Do jakich pozycji bilansowych należy stosować MSR nr 32

Instrumenty finansowe i zobowiązania finansowe zostały uregulowane w trzech standardach.

Tabela. MSR regulujące instrumenty finansowe

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Międzynarodowy Standard Rachunkowości nr 32 i ustawa o rachunkowości jednakowo definiują instrumenty finansowe. Jest to kontrakt, który skutkuje powstaniem składnika aktywów finansowych w jednej jednostce i zobowiązania finansowego lub instrumentu kapitałowego w drugiej jednostce. Każdy instrument połączy ze sobą dwie strony, między którymi na podstawie kontraktu powstaje tzw. zależność finansowa. Dlatego należy pamiętać o tym, że gdy nie powstaje taka zależność, wtedy nie można mówić o instrumencie finansowym (np. w przypadku odroczonego podatku dochodowego).

Schemat. Dwustronność instrumentu finansowego

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Instrument kapitałowy różni się od zobowiązania kapitałowego tym, że emitent zobowiązania kapitałowego ma obowiązek wydania środków pieniężnych lub innego składnika aktywów finansowych, nawet jeżeli musi tego dokonać na niekorzystnych warunkach. Z kolei emitent instrumentu kapitałowego nie ma obowiązku dokonania wypłat. Wynika to z definicji instrumentów kapitałowych, zgodnie z którą jest to umowa dokumentująca istnienie udziałów końcowych w aktywach netto jednostki.

Przy kwalifikowaniu instrumentów finansowych należy dokładnie rozpatrywać ich treść ekonomiczną. Jeżeli istnieje prawdopodobieństwo, że jednostka w celu wykonania umownego obowiązku będzie musiała wydać środki pieniężne lub inne składniki aktywów finansowych, wtedy tę umowę należy zaliczyć do zobowiązań finansowych.

- § 11, 17 i 19 MSR nr 32 „Instrumenty finansowe: Prezentacja”

Gyöngyvér Takáts

specjalista ds. rachunkowości