Jeżeli nowelizacja Ordynacji wejdzie w życie w proponowanym kształcie, przepis ten zmieni swój kształt. A organ podatkowy nie tylko będzie mógł wzywać podatnika, ale i sam dokonać za niego korekty. Zgodnie bowiem z nowym brzmieniem przepisu, organ w zależności od sytuacji może albo sam skorygować deklarację, albo tak jak dotychczas wezwać podatnika do złożenia korekty i wyjaśnień.
To, który tryb wybierze organ, zależy od charakteru i zakresu uchybień oraz – w przypadku korekt z urzędu – dodatkowo od kwoty, o jaką ma być ona dokonana. Organ będzie mógł dokonać jej sam, tylko jeżeli zmiana wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty nadpłaty, kwoty zwrotu podatku lub wysokości straty w wyniku tej korekty nie przekracza 1000 zł.
Należy spodziewać się, że organy podatkowe będą wybierały tryb z urzędu, jeśli pomyłki i błędy będą oczywiste, a kwoty różnic nie będą przekraczać 1000 zł. Tak jak obecnie, również po nowelizacji, nie zmienią się podstawy korekty w ramach czynności sprawdzających. Są to błędy lub oczywiste omyłki albo wypełnienie deklaracji niezgodnie z ustalonymi wymaganiami. Zarówno teoretycy, jak i praktycy podkreślają, że zakresem korekty objęte są tylko błędy formalne. Zatem również po zmianie należy się spodziewać, że organy nie będą próbowały wykorzystać tej drogi na skróty do weryfikacji deklaracji od strony merytorycznej.
Nawet jednak gdyby tak się stało, ustawodawca zadbał o możliwość zakwestionowania urzędowej korekty w drodze sprzeciwu. Organ będzie musiał uwierzytelnić kopię skorygowanej deklaracji i doręczyć ją podatnikowi wraz z informacją o zmianie. Podatnik będzie mógł zmianę oprotestować w terminie 14 dni od dnia doręczenia. A wniesienie sprzeciwu anuluje korektę.
Pociągnie to za sobą wszczęcie postępowania, a to – gdyby nawet korekta dotyczyła kwestii merytorycznych – pozwoli podatnikowi na przedstawienie kontrargumentów i obronę swoich racji w postępowaniu odwoławczym i sądowym. Trzeba będzie tylko pamiętać, by sprzeciw wnieść w terminie, bo w przeciwnym razie korekta deklaracji wywoła skutki, takie jak korekta deklaracji złożona przez podatnika. Przepisy będą miały zastosowanie także do płatników i inkasentów.
Aleksandra Tarka