Dobrowolne poddanie się karze - konstytucyjne

ORZECZENIE

Wątpliwości przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu (TK) przez jeden z sądów dotyczyły dobrowolnego poddania się odpowiedzialności karnej za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe. Chodzi o sytuację, gdy sprawca czynu objętego odpowiedzialnością karną skarbową zostaje ukarany bez procesu sądowego. Sąd na wniosek organu podatkowego wydaje tylko zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności. W wyniku tego sprawca przestępstwa czy wykroczenia mimo poniesienia kary m.in. unika wpisania do rejestru skazanych.

Sąd, który skierował pytanie do TK, miał jednak wątpliwość, czy obowiązujące przepisy nie naruszają konstytucji. Dają one wprawdzie sprawcy możliwość skorzystania z dobrowolnego poddania się odpowiedzialności. Jednocześnie jednak wymaga się uprzedniej wpłaty określonych kwot tytułem kary grzywny i kosztów postępowania. W ocenie sądu, sprawców przestępstw skarbowych o stosunkowo niskiej szkodliwości społecznej przepisy stawiają w sytuacji gorszej niż osoby oskarżane o popełnienie poważniejszych przestępstw. Ci ostatni ponoszą faktyczną odpowiedzialność w postaci np. grzywien dopiero po sądowym stwierdzeniu ich sprawstwa i winy, a nie wcześniej.

W ocenie Trybunału Konstytucyjnego zakwestionowane regulacje kodeksu karnego skarbowego nie naruszają jednak konstytucji. TK zwrócił uwagę nie tylko na to, że instytucja dobrowolnego poddania się odpowiedzialności pozwala na przyspieszenie postępowania i szybkie zakończenie sprawy. Podkreślił, że dobrowolne poddanie się odpowiedzialności pozwala sprawcy czynu uniknąć piętna skazanego i recydywy skarbowej. Poddanie się dobrowolnej odpowiedzialności pozwala uniknąć wpisania do rejestru skazanych.

Sygn. akt P 35/06

Aleksandra Tarka

aleksandra.tarka@infor.pl