Podatek tylko od nadmiernych ubytków

W przypadku wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, czynności wymienione w art. 4 ustawy o podatku akcyzowym z dnia 23 stycznia 2004 r. (Dz.U. nr 29, poz. 257, dalej ustawa) nie są jedynymi podlegającymi opodatkowaniu akcyzą. Ustawodawca objął tym podatkiem również ubytki i niedobory mogące powstać w procesie produkcji, magazynowania, przerobu, zużycia lub przewozu wyrobów akcyzowych zharmonizowanych.

Pojęcia ubytków i niedoborów nie zostały ustawowo zdefiniowane. Wyjaśnienia należy szukać w rozporządzeniu ministra finansów z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie wysokości maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków niektórych wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, a także szczegółowych zasad i terminów ogłaszania norm dopuszczalnych ubytków oraz norm zużycia takich wyrobów (Dz.U. nr 63, poz. 585, dalej rozporządzenie). Przepisy rozporządzenia dokładnie określają, w jakich sytuacjach i w stosunku do jakich wyrobów akcyzowych zharmonizowanych powstają ubytki. Przykładowo, przez ubytki wyrobów winiarskich rozumie się straty, powstające w dwufazowym procesie produkcyjnym na skutek parowania, ulatniania się i wytrącania się osadów, a także wykonywania niezbędnych czynności i operacji technologicznych, oraz straty powstałe podczas przerobu, magazynowania lub przewozu wyrobów winiarskich. Podobnie precyzyjnie ustawodawca określił pojęcie ubytków w stosunku do innych wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, wymienionych w treści rozporządzenia.

Obowiązek podatkowy z tytułu powstania ubytków lub niedoborów jest ograniczony. Akcyzie podlegają jedynie nadmierne ubytki (niedobory) wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, czyli wyłącznie takie, które przekraczają określone normy. Wysokość maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków niektórych wyrobów akcyzowych zharmonizowanych szczegółowo określa powołane wyżej rozporządzenie.

Jednakże podstawą do zwolnienia od akcyzy są normy dopuszczalnych ubytków, ustalone indywidualnie dla danego podatnika przez właściwego naczelnika urzędu celnego. Nie mogą one przekraczać wysokości maksymalnych dopuszczalnych norm określonych w rozporządzeniu. Naczelnik urzędu celnego dokonuje ustalenia w drodze decyzji administracyjnej, z urzędu lub na wniosek podatnika. Komunikaty o wydanych decyzjach publikowane są w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów.