prawnej osób będących stronami umowy o wspólnym pożyciu, aby rodziny, które osoby te tworzą miały zagwarantowaną przewidzianą w Konstytucji ochronę. Powyższe cele projektu zostały odzwierciedlone w jego przepisach, które przy licznych podobieństwach do treści Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w wielu przypadkach zostały też ukształtowane odmiennie, tak aby związek sformalizowany umową o wspólnym pożyciu był instytucją stabilną i trwałą, ale też uwzględniającą większą elastyczność i autonomię stron.
Projekt ustawy zakłada, że związek powstały w wyniku zawarcia umowy o wspólnym pożyciu opiera się na wzajemnym szacunku, wsparciu i lojalności oraz równych prawach i obowiązkach stron. Osoby będące w nim prowadzą wspólne życie rodzinne, obowiązane są współdziałać dla dobra wspólnego. Będą też obowiązane przyczyniać się do zaspokajania uzasadnionych wspólnych potrzeb według swych sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych, w tym do pracy we wspólnym gospodarstwie domowym.
Odmienne niż w przypadku małżonków (art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) sformułowanie obowiązków stron umowy o wspólnym pożyciu jest celowe i odzwierciedla wskazane już założenie większej niezależności stron umowy o wspólnym pożyciu co do kształtowania swoich relacji. Podczas gdy wspólne pożycie i wierność stanowią fundamenty małżeństwa, których naruszenie może skutkować np. przypisaniem winy rozkładu pożycia w sprawie o rozwód, projekt zakłada, iż osoby najbliższe w związku będą mogły wspólnie zgodzić się co rozumieją jako szacunek i lojalność, na co pozwala otwarty charakter tych pojęć.
Umowę o wspólnym pożyciu w formie aktu notarialnego będą mogły zawrzeć dwie osoby, które ukończyły 18 rok życia, bez względu na płeć. Zapewnienie o braku przeszkód do zawarcia umowy będzie się składać przed notariuszem. Notariusz, który stwierdzi istnienie przeszkody dla zawarcia umowy musi odmówić sporządzenia aktu notarialnego.
Projekt przewiduje, że umowa będzie mogła składać się z obligatoryjnej części ogólnej, zawierającej dane stron umowy i ich oświadczenia składane pod rygorem odpowiedzialności karnej oraz fakultatywnej części szczegółowej, w której będzie można zawrzeć postanowienia określające dodatkowe wzajemne uprawnienia i obowiązki stron.
Projektowana regulacja nie przewiduje możliwości zawarcia umowy o wspólnym pożyciu przed polskim konsulem, w przeciwieństwie do możliwości zawarcia przed konsulem małżeństwa. Takie rozwiązanie uzasadnia brzmienie art. 5 pkt f Konwencji wiedeńskiej o stosunkach konsularnych sporządzonej w Wiedniu dnia 24 kwietnia 1963 r. (Dz. U. z 1982 r. poz. 98), zgodnie z którym jedną z funkcji konsula jest działanie w charakterze notariusza i urzędnika stanu cywilnego oraz wykonywanie podobnych czynności, jak również pewnych funkcji o charakterze administracyjnym, jeżeli nie sprzeciwiają się temu ustawy i inne przepisy państwa przyjmującego. Konieczna byłaby więc w każdym wypadku odpowiednia notyfikacja i ewentualne uzyskanie zgody państwa przyjmującego na wykonywanie nowych czynności przez konsulów RP.
Nie zakłada się, by zawarcie umowy o wspólnym pożyciu miało kreować stosunek powinowactwa. Brak stosunku powinowactwa wynika z odmiennego charakteru prawnego tej instytucji w porównaniu do małżeństwa. Jednocześnie kwestia skutków prawnych relacji powstałej między stroną umowy o wspólnym pożyciu a krewnymi drugiej strony, w postępowaniach sądowych i administracyjnych, a także w wielu innych sytuacjach dotyczących ochrony osób trzecich przed konfliktem interesów, została uregulowana w projekcie przepisów wprowadzających.
Projekt zawiera uregulowania dotyczące stosunków majątkowych – z chwilą zawarcia umowy o wspólnym pożyciu strony będzie łączył ustrój rozdzielności majątkowej, a zatem odmiennie niż w przypadku małżeństwa, ustrojem ustawowym jest rozdzielność majątkowa. Każda ze stron będzie zachowywać zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później. Każda z osób będzie zarządzać samodzielnie swoim majątkiem.
Takie rozwiązanie odzwierciedla przyjęte w projekcie założenie, iż skutki prawne umowy o wspólnym pożyciu ma cechować większa elastyczność oraz większa autonomia osób najbliższych w związku, niż w przypadku małżeństwa. Przewidując, iż ustrój rozdzielności majątkowej może być tym chętniej wybieranym przez osoby zawierające umowę o wspólnym pożyciu, zasadne jest odwrócenie rozwiązania prawnego występującego w przypadku małżonków i założenie, że to właśnie rozdzielność będzie ustrojem ustawowym, niewymagającym podjęcia dodatkowych czynności.
Jednocześnie jednak, aby zagwarantować osobom najbliższym możliwość wyboru kształtowania stosunków majątkowych (tak, jak mają ją małżonkowie), osoby te będą mogły w umowie o wspólnym pożycie ustanowić wspólność majątkową, obejmującą przedmioty majątkowe określone w tej umowie. Podstawowym założeniem jest więc swoboda stron w zakresie wskazania w umowie co będzie wchodzić do majątku wspólnego – projekt wskazuje jednak przykładową enumerację w tym zakresie, definiuje składniki majątku wspólnego w sytuacji, w której strony nie postanowią w umowie inaczej oraz określa co nie będzie mogło wejść do majątku wspólnego.
Do wspólności majątkowej ustanowionej umową o wspólnym pożyciu odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy o wspólności ustawowej małżonków Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zakres swobody co do regulacji stosunków majątkowych w razie przyjęcia wspólności majątkowej w umowie o wspólnym pożyciu nie dopuszcza więc odmiennej regulacji zasad zarządu majątkiem wspólnym, a kwestia zasad odpowiedzialności za długi co do zasady zależna będzie od tego co zgodnie z umową stron wejdzie do majątku wspólnego. W kontekście wykładni tych przepisów pomocny powinien być dorobek doktryny i judykatury w zakresie wykładni art. 48 KRO.
Osoby, które ustanowiły wspólność majątkową umową o wspólnym pożyciu będą mogły ustanowić także rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków. Strony będą zobowiązywać się w niej do zapewniania osobie, której dorobek był mniejszy niż dorobek drugiej strony umowy, możliwości żądania po ustaniu umowy o wspólnym pożyciu wyrównania dorobków przez zapłatę lub przeniesienie prawa.
Projekt przewiduje także, że w ściśle określonych sytuacjach pomiędzy stronami umowy o wspólnym pożyciu będzie mógł powstać ustrój przymusowy rozdzielności majątkowej. Założenia projektu odpowiadają w tym wypadku przepisom Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Rozwiązanie to jest koniecznie, pomimo że rozdzielność majątkowa będzie ustrojem ustawowym pomiędzy stronami umowy o wspólnym pożyciu – przepisy te znajdą zastosowanie do stron tych umów, w których ustrojem majątkowym będzie wspólność majątkowa. Nie ma w tym wypadku znaczenia, że wspólność majątkowa będzie zawsze ustrojem umownym – również przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego o przymusowym ustroju majątkowym znajdują zastosowanie do małżonków, pomiędzy którymi wspólność majątkowa ma charakter umowny, na podstawie umowy rozszerzającej lub ograniczającej wspólność ustawową. Ze względu na ochronę interesów wierzycieli i samych stron umowy o wspólnym pożyciu należy wziąć pod uwagę, że z ważnych powodów każda z stron umowy o wspólnym pożyciu będzie mogła żądać ustanowienia rozdzielności majątkowej przez sąd, że uprawnienie takiego żądania będzie miał także wierzyciel jednej ze stron umowy o wspólnym pożyciu, a także że rozdzielność powstanie z mocy prawa, jeżeli strony umowy o wspólnym pożyciu łączył ustrój wspólność majątkowej, a jedna z tych osób utraci zdolność do czynności prawnych albo dojdzie do ogłoszenia jej upadłości.
Zawarcie małżeństwa przez osoby, które będzie łączyła umowa o wspólnym pożyciu, zostało ujęte w projekcie jako jedna z przyczyn ustania umowy o wspólnym pożyciu, co jednocześnie będzie oznaczało utratę z mocy prawa statusu osoby najbliższej w związku. W konsekwencji, od chwili zawarcia małżeństwa do osób tych nie będzie stosować się przepisów wynikających z zawarcia umowy o wspólnym pożyciu, lecz przepisy o małżeństwie, bez konieczności podejmowania dodatkowych czynności rozwiązania umowy. Do osób, które zawrą małżeństwo pozostając wcześniej ze sobą w umowie o wspólnym pożyciu zastosowanie znajdą więc przepisy o małżeńskich ustrojach majątkowych. Tym samym, jeżeli strony umowy o wspólnym pożyciu będzie łączyć wcześniej rozdzielność majątkowa, to zastosowanie znajdzie do nich co do zasady ustawowa wspólność majątkowa małżeńska, chyba że zawrą umowę majątkową małżeńską lub zastosowanie znajdzie przymusowy ustrój majątkowy.
Szczególnej regulacji wymaga natomiast sytuacja stron umowy o wspólnym pożyciu, w której ustanowiono wspólność majątkową, a następnie zawrą ze sobą małżeństwo. Z chwilą zawarcia tego małżeństwa ustanowiona między nimi wspólność majątkowa ulegnie przekształceniu we wspólność majątkową małżeńską, o której mowa w art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, na zasadach określonych w art. 31 § 3 tej ustawy. Do majątku wspólnego małżeńskiego wejdą więc w takiej sytuacji przedmioty majątkowe wchodzące do wspólnego majątku, chyba że zawarta zostałaby umowa majątkowa małżeńska ograniczająca lub rozszerzająca wspólność ustawową, w której strony postanowiłyby inaczej.
Biorąc pod uwagę, że projekt jako zasadę przyjmuje rozdzielność majątkową między stronami umowy o wspólnym pożyciu nie przewiduje się rozszerzenia katalogu osób uprawnionych dziedziczenia ustawowego o osoby najbliższe w związku. W zakresie potencjalnej sukcesji spadkowej strony będą mogły ustanowić spadkobiercą drugą osobę najbliższą w testamencie. Projekt przewiduje możliwość dołączenia do umowy o wspólnym pożyciu załącznika z testamentami stron umowy, określającymi zasady dziedziczenia po sobie nawzajem.
Oprócz uszczegółowienia kwestii stosunków majątkowych, elementami fakultatywnymi, które będą mogły być wprowadzone do części szczegółowej umowy, jeśli osoby zawierające umowę tak postanowią, są postanowienia o:
- prawie do korzystania z mieszkania i przedmiotów urządzenia domowego przysługującego jednej ze stron umowy przez drugą stronę umowy oraz postanowienia na wypadek rozwiązania umowy o terminie na opuszczenie mieszkania;
- upoważnieniu do wzajemnego dostępu do informacji na temat stanu zdrowia i dokumentacji medycznej wraz z określeniem jego zakresu;
- pełnomocnictwie ogólnym do działania w imieniu drugiej osoby najbliższej w związku przed sądami i organami administracji publicznej;
- pełnomocnictwie do działania za drugą osobę najbliższą w sprawach zwykłego zarządu w razie przemijającej przeszkody;
- możliwości i warunkach rozwiązania umowy przez osobiste złożenie przed notariuszem oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy przez jedną ze stron, z określeniem sposobu w jaki notarialnie poświadczony odpis oświadczenia o woli rozwiązaniu umowy doręczany jest drugiej stronie umowy.
Przyjęcie dobrowolności w kształtowaniu istotnej części wzajemnych obowiązków i uprawnień ma na celu możliwość dostosowania zasad wspólnego życia do potrzeb stron konkretnych związków.
Ustawa nie przewiduje możliwości ani adopcji wspólnej przez strony umowy o wspólnym pożyciu, ani możliwości przysposobienia dziecka drugiej strony takiej umowy.
Projekt zakłada, że umowa o wspólnym pożyciu będzie ustawać w przypadku śmierci jednej ze stron, rozwiązania umowy lub zawarcia małżeństwa przez osoby, które zawarły ze sobą umowę. Projekt przewiduje także, że umowa o wspólnym pożyciu będzie mogła zostać unieważniona, jeśli dojdzie do jej zawarcia pomimo istnienia okoliczności wyłączających jej zawarcie, a także w sytuacji złożenia oświadczenia o zawarciu umowy o wspólnym pożyciu przez osobę, która znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli, pod wpływem błędu co do tożsamości drugiej strony lub pod wpływem bezprawnej groźby drugiej strony lub osoby trzeciej. Projekt przewiduje też unieważnienie umowy o wspólnym pożyciu przez prawomocne orzeczenie sądu. Jednocześnie projekt też możliwość ustalenia nieistnienia umowy o wspólnym pożyciu. Skutkiem ustania umowy będzie w każdym przypadku utrata statusu osoby najbliższej w związku.
Procedura rozwiązania umowy o wspólnym pożyciu powinna z jednej strony gwarantować pewną trwałość i stabilność tego związku osób najbliższych – jako instytucji prawnej, sformalizowanej i wiążącej się z obowiązkami i uprawnieniami, a z drugiej strony uwzględniać założenie, iż umowa o wspólnym pożyciu ma cechować się w pewnych aspektach większą elastycznością i autonomią woli stron niż w przypadku małżeństwa. Projekt wprowadza możliwość rozwiązania umowy przez zgodne oświadczenia stron przed notariuszem, a także –jeżeli zostanie to uwzględnione w treści konkretnej umowy – przez osobiste złożenie przed notariuszem oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy przez jedną ze stron.
Strony mogą wprowadzić do umowy postanowienie na wypadek rozwiązania umowy o przyjęciu wzajemnie względem siebie albo w stosunku do jednej osoby najbliższej w związku obowiązku alimentacyjnego. Strony będą decydować czy obowiązek alimentacyjny po rozwiązaniu umowy o wspólnym pożyciu jest niezbędny dla ochrony sytuacji tej z osób, która z różnych względów może po rozpadzie związku nie być w stanie zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb własnymi siłami.
Konstytucyjne cele projektu i ochrona wartości ustrojowych
Raz jeszcze należy podkreślić, że jednym z podstawowych celów projektu jest urzeczywistnienie fundamentalnych wartości, zasad i norm konstytucyjnych – poszanowania i ochrony godności każdego człowieka, równości wobec prawa i niedyskryminacji, a także ochrony rodziny, dobra dziecka i poszanowania życia prywatnego i rodzinnego każdej osoby.
Art. 18 Konstytucji, nakładając na władze publiczne obowiązek szczególnej ochrony małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny, ale też rodziny, macierzyństwa i rodzicielstwa, niewątpliwie będzie realizowany przez niniejszy projekt. Jeżeli jednym z obowiązków państwa jest umacnianie więzi między członkami rodziny (zob. m.in. wyroki TK z: 18 maja 2005 r. o sygn. K 16/04, OTK ZU nr 5/A/2005, poz. 51; 12 kwietnia 2011 r. o sygn. SK 62/08, OTK ZU nr 3/A/2011), z całą pewnością służy temu formalizacja związków osób, które już teraz tworzą rodziny w sensie społecznym i faktycznym. Możliwość zawarcia umowy o wspólnym pożyciu wpłynie pozytywnie na trwałość tych relacji, nałoży na osoby w związku osób najbliższych prawa i obowiązki, a nade wszystko, pozwoli na dostrzeżenie tych osób przez władze publiczne i otoczenie ich opieką i ochroną, których wymagają normy ustrojowe.
Jednocześnie jednak, mając na względzie szczególną pozycję ustrojową związku małżeńskiego, a także dążąc do ukształtowania umowy o wspólnym pożyciu jako instytucji odpowiadającej na zmiany społeczne, na które wskazują przywołane na wstępie badania, projekt zakłada liczne różnice pomiędzy umową o wspólnym pożyciu a małżeństwem. Część z nich została omówiona w części uzasadnienia dotyczącej projektowanych regulacji, a niniejsze zestawienie ma na celu ich podsumowanie.
Procedura zawarcia i status osoby najbliższej
Procedura zawarcia umowy o wspólnym pożyciu będzie prostsza i mniej sformalizowana – brak wymogu zezwolenia sądu na zawarcie umowy o wspólnym pożyciu przez pełnomocnika, brak formy uroczystej zawarcia związku w obecności dwóch pełnoletnich świadków. Nie będzie też możliwe zawarcie umowy przed konsulem.
Po zawarciu umowy o wspólnym pożyciu osoby, które ją zawarły, będą uzyskiwały status osoby najbliższej w związku poprzez zarejestrowanie w rejestrze osób najbliższych w związku na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego. Zapewni to odpowiednie potwierdzanie statusu osób będących stronami umowy o wspólnym pożyciu w przypadkach, w których przepisy ustawowe określają ich uprawnienia i obowiązki. Należy jednak podkreślić, że status ten nie będzie odrębnym stanem cywilnym, a jedynie będzie potwierdzony i odzwierciedlany w rejestrze stanu cywilnego, którego częścią będzie rejestr osób najbliższych w związku.
Okolicznością wyłączającą zawarcie umowy o wspólnym pożyciu będzie wiek poniżej 18 lat przy braku możliwości uzyskania sądowej zgody na zawarcie związku poniżej 18. roku życia. Projekt nie przewiduje, inaczej niż w przypadku małżeństwa, przeszkody związanej z niepełnosprawnością lub chorobą psychiczną.
Brak powinowactwa i inne skutki prawne
Umowa o wspólnym pożyciu i status osoby najbliższej w związku nie będą tworzyły powinowactwa, czyli więzi prawnej między stronami umowy o wspólnym pożyciu a krewnymi drugiej osoby najbliższej w związku.
Inaczej niż w przypadku małżonków sformułowane zostały w projekcie obowiązki stron umowy o wspólnym pożyciu. Pojęcia wierności i wspólnego pożycia zastąpiono bardziej otwartymi i elastycznymi pojęciami lojalności, szacunku i wspólnego życia.
W umowach o wspólnym pożyciu domyślną (ustawową) formą stosunków majątkowych między stronami będzie rozdzielność majątkowa, a nie – jak w przypadku małżeństwa – wspólność majątkowa małżeńska.
Adopcja, dzieci i relacje rodzicielskie
Nie będzie możliwa wspólna adopcja dzieci przez strony umowy o wspólnym pożyciu, nie będzie też możliwe tzw. przysposobienie wewnętrzne, tj. przysposobienie dziecka drugiej strony umowy o wspólnym pożyciu. Nie przewidziano też, inaczej niż w przypadku małżeństwa, domniemania pochodzenia dziecka a – jeśli dziecko urodzi się w trakcie trwania umowy o wspólnym pożyciu, ojciec będzie musiał uznać je w urzędzie stanu cywilnego. Osoba najbliższa w związku z umowy o wspólnym pożyciu rodzica, o ile sama nie będzie drugim rodzicem prawnym, nie będzie miała prawa wykonywania władzy rodzicielskiej.
Rozwiązanie umowy i alimenty
Także rozwiązanie umowy o wspólnym pożyciu będzie różnić się od ustania małżeństwa. Będzie mogła zostać rozwiązana bez postępowania sądowego, na podstawie oświadczeń złożonych przed notariuszem.
Inaczej niż w przypadku małżeństwa, jak opisano to wyżej, będzie ukształtowany też obowiązek alimentacyjny osób, których umowa o wspólnym pożyciu zostanie rozwiązana.
Wejście w życie i zgodność z prawem UE
Projekt zakłada się, że ustawa wejdzie w życie w terminie i na zasadach określonych w ustawie z dnia … – Przepisy wprowadzające ustawę o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu w dniu 1 stycznia 2027 r.
Przedkładany projekt ustawy jest zgodny z prawem Unii Europejskiej.
Projektowana ustawa nie podlega notyfikacji zgodnie z trybem przewidzianym w przepisach dotyczących sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych.
Projekt ustawy nie wymaga przedłożenia właściwym instytucjom i organom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia.
Proces legislacyjny i publikacja projektu
Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2025 r. poz. 677) oraz § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. − Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806, z późn. zm.) projekt został zamieszczony na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie „Rządowy Proces Legislacyjny”.”
Rządowy projekt ustawy o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu. Druk nr 2110