Dwa miesiące KSeF potwierdziły pesymistyczne prognozy. Destrukcja systemu fakturowania wywoła spadek dochodów budżetowych w 2026 roku

Witold Modzelewski
Radca prawny i doradca podatkowy, prezes Instytutu Studiów Podatkowych, profesor Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Jeden z najwybitniejszych specjalistów w zakresie podatków i prawa podatkowego.
rozwiń więcej
Instytut Studiów Podatkowych Modzelewski i Wspólnicy
Doradztwo podatkowe
rozwiń więcej
Fot. Wojtek Górski / KSeF: Chaos i destrukcja systemu fakturowania faktycznie doprowadzi do spadku dochodów budżetowych w 2026 roku / Wojtek Górski / Dziennik Gazeta Prawna

Destrukcja i chaos fakturowy zdezorganizują ewidencję i deklarowanie nie tylko podatku od towarów i usług, ale również innych podatków. W wyniku tego spadną dochody budżetowe - prognozuje prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Dwa miesiące KSeF potwierdziły pesymistyczne prognozy

Kończy się drugi miesiąc chaosu fakturowego, które rozpoczął się 1 lutego tego roku, gdy nakazano wysyłać wystawiane faktury ustrukturyzowane tylko 4 tysiącom podatników VAT. Ale to dopiero początek (uwertura) spektaklu, który rozpocznie się od kwietnia 2026 roku. Wtedy dołączą do niego miliony podatników VAT, co nie wróży nic dobrego. W pełni już potwierdziły się wszystkie pesymistyczne prognozy co do sensu (czyli bezsensu) tej operacji. Przypomnę te najważniejsze:

Autopromocja

- w związku z tym, że wysłanie faktury do KSeF nie rodzi skutków cywilnoprawnych (nie jest ex lege „wprowadzeniem faktury do obrotu prawnego”) trzeba wszystkie te czynności podwójnie fakturować, czyli wystawiać równolegle faktury elektroniczne i papierowe. I nie wiadomo, która z nich jest ważniejsza (obie są „fakturami” w rozumieniu ustawy o VAT),

- podwójne fakturowanie podwoiło pracę obsługową, bo trzeba kojarzyć te podwójne dokumenty („parować”), opisywać i archiwizować,

- mnożą się podwójne zapłaty faktur, bo są tacy, którzy ściągają z KSeF faktury, pomimo że nie jest to obowiązkowe i nie ma kary za ich nieściąganie, a następnie płacą je bez sensu (nie muszą), a później albo wcześniej płacą również fakturę papierową (elektroniczną),

- co prawda nie przyjęłyby się powszechnie absurdalne pomysły jakiś „potwierdzeń transakcji” czy też faktur OFFLINE24, ale nieliczni wystawiają te „wynalazki” i pogłębiają istniejący chaos,

- w przepisach na temat KSeF roi się od oczywistych błędów, a przede wszystkim w owym formularzu faktury ustrukturyzowanej, który po prostu jest wadliwy, bo nie daje możliwości podania wszystkich koniecznych danych oraz zmusza podatnika do mnożenia ilości wystawianych dokumentów.

Jednolity wzór faktury VAT niepotrzebnie komplikuje życie podatnikom

Pozwolę sobie na pewne wspomnienie: w latach 1994-1995 podjęto w Ministerstwie Finansów pracę nad opracowaniem jednolitego wzoru faktury VAT. Okazało się to obiektywnie niemożliwe, bo specyfikacja czynności podlegającym opodatkowaniu tym podatkiem jest aż nadto bogata. Obiektywnie należałoby opracować co najmniej 10 wzorów dokumentów (wraz ze wzorami faktur korygujących), ale w niczym nie byłoby to pomocne dla podatników i tylko skomplikowałoby ich życie. Tu musi być zagwarantowana swoboda podatników i ich kontrahentów: oni muszą sami wybrać postać oraz formę faktur VAT, które w Polsce nie służą wyłącznie podatkowi od towarów i usług, lecz przede wszystkim obsługuje stosunki cywilnoprawne („bez otrzymania faktury VAT nie ma płatności”). Aż dziw bierze, że te doświadczenia były zignorowane przez autorów nowego systemu: pamięć instytucjonalna już nie istnieje, chyba że owi autorzy („ludzie z rynku”?) nie znają się na tym podatku i jednocześnie nie wiedzą, że się na nim nie znają. Konkluzja jest oczywista: nie ma i nigdy nie będzie jednego wzoru faktury dla sprzedaży bukietu kwiatów i wykonania skomplikowanej, wieloetapowej usługi montażowej. Żenujące jest to, że trzeba o tym przypominać.

Pewny spadek dochodów budżetowych

Destrukcja i chaos fakturowy zdezorganizują ewidencję i deklarowanie nie tylko podatku od towarów i usług, ale również innych podatków. W wyniku tego spadną dochody budżetowe.

Czas się opamiętać i ogłosić wycofanie się z tego pomysłu. Jeszcze nie jest za późno. Ratujmy nasz system podatkowy.

prof. dr hab. Witold Modzelewski

oprac. Paweł Huczko
rozwiń więcej
Księgowość
KSeF w 2026 roku jest już faktem. Ale co czeka przedsiębiorców od stycznia 2027?
08 maja 2026

Papierowa faktura odchodzi do historii. Od ponad miesiąca dziesiątki tysięcy polskich firm wystawiają dokumenty wyłącznie przez Krajowy System e-Faktur. To efekt rewolucji, która ruszyła w lutym i kwietniu 2026 – i która jeszcze nie powiedziała ostatniego słowa. Przed nami kluczowy termin: styczeń 2027.

Nie wystarczy wystawić fakturę w KSeF - w tych przypadkach trzeba jeszcze wydać nabywcy potwierdzenie transakcji. W jakiej formie i treści?
08 maja 2026

Przepisy ustawy o VAT dopuszczają wystawienie faktury ustrukturyzowanej w innym modelu niż online w określonych trybach, jednak nie rozstrzygają wprost, jaki dokument w tym czasie powinien otrzymać nabywca. Kluczowe znaczenie ma nadanie fakturze numeru KSeF, od którego według resortu finansów zależy możliwość przekazania jej wizualizacji. W przeciwnym razie sprzedawca przekazuje jedynie potwierdzenie transakcji, które nie jest fakturą i nie uprawnia do odliczenia VAT. Potwierdzenie transakcji wydawane, gdy nie można wystawić wizualizacji faktury, choć na pierwszy rzut oka może wydawać się dokumentem pomocniczym, w praktyce pełni istotną rolę.

Można złożyć lub skorygować PIT-a także w maju: Twój e-PIT wraca po przerwie. Jak uniknąć kary i dostać wyższy zwrot podatku? Na czym polega "czynny żal"?
08 maja 2026

W poprzednim roku ok. 6 mln podatników skorzystało z automatycznej akceptacji swojego zeznania PIT, nie wprowadzając w nim żadnych zmian. Tegoroczny termin na rozliczenia (30 kwietnia) już minął ale eksperci wskazują, że taka bierność często oznacza utratę ulg i odliczeń. Na szczęście przepisy pozwalają na skorygowanie błędów: 7 maja po godzinie 21:00, ponownie ruszyła usługa Twój e-PIT, co pozwala spóźnialskim na złożenie „czynnego żalu”, a pozostałym "zapominalskim" na korektę, która otwiera drogę w szczególności do uwzględnienia ulg podatkowych, a tym samym odzyskania nadpłaconego podatku.

Faktury i korekty wystawiane poza KSeF w 2026 r. - co wyszło po kilku tygodniach stosowania KSeF w praktyce
08 maja 2026

Czy z faktury wystawionej poza Krajowym Systemie e-Faktur można odliczyć VAT? Czy można wystawić poza KSeF fakturę korygującą do faktury ustrukturyzowanej? Na te pytania odpowiada doradca podatkowy Marcin Chomiuk, Partner zarządzający ADN Podatki sp. z o.o.

Przekroczysz w 2026 limit choćby o złotówkę, a w 2027 zapłacisz wtedy ponad dwa razy wyższy podatek
08 maja 2026

Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok, który powinni przeczytać wszyscy mali podatnicy korzystający z preferencyjnej stawki CIT. Sprawa dotyczy pozornie prostego pytania: co się dzieje, gdy firma przekroczy roczny limit przychodów uprawniający do stosowania 9 procent podatku dochodowego? Czy można wówczas podzielić dochód i zastosować dwie stawki? NSA odpowiedział jednoznacznie – i niekoniecznie po myśli przedsiębiorców.

Pieniądze zebrane przez fundację Cancer Fighters zwolnione z podatku. Darowiznę można odliczyć w PIT lub CIT - trzeba mieć dowód wpłaty
07 maja 2026

Zbiórka pieniędzy dla fundacji Cancer Fighters jest zwolniona z podatku – tak odpowiedziało Ministerstwa Finansów na pytania PAP. Darowizny pieniężne wpłacone na fundację mogą zostać odliczone od podatku dochodowego - zarówno PIT jak i CIT za 2026 rok.

Składka zdrowotna: uwaga na zmiany w rozliczeniu rocznym przedsiębiorców (ryczałt, skala podatkowa, podatek liniowy). Rok składkowy nie zawsze pokrywa się z kalendarzowym
07 maja 2026

Maj dla wielu przedsiębiorców wygląda podobnie: dużo spraw bieżących, terminy się piętrzą, a gdzieś pomiędzy fakturami, podatkami i codziennym prowadzeniem firmy wraca temat, który co roku budzi ten sam niepokój: roczne rozliczenie składki zdrowotnej. W 2026 roku to rozliczenie wygląda trochę inaczej niż rok wcześniej. Co ważne, część zmian można odczuć jako ulgę. Choć sam obowiązek nie zniknął, zmieniły się niektóre zasady, które dla przedsiębiorców są teraz korzystniejsze.

KSeF 2026: unikamy katastrofy, bo faktury wystawiamy po staremu. Nie będzie kar za niewystawianie faktur ustrukturyzowanych także w 2027 roku?
08 maja 2026

Minął pierwszy miesiąc obowiązkowego KSeF. Podatnicy zachowali się w pełni racjonalnie, bo w przytłaczającej większości wystawiają po staremu faktury papierowe i elektroniczne, a niewielka ich część robi to podwójnie: po staremu i po nowemu (do KSeF). Zgodnie z przewidywaniami jedynym sposobem uniknięcia katastrofy rozliczeniowej, którą niesie za sobą nakaz powszechnego wystawiania faktur ustrukturyzowanych, było przysłowiowe „olanie” tego obowiązku – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Rewolucja w sporach z fiskusem: ugoda zamiast kontroli. Podatnik zapłaci o połowę mniej
05 maja 2026

W wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów opublikowano projekt nowelizacji ordynacji podatkowej (UDER110), który przewiduje wprowadzenie tzw. ugody podatkowej. Jeżeli projektowane przepisy wejdą w życie, podatnik i organ będą mogli polubownie zamknąć sprawę zaległości podatkowej, a wnioskodawca będzie mógł uzyskać obniżenie odsetek, ochronę przed odpowiedzialnością karnoskarbową w zakresie objętym ugodą oraz odroczenie albo rozłożenie spłaty na raty.

Nowe przepisy o AI w 2026 roku: co sprawdzi regulator, a na co musi przygotować się biznes?
05 maja 2026

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 (dalej „AI Act” lub „Rozporządzenie”) obowiązuje w Unii Europejskiej od 1 sierpnia 2024 r., przy czym start stosowania poszczególnych przepisów został podzielony na fazy rozłożone w czasie. W sierpniu 2026 rozpocznie się stosowanie regulacji w części dotyczącej systemów AI wysokiego ryzyka, obowiązków dotyczących przejrzystości, a także egzekwowanie AI Act na szczeblu krajowym. Z tym ostatnim związany jest projekt ustawy o systemach sztucznej inteligencji, który obecnie jest na etapie prac sejmowych.

pokaż więcej
Proszę czekać...