Potrzeba etyki i norm wykonywania zawodu

Księgowi i dyrektorzy finansowi uważają, że istnieje potrzeba tworzenia kodeksu etyki.
– W przypadku księgowych, mówi się o kodeksie etyki i profesjonalizmu, a nie jedynie etyki. Profesjonalizm w wykonywaniu tego zawodu jest bardzo istotny, a w moim przekonaniu obecne uregulowania są niewystarczające – powiedział Gazecie Prawnej Radosław Osmólski, prezes FPA Group.
O potrzebie sporządzenia kodeksu etyki przekonani są również inni eksperci. Podkreślają, że dzięki kodeksowi księgowi nie tylko mają wiedzę, jak powinni postępować, ale wzrasta też prestiż zawodu.

Brak przygotowania...

Do przestrzegania określonych norm skłania też restrykcyjne prawo.
– Myślę, że jest to jeden z bardziej etycznych zawodów, jakie istnieją w Polsce. Ilość zagrożeń i sankcji, jakie mogą spotkać księgowych, jest bardzo duża, od grzywny i mandatów aż do kary pozbawienia wolności i poważnych sankcji finansowych. Kary te określa zarówno ustawa o rachunkowości, jak i kodeks karny skarbowy – powiedział Gazecie Prawnej Andrzej Dac, księgowy. Zdarzają się jednak głosy przeciwne, mówiące o wielu błędach i nieprzestrzeganiu etyki zawodowej.
– Istnieje potrzeba szerokiego ujęcia etyki księgowych w kodeksie, ponieważ wiele osób albo nie jest przygotowywana do wykonywania tego zawodu, albo nie kieruje się normami jego wykonywania. Jest również grupa osób, które oszukują, narażając firmy na straty i sankcje – uważa Joanna Gawrońska, dyrektor finansowy Elzam-Zamech, laureatka VII edycji konkursu Księgowy Roku. Zwraca ona uwagę, że w przypadku zawodów zaufania publicznego, a do takich należy zawód księgowego, wiedza i jakość wykonywanej pracy to dwie podstawowe kwestie. Ilość zagrożeń i sankcji, jakie mogą spotkać księgowych, jest duża, od grzywny aż do kary pozbawienia wolności

...i odpowiedniej wiedzy

Radosław Osmólski uważa jednak, że nie można wszystkich księgowych mierzyć jedną miarą. Zwraca on uwagę, że już w kodeksie etyki IFAC (Międzynarodowej Federacji Księgowych), występuje podział na tych, którzy są zatrudnieni na etacie w firmie i tych, którzy prowadzą własną działalność gospodarczą. Jest też grupa księgowych pracujących w firmach outsourcingowych. Prezes FPA Group woli jednak mówić o innym podziale.
– Ze wszystkich księgowych czynnych zawodowo można wydzielić niemałą grupę, która nawet nie wie, że kodeks etyki i pewne zasady postępowania istnieją – powiedział. Powstaje zatem realny problem, jak dotrzeć do tych ludzi. W Polsce nie ma konieczności przynależenia do jakiegokolwiek stowarzyszenia lub organizacji skupiającej księgowych. A zatem nawet najlepszy kodeks etyki może nie dotrzeć do dużej części osób zajmujących się rachunkowością. Pewnym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie certyfikatu księgowego, który wydawałoby Stowarzyszenie Księgowych w Polsce. Jednak ten pomysł nie wszystkim się podoba.
– Z certyfikatami jest zawsze problem. Tam, gdzie jest więcej uregulowań, tam grupa jest bardziej zamknięta i trudniej dostać się do zawodu. Tak dzieje się np. w przypadku prawników. Uważam, że z jednej strony powinna być swoboda dostępu do zawodu, tak aby to rynek weryfikował wiedzę księgowego, a z drugiej strony, powinny być zasady, które w miarę precyzyjnie określałyby standardy wykonywania zawodu. Trudno w tym przypadku o jednoznaczną ocenę, ponieważ argumenty obu stron są przekonywujące – powiedział Radosław Osmólski.

...potrzebny więc kodeks

Trudności w przyjęciu kodeksu etyki mogą mieć również księgowi zatrudnieni na etacie, ponieważ są oni w pewnym sensie podlegli firmom. Z drugiej strony firmom zależy na profesjonalizmie księgowych, dlatego powinny dbać o standardy. Dużo bardziej potrzebny jest kodeks etyki dla samodzielnych księgowych. Jak wynika z naszych rozmów, powinien on zawierać informacje o standardach, ale także traktować o kompetencjach, odpowiedzialności za wykonywaną pracę, tajemnicy zawodowej, konkurencji, nie mówiąc o tak podstawowych rzeczach jak uczciwość i rzetelność w prowadzeniu ksiąg.
– Z jednej strony to są sprawy oczywiste dla każdego, kto prowadzi biznes. W wielu wypadkach można mówić nie tylko o etyce zawodu księgowego, ale przede wszystkim etyce prowadzenia biznesu – podsumował prezes FPA Group.

Łukasz Zalewski