Fiskus ma prawo sprawdzać podatnika wiele razy

Dokonywanie przez organ podatkowy czynności sprawdzających może być podejmowane wielokrotnie, również w tym samym zakresie, u tego samego podmiotu. Przepisy nie przewidują pod tym względem żadnych ograniczeń.

Bez decyzji

Paweł Jabłonowski, ekspert podatkowy z Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy, przypomina, że czynności sprawdzające to procedura odmienna od kontroli podatkowej.

- W przeciwieństwie do kontroli podatkowej nie zmierzają one bezpośrednio do wydania decyzji podatkowej orzekającej o prawach i obowiązkach podatnika, chociaż mogą prowadzić do wszczęcia samej kontroli podatkowej, jeżeli organ, dokonując czynności sprawdzających, natrafi na jakieś nieprawidłowości w rozliczeniach podatnika - wyjaśnia Paweł Jabłonowski.

Dodaje, że celem czynności sprawdzających jest co do zasady sprawdzenie terminowości składania deklaracji lub wpłacania zadeklarowanych podatków, sprawdzanie formalnej poprawności dokumentów, ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami.

- Jeżeli organ po przeprowadzonych czynnościach spraw-dzających nie znajdzie żadnych uchybień w rozliczeniach podatnika, postępowanie sprawdzające kończy się bez wydania żadnego władczego rozstrzygnięcia (decyzji) - mówi ekspert.

Zwraca też uwagę, że wobec braku rozstrzygnięcia sprawy co do istoty w stosunku do podatnika nie powstaje stan powagi rzeczy osądzonej, zatem nie ma przeszkód, aby ponownie dokonać czynności sprawdzających nawet w tym samym zakresie co uprzednio.

- Takie działanie organu stałoby jednak w sprzeczności z zasadami ekonomiki procesowej - twierdzi nasz rozmówca.

Ponieważ działania organu podatkowego w zakresie czynności sprawdzających nie tworzą powagi rzeczy osądzonej, ich przeprowadzenie nie daje podatnikowi gwarancji, że poddane ocenie dokumenty lub podejmowane przez niego działania były prawidłowe.

Ponowne sprawdzenie

Organ podatkowy, który po raz kolejny przeprowadza czynności sprawdzające u tego samego podmiotu, musi mieć na uwadze ogólne zasady postępowania podatkowego, w szczególności prowadzenia czynności sprawdzających zgodnie z prawem oraz w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Magdalena Majkowska