I. Czyny zabronione i wysokość kar
1. Kary za oszustwo podatkowe
Lp. |
Karze podlega |
Wymiar kary |
Podstawa prawna |
1. |
Podatnik, który składając organowi podatkowemu, innemu uprawnionemu organowi lub płatnikowi deklarację lub oświadczenie: ● podaje nieprawdę lub zataja prawdę, albo ● nie dopełnia obowiązku zawiadomienia o zmianie objętych nimi danych - przez co naraża podatek na uszczuplenie |
kara grzywny do 720 stawek dziennych (w 2019 r. maks. 21 600 000 zł) albo kara pozbawienia wolności, albo obie te kary łącznie |
art. 56 § 1 k.k.s. |
2. |
Podatnik, który popełni czyn wskazany w pkt 1 - jeżeli kwota podatku narażonego na uszczuplenie jest małej wartości (zob. cz. II) |
kara grzywny do 720 stawek dziennych (w 2019 r. maks. 21 600 000 zł) |
art. 56 § 2 k.k.s. |
3. |
Podatnik, który popełni czyn wskazany w pkt 1 - jeżeli kwota podatku narażonego na uszczuplenie nie przekracza ustawowego progu (zob. cz. II) |
kara grzywny za wykroczenie skarbowe (w 2019 r. maks. 45 000 zł) |
art. 56 § 3 k.k.s. |
4. |
Podatnik, który mimo ujawnienia przedmiotu lub podstawy opodatkowania nie składa w terminie organowi podatkowemu lub płatnikowi deklaracji lub oświadczenia lub wbrew obowiązkowi nie składa ich za pomocą środków komunikacji elektronicznej |
kara grzywny za wykroczenie skarbowe (w 2019 r. maks. 45 000 zł) |
art. 56 § 4 k.k.s. |
Podstawa prawna: art. 56 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1958; ost.zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 2354
2. Kary za nieprowadzenie ksiąg
Lp. |
Karze podlega |
Wymiar kary |
Podstawa prawna |
1 |
2 |
3 |
4 |
1. |
Kto wbrew obowiązkowi nie prowadzi księgi |
kara grzywny do 240 stawek dziennych (w 2019 r. maks. 7 200 000 zł) |
art. 60 § 1 k.k.s. |
2. |
Kto wbrew obowiązkowi nie przechowuje księgi w miejscu wykonywania działalności lub w miejscu wskazanym przez podatnika jako jego siedziba, przedstawicielstwo lub oddział, a jeżeli prowadzenie księgi zostało zlecone biuru rachunkowemu lub innemu uprawnionemu podmiotowi - w miejscu określonym w umowie z biurem rachunkowym lub w miejscu wskazanym przez kierownika jednostki |
kara grzywny do 240 stawek dziennych (w 2019 r. maks. 7 200 000 zł) |
art. 60 § 2 k.k.s. |
3. |
Podatnik lub płatnik, który nie zawiadamia w terminie właściwego organu o prowadzeniu księgi przez doradcę podatkowego, lub inny podmiot upoważniony do prowadzenia ksiąg w jego imieniu i na jego rzecz |
kara grzywny do 240 stawek dziennych (w 2019 r. maks. 7 200 000 zł) |
art. 60 § 3 k.k.s. |
4. |
Sprawca czynu zabronionego określonego w pkt 1-3 - w wypadku mniejszej wagi (zob. cz. II) |
kara grzywny za wykroczenie skarbowe (w 2019 r. maks. 45 000 zł) |
art. 60 § 4 k.k.s. |
Podstawa prawna: art. 60 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1958; ost.zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 2354
3. Kary za nierzetelne lub wadliwe prowadzenie ksiąg
Lp. |
Karze podlega |
Wymiar kary |
Podstawa prawna |
1. |
Kto nierzetelnie prowadzi księgę |
kara grzywny do 240 stawek dziennych (w 2019 r. maks. 7 200 000 zł) |
art. 61 § 1 k.k.s. |
2. |
Sprawca czynu zabronionego określonego w pkt 1 - w przypadku mniejszej wagi |
kara grzywny za wykroczenie skarbowe (w 2019 r. maks. 45 000 zł) |
art. 61 § 2 k.k.s. |
3. |
Kto wadliwie prowadzi księgę |
kara grzywny za wykroczenie skarbowe (w 2019 r. maks. 45 000 zł) |
art. 61 § 3 k.k.s. |
UWAGA!
Księga nierzetelna jest to księga prowadzona niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Księga wadliwa jest to księga prowadzona niezgodnie z przepisem prawa.
Podstawa prawna: art. 53 § 22 i § 23 oraz art. 61 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1958; ost.zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 2354
4. Kary za niewpłacenie podatku
Lp. |
Karze podlega |
Wymiar kary |
Podstawa prawna |
1. |
Płatnik lub inkasent, który pobranego podatku nie wpłaca w terminie na rzecz właściwego organu |
kara grzywny do 720 stawek dziennych (w 2019 r. maks. 21 600 000 zł) albo kara pozbawienia wolności do lat 3, albo obie te kary łącznie |
art. 77 § 1 k.k.s. |
2. |
Sprawca czynu zabronionego określonego w pkt 1 - jeżeli kwota niewpłaconego podatku jest małej wartości (zob. cz. II) |
kara grzywny do 720 stawek dziennych (w 2019 r. maks. 21 600 000 zł) |
art. 77 § 2 k.k.s. |
3. |
Sprawca czynu zabronionego określonego w pkt 1 - jeżeli kwota niewpłaconego podatku nie przekracza ustawowego progu, (zob. cz. II) |
kara grzywny za wykroczenie skarbowe (w 2019 r. maks. 45 000 zł) |
art. 77 § 3 k.k.s. |
UWAGA!
Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od wymierzenia kary lub środka karnego, jeżeli przed wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe określone w pkt 1 lub 2 wpłacono w całości pobrany podatek na rzecz właściwego organu.
Sąd może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli przed wszczęciem postępowania w sprawie o wykroczenie skarbowe określone w pkt 3 wpłacono w całości pobrany podatek na rzecz właściwego organu.
Podstawa prawna: art. 77 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1958; ost.zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 2354
5. Kary za niepobranie podatku
Lp. |
Karze podlega |
Wymiar kary |
Podstawa prawna |
1. |
Płatnik, który nie pobiera podatku albo pobiera go w kwocie niższej od należnej |
kara grzywny do 720 stawek dziennych (w 2019 r. maks. 21 600 000 zł) albo kara pozbawienia wolności do lat 2, albo obie te kary łącznie |
art. 78 § 1 k.k.s. |
2. |
Sprawca czynu zabronionego określonego w pkt 1 - jeżeli kwota niepobranego podatku jest małej wartości (zob. cz. II) |
kara grzywny do 720 stawek dziennych (w 2019 r. maks. 21 600 000 zł) |
art. 78 § 2 k.k.s. |
3. |
Sprawca czynu zabronionego określonego w pkt 1 - jeżeli kwota niepobranego podatku nie przekracza ustawowego progu (zob. cz. II) |
kara grzywny za wykroczenie skarbowe (w 2019 r. maks. 45 000 zł) |
art. 78 § 3 k.k.s. |
Podstawa prawna: art. 78 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1958; ost.zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 2354
6. Kary za brak złożenia informacji podatkowej
Lp. |
Karze podlega |
Wymiar kary |
Podstawa prawna |
1 |
2 |
3 |
4 |
1. |
Kto wbrew obowiązkowi nie składa w terminie właściwemu organowi wymaganej informacji podatkowej |
kara grzywny do 120 stawek dziennych (w 2019 r. maks. 3 600 000 zł) |
art. 80 § 1 k.k.s. |
2. |
Płatnik oraz podmiot, o którym mowa w art. 41 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, niepełniący funkcji płatnika, który wbrew obowiązkowi nie składa w terminie podatnikowi lub właściwemu organowi wymaganej informacji podatkowej lub informacji, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 updof |
kara grzywny do 180 stawek dziennych (w 2019 r. maks. 5 400 000 zł) |
art. 80 § 2 k.k.s. |
3. |
Kto wbrew obowiązkowi nie składa w terminie właściwemu organowi informacji o amerykańskich rachunkach raportowanych, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z 9 października 2015 r. o wykonywaniu Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki w sprawie poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych oraz wdrożenia ustawodawstwa FATCA (Dz.U. poz. 1712 oraz z 2016 r. poz. 1579 i 1948) |
kara grzywny do 180 stawek dziennych (w 2019 r. maks. 5 400 000 zł) |
art. 80 § 2a k.k.s. |
4. |
Sprawca - jeżeli informację określoną w pkt 1-3 złożono nieprawdziwą |
kara grzywny do 240 stawek dziennych (w 2019 r. maks. 7 200 000 zł) |
art. 80 § 3 k.k.s. |
5. |
Sprawca czynu zabronionego określonego w pkt 1-4 - w wypadku mniejszej wagi |
kara grzywny za wykroczenie skarbowe (w 2019 r. maks. 45 000 zł) |
art. 80 § 4 k.k.s. |
Podstawa prawna: art. 80 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1958; ost.zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 2354
II. Wysokość kar a wartość uszczuplenia podatkowego
Definicje ustawowe, które mają wpływ na wysokość kar
Rodzaj |
Definicja |
W 2019 r. |
Mała wartość |
wartość, która w czasie popełnienia czynu zabronionego nie przekracza dwustukrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia |
450 000 zł |
Próg ustawowy |
kwota uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej albo wartość przedmiotu czynu nieprzekraczająca pięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia w czasie jego popełnienia |
11 250 zł |
Przypadek "mniejszej wagi" |
wykroczenie skarbowe, które w konkretnej sprawie, ze względu na jej szczególne okoliczności - zarówno przedmiotowe, jak i podmiotowe - zawiera niski stopień społecznej szkodliwości czynu, w szczególności gdy uszczuplona lub narażona na uszczuplenie należność publicznoprawna nie przekracza ustawowego progu, a sposób i okoliczności popełnienia czynu zabronionego nie wskazują na rażące lekceważenie przez sprawcę porządku finansowo-prawnego lub reguł ostrożności wymaganych w danych okolicznościach, albo sprawca dopuszczający się czynu zabronionego, którego przedmiot nie przekracza kwoty małej wartości, czyni to z pobudek zasługujących na uwzględnienie |
11 250 zł |
Podstawa prawna: art. 53 § 3, § 6 i § 14 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1958; ost.zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 2354
III. Granice kwotowe kar za przestępstwa i wykroczenia skarbowe
Granice kwotowe kar za przestępstwa i wykroczenia skarbowe obowiązujące w 2019 r.
Grzywny za przestępstwa skarbowe |
|
2019 r. |
|
granice stawki dziennej |
od 75 zł do 30 000 zł |
grzywna minimalna |
750 zł |
grzywna maksymalna |
21 600 000 zł |
Grzywny za wykroczenia skarbowe |
|
2019 r. |
|
grzywna minimalna |
225 zł |
grzywna maksymalna |
45 000 zł |
maksymalny mandat karny |
4500 zł |
Podstawa prawna: art. 23 § 1 i § 3, art. 47 § 1, art. 48 § 1 i § 2, art. 53 § 3, art.137 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1958; ost.zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 2354
Artykuł stanowi fragment książki Instrukcje księgowego. 71 praktycznych procedur z serwisem internetowym
Instrukcje księgowego. 71 praktycznych procedur z serwisem internetowym