Gdzie usługa, tam podatek

Izba Skarbowa w Opolu rozstrzygnęła kwestię ustalenia miejsca świadczenia usług w zakresie obsługi statku pasażerskiego.

Spółka zawarła umowę z podmiotem holenderskim, świadczącym na terytorium Holandii kompleksowe usługi transportu wodnego osób. Spółka zajmuje się, na rzecz podmiotu holenderskiego, obsługą statku pasażerskiego w zakresie sprzątania, czyszczenia i przygotowywania kajut, czyszczenia i prania chemicznego oraz prasowania pościeli i mundurów, prowadzenia restauracji i baru, organizowania zaopatrzenia dla statku. Kwota wynagrodzenia za świadczoną usługę uwzględniona jest w cenie za transport osób. Trasa rejsu rozpoczyna się w Holandii i nie przebiega przez Polskę. Spółka nie wie, jak określić miejsce świadczenia tych usług.

Artykuł 83 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.; dalej ustawa o VAT) wskazuje przypadki zastosowania stawki 0 proc., co ma rozstrzygające znaczenie przy ustalaniu miejsca świadczenia usług. Zgodnie z ogólną zasadą określoną w art. 27 ust. 1 ustawy o VAT w przypadku świadczenia usług miejscem świadczenia jest miejsce, gdzie świadczący usługę posiada siedzibę, a w przypadku posiadania stałego miejsca prowadzenia działalności, z którego świadczy usługi – miejsce, gdzie świadczący usługę posiada stałe miejsce prowadzenia działalności. W przypadku braku takiej siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności będzie to miejsce stałego zamieszkania, z zastrzeżeniem ust. 2 -6 i art. 28 ustawy o VAT, w których zawarto odstępstwa od tej zasady w odniesieniu do określonych usług.

Usługi wykonywane przez spółkę są usługami pomocniczymi do usług transportu i znajduje do nich zastosowanie art. 27 ust. 2 pkt 3b ustawy o VAT. Termin usługi pomocnicze oznacza każdą działalność niezbędną do realizacji usługi podstawowej, uzupełniającą ją i od niej zależną. Przy realizacji usługi morskiego transportu pasażerskiego nieodzowne jest zapewnienie pasażerom właściwych warunków, tj. zapewnienie posiłków, miejsc noclegowych i podobnych świadczeń wykonywanych przez spółkę. Ponadto występuje także stosunek zależności tych usług od usługi podstawowej, bez której nie byłoby potrzeby ich wykonywania, a więc czynności spółki spełniają kryteria usług pomocniczych.

W przypadku świadczenia usług pomocniczych do usług transportowych, takich jak załadunek, rozładunek i podobne czynności – miejscem świadczenia usług jest miejsce, gdzie usługi te są faktycznie świadczone, z zastrzeżeniem art. 28 ustawy o VAT. Polski ustawodawca pozostawił otwarty katalog usług pomocniczych do usług transportu, zatem za pomocnicze, poza załadunkiem, rozładunkiem i podobnymi czynnościami, można także uznać wykonywane przez spółkę czynności w zakresie obsługi statku w trakcie transportowania pasażerów, np. prowadzenia restauracji czy dbania o higienę na statku.

Ewa Matyszewska